ముసాయిదా BS-VII నిబంధనలు: రహదారిపై పరీక్షలు, బ్రేక్ ధూళి, టైరు కాలుష్య నియంత్రణలు
రోడ్డు రవాణా, రహదారుల మంత్రిత్వ శాఖ ముసాయిదా BS-VII వాహన ఉద్గార ప్రమాణాలను ప్రతిపాదించింది. వీటి దశలవారీ అమలు ఏప్రిల్ 2029లో ప్రయాణికుల కార్లతో ప్రారంభం కానుంది. ప్రయాణికుల కార్ల ప్రధాన ఎగ్జాస్ట్ ఉద్గార పరిమితులను కొనసాగిస్తూనే, ఈ ప్రతిపాదన ఎగ్జాస్ట్ ఉద్గారాలకు మించి బ్రేక్ కణాలు, టైర్ల అరుగుదల, బ్యాటరీ మన్నిక, వాస్తవ పరిస్థితుల్లో పనితీరుపై దృష్టి సారిస్తుంది.
India’s proposed BS-VII framework extends vehicle pollution controls beyond exhaust emissions to brake particles and tyre abrasion, alongside on-road testing and battery durability requirements.
Image: The Hindu
Why in news
అక్టోబర్ 2026లో ప్రచురించిన ముసాయిదా నోటిఫికేషన్లు వర్గాలవారీగా BS-VII ప్రమాణాల ప్రవేశాన్ని ప్రతిపాదిస్తున్నాయి. అవి ప్రజలకు అందుబాటులోకి వచ్చిన నాటి నుంచి 30 రోజులపాటు అభిప్రాయాలను ఆహ్వానిస్తున్నాయి. ఇవి ప్రతిపాదనలు మాత్రమే; ఖరారైన అవసరాలు కావు. కొన్ని సంఖ్యాత్మక పరిమితులను ఇంకా విడిగా నోటిఫై చేయాల్సి ఉంది.
ఏప్రిల్ 1, 2029
ప్రయాణికుల కార్లకు ప్రతిపాదిత అమలు
23 nm నుంచి 10 nm
కణాల సంఖ్య కొలతకు కనిష్ఠ పరిమాణ హద్దు
3 mg/km
ఏప్రిల్ 2031 నుంచి పూర్తి విద్యుత్ కార్ల బ్రేక్ కణ పరిమితి
7 mg/km
ఇతర నిర్దిష్ట కార్ల రకాలు: ఏప్రిల్ 2031 నుంచి బ్రేక్ పరిమితి
ఏప్రిల్ 2035
ప్రయాణికుల కార్ల బ్రేక్ కణాలకు ఉమ్మడి పరిమితి
875,000 km లేదా 15 సంవత్సరాలు
భారీ వాహనాలకు ప్రతిపాదించిన అత్యధిక ఉద్గార నియంత్రణ మన్నిక కాలం
Background
భారత్ మోటారు వాహన నియంత్రణ చట్రంలో భాగంగా భారత్ స్టేజ్ ప్రమాణాలు మోటారు వాహనాల ఉద్గారాలను నియంత్రిస్తాయి. నైట్రోజన్ ఆక్సైడ్లు, కణ పదార్థం సహా కాలుష్య కారకాలపై నియంత్రణలను కఠినతరం చేస్తూ ఏప్రిల్ 2020లో భారత్ దేశవ్యాప్తంగా BS-VIని ప్రవేశపెట్టింది. BS-VI చట్రంలో వర్తించే వాహనాలకు వాస్తవ డ్రైవింగ్ ఉద్గార పరీక్షలు కూడా ఉన్నాయి. ప్రయోగశాల పరీక్షలు నియంత్రిత, పునరావృతం చేయగల కొలతలను అందిస్తాయి. రహదారి పరీక్షలు వాస్తవ డ్రైవింగ్ పరిస్థితుల్లో పనితీరును పరిశీలిస్తాయి. వాహన కాలుష్యంలో ఘర్షణ, అరుగుదల వల్ల కలిగే ఎగ్జాస్ట్‌యేతర ఉద్గారాలు కూడా ఉంటాయి. కాబట్టి ఎగ్జాస్ట్ ఉద్గారాలను నిర్మూలించినంత మాత్రాన అన్ని రకాల వాహన సంబంధిత కాలుష్యం నిర్మూలించబడదు.
ప్రతిపాదిత BS-VII చట్రంలో మార్పులేమిటి?
ప్రయాణికుల కార్ల విషయంలో కార్బన్ మోనాక్సైడ్, నైట్రోజన్ ఆక్సైడ్లు, కణ పదార్థానికి సంబంధించిన ప్రధాన ఎగ్జాస్ట్ పరిమితులను ముసాయిదా కొనసాగిస్తోంది. ప్రధాన ఎగ్జాస్ట్ పరిమితులన్నింటినీ ఒకే విధంగా కఠినతరం చేయడం కాకుండా, మరిన్ని కాలుష్య కారకాలను పరిధిలోకి తీసుకురావడం, వాస్తవ పరిస్థితులకు దగ్గరగా ఉండే పరీక్షలు నిర్వహించడం, కాలక్రమంలో ఉద్గార నియంత్రణ పనితీరును పర్యవేక్షించడం దీని ప్రధాన మార్పు.
కణాల సంఖ్యను కొలిచే కనిష్ఠ పరిమాణ హద్దు 23 నానోమీటర్ల నుంచి 10 నానోమీటర్లకు తగ్గుతుంది. దీనివల్ల మరింత చిన్న కణాలు కొలత పరిధిలోకి వస్తాయి; దీనిని కణ పదార్థ ద్రవ్యరాశి పరిమితి తగ్గింపుగా భావించకూడదు. ఇంధన ఆవిరి ఉద్గారాలు, విద్యుత్ వాహనాలు, ప్లగ్-ఇన్ హైబ్రిడ్ వాహనాల బ్యాటరీ పనితీరు ప్రమాణాలు కూడా ఈ ప్రతిపాదనలో ఉన్నాయి.
- పెట్రోల్ కార్లకు కార్బన్ మోనాక్సైడ్ పరిమితి 1,000 mg/km, నైట్రోజన్ ఆక్సైడ్ల పరిమితి 60 mg/kmగా కొనసాగించాలని ప్రతిపాదించారు.
- డీజిల్ కార్లకు కార్బన్ మోనాక్సైడ్ పరిమితి 500 mg/km, నైట్రోజన్ ఆక్సైడ్ల పరిమితి 80 mg/kmగా కొనసాగించాలని ప్రతిపాదించారు.
- పెట్రోల్, డీజిల్ కార్లు రెండింటికీ ప్రతిపాదిత ఎగ్జాస్ట్ కణ పదార్థ పరిమితి 4.5 mg/km.
- నిర్దిష్ట ఇంజిన్ రూపకల్పనను నిర్దేశించకుండా, ముసాయిదా పనితీరు అవసరాలను పేర్కొంటుంది.
Infographic
వాస్తవ పరిస్థితుల్లో పరీక్షలు
రహదారిపై పోర్టబుల్ కొలతలు ప్రయోగశాల పరిస్థితులకు మించి అంచనాను బలోపేతం చేస్తాయి.
మరింత చిన్న కణాలు
కణాల సంఖ్య కొలతకు కనిష్ఠ పరిమాణ హద్దును 23 nm నుంచి 10 nmకు తగ్గించాలని ప్రతిపాదించారు.
ఎగ్జాస్ట్‌యేతర నియంత్రణలు
బ్రేక్ కణాలు, టైర్ల అరుగుదల ప్రతిపాదిత నియంత్రణ చట్రంలోకి వస్తాయి.
మన్నిక, పర్యవేక్షణ
ఉద్గార నియంత్రణ పనితీరు, కాలక్రమంలో EV బ్యాటరీ సామర్థ్య నిలుపుదలపై మరింత దృష్టి.
దశలవారీ అమలు
ఏప్రిల్ 2029 నుంచి ముందుగా కార్లకు అమలు; తదుపరి గడువులు వర్గం, అవసరాన్ని బట్టి మారుతాయి.
AI-assisted infographic by Pragnya IAS Academy, based on the cited sources.
రహదారిపై పరీక్షలు: ప్రయోగశాల–రహదారి మధ్య అంతరాన్ని తగ్గించడం
ప్రయాణికుల కార్లకు ఏప్రిల్ 2030 నుంచి వాహన రకం ఆమోదంలో భాగంగా పోర్టబుల్ పరికరాలతో రహదారిపై పరీక్షలు నిర్వహించాలని ముసాయిదా ప్రతిపాదిస్తోంది. BS-VI కింద వర్తించే వాహనాలకు వాస్తవ డ్రైవింగ్ ఉద్గార పరీక్షలు ఇప్పటికే ఉన్నాయి. అందువల్ల BS-VIIను ఈ భావనను తొలిసారి ప్రవేశపెట్టేదిగా కాకుండా, వాస్తవ పరిస్థితుల్లో అంచనాను బలోపేతం చేసేదిగా అర్థం చేసుకోవాలి.
ట్రాఫిక్, డ్రైవింగ్ ప్రవర్తన, భారం, పరిసర పరిస్థితుల్లోని వైవిధ్యాలను ప్రయోగశాల పరీక్షలు పూర్తిగా పునఃసృష్టించలేవు. అందువల్ల నియంత్రిత పరీక్ష చక్రాలకు వెలుపల ఉద్గార నియంత్రణ వ్యవస్థలు సమర్థవంతంగా పనిచేస్తున్నాయో లేదో నిర్ధారించేందుకు రహదారి కొలతలు ఉపయోగపడతాయి. ఉద్గారాలు, ఇంధన లేదా విద్యుత్ శక్తి వినియోగాన్ని పర్యవేక్షించడం ద్వారా వాహన వినియోగ సమయంలో పనితీరుపై అదనపు సమాచారం లభిస్తుంది.
కార్లలో వాహన అంతర్గత పర్యవేక్షణ, సంబంధిత పరిమితికి కనీసం 2.5 రెట్లు ఉన్న స్థాయులతో సహా నిర్దిష్ట ఉద్గార అతిక్రమణలను గుర్తిస్తుంది. ఏప్రిల్ 1, 2032 నుంచి తయారయ్యే వాహనాల్లో పర్యవేక్షణ డేటా లోప నిర్ధారణ పోర్టు ద్వారా అందుబాటులో ఉండాలని ముసాయిదా నిర్దేశిస్తోంది. ఇటువంటి పర్యవేక్షణ నిబంధనల అనుసరణ అంచనాకు తోడ్పడుతుంది. అయితే ఇది ఒక్కటే స్వయంచాలక జరిమానా లేదా వాహనాల రీకాల్ వ్యవస్థకు ఆధారం కాదు.
- పోర్టబుల్ పరీక్షలకు క్రమాంకనం చేసిన పరికరాలు, శిక్షణ పొందిన సిబ్బంది, పునరావృతం చేసినప్పుడు పోల్చదగిన ఫలితాలనిచ్చే విధానాలు అవసరం.
- పర్యవేక్షణ పనితీరు క్షీణతను గుర్తించడంలో సహాయపడగలదు. అయితే డేటా ఆధారంగా సమర్థవంతమైన లోప నిర్ధారణ, దిద్దుబాటు చర్యలు జరగాలి.
- ప్రస్తుత సాంకేతికతను బట్టి తయారీదారులు సెన్సర్లు, సాఫ్ట్‌వేర్, ఇంజిన్ నియంత్రణలు లేదా ఎగ్జాస్ట్ శుద్ధి వ్యవస్థల్లో మార్పులు చేయాల్సి రావచ్చు.
బ్రేక్, టైరు కాలుష్యం: విద్యుత్ వాహనాలను కూడా ఎందుకు చేర్చారు?
బ్రేకింగ్ సమయంలో ఘర్షణ ఉపరితలాలు అరిగి కణాలను విడుదల చేస్తాయి. అలాగే రహదారితో సంపర్కం కారణంగా టైర్ల నుంచి పదార్థం విడిపోతుంది. ఇవి ఎగ్జాస్ట్‌యేతర ఉద్గారాలు. వాహనానికి ఎగ్జాస్ట్ ఉద్గారాలు లేకపోయినా వీటి ప్రాధాన్యం కొనసాగుతుంది.
ప్రయాణికుల కార్లలో ఏప్రిల్ 2031 నుంచి పూర్తి విద్యుత్ కార్లకు 3 mg/km, ఇతర నిర్దిష్ట వాహన రకాలకు 7 mg/km బ్రేక్ కణ పరిమితులను ముసాయిదా ప్రతిపాదిస్తోంది. ఏప్రిల్ 2035 నుంచి అన్ని చోదక వ్యవస్థలకు 3 mg/km ఉమ్మడి పరిమితిని ప్రతిపాదించారు. ప్రయాణికుల కార్ల టైర్ల అరుగుదల అవసరాలు ఏప్రిల్ 2031లో ప్రారంభమవుతాయి. అయితే వాటి సంఖ్యాత్మక పరిమితులను విడిగా నోటిఫై చేయాలి.
విద్యుత్ వాహనాల్లో పునరుత్పాదక బ్రేకింగ్ ఘర్షణ బ్రేకులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించగలదు. అయితే ఇది టైర్ల అరుగుదలను నిర్మూలించదు. ప్రతిపాదిత బ్యాటరీ పనితీరు ప్రమాణాలు వేరొక అంశాన్ని పరిశీలిస్తాయి: కాలక్రమంలో విద్యుత్ వాహనాలు, ప్లగ్-ఇన్ హైబ్రిడ్ వాహనాల బ్యాటరీలు తగిన పనితీరును కొనసాగిస్తున్నాయా అన్నది.
- సున్నా ఎగ్జాస్ట్ ఉద్గారాలను సున్నా వాహన సంబంధిత కాలుష్యంతో సమానంగా చూడకూడదు.
- బ్రేక్ కణాల ద్రవ్యరాశి పరిమితులు, టైర్ల అరుగుదల అవసరాలు వేర్వేరు అరుగుదల ప్రక్రియలను నియంత్రిస్తాయి.
- ముఖ్యంగా సంఖ్యాత్మక పరిమితులు ఇంకా నిర్దేశించనందున, అందించిన సమాచారం ఆధారంగా టైరు నియంత్రణల వల్ల వాయు నాణ్యతపై కలిగే ప్రభావాన్ని పరిమాణాత్మకంగా అంచనా వేయలేం.
దశలవారీ అమలు: ప్రయోజనాలు, నియంత్రణ లోటుపాట్లు, అమలు అవసరాలు
ప్రతిపాదిత క్రమం ఏప్రిల్ 2029లో ప్రయాణికుల కార్లతో ప్రారంభమై, ఏప్రిల్ 2030లో తేలికపాటి వాణిజ్య వాహనాలు, ఏప్రిల్ 2031లో బస్సులు, భారీ ట్రక్కులకు విస్తరిస్తుంది. విడివిడి బాధ్యతలకు వేర్వేరు ప్రారంభ తేదీలు ఉన్నాయి: ఒక వర్గానికి ప్రారంభ అమలు అంటే ప్రతి పరీక్ష, పర్యవేక్షణ, ఎగ్జాస్ట్‌యేతర అవసరం ఏకకాలంలో ప్రారంభమవుతుందని కాదు.
తేలికపాటి వాణిజ్య వాహనాల అవసరాలు బరువును బట్టి మారుతాయి. బ్రేక్ కణ అవసరాలను ఏప్రిల్ 2032 నుంచి, అన్ని చోదక వ్యవస్థలకు ఉమ్మడి పరిమితిని 2035 నుంచి ప్రతిపాదించారు; సంఖ్యాత్మక బ్రేక్ పరిమితులను ఇంకా విడిగా నోటిఫై చేయాలి. బస్సులు, భారీ ట్రక్కుల ఎగ్జాస్ట్ పరిమితులను ప్రయాణించిన దూరానికి బదులుగా ఇంజిన్ ఉత్పత్తి చేసే శక్తి ఆధారంగా వ్యక్తీకరిస్తారు. వాటి ముసాయిదాలో అమ్మోనియా, మీథేన్, నైట్రస్ ఆక్సైడ్ కూడా ఉన్నాయి.
దశలవారీ అమలు ఉత్పత్తి అభివృద్ధికి, పరీక్ష మౌలిక సదుపాయాల కల్పనకు సమయం ఇవ్వగలదు. అయితే అనేక గడువులు నిబంధనల అనుసరణ ప్రణాళికను సంక్లిష్టం చేస్తాయి. నిర్దిష్ట తేదీల నుంచి తయారయ్యే వాహనాలకు ఈ ప్రతిపాదన వర్తిస్తుంది కాబట్టి, మొత్తం వాహన సముదాయం వల్ల కలిగే వాయు కాలుష్యంలో మెరుగుదలలు పాత వాహనాల స్థానంలో కొత్తవి రావడం, వాహన వినియోగం, నిర్వహణపై కూడా ఆధారపడతాయి. కాలుష్య తగ్గింపు లేదా నిబంధనల అనుసరణ వ్యయాలకు పరిమాణాత్మక అంచనా ఇవ్వడానికి మూల సమాచారం ఆధారం కల్పించదు.
- భారీ వాహనాల ఎగ్జాస్ట్ పరిమితులు, రహదారి పరీక్షలు, వాహన అంతర్గత పర్యవేక్షణను ఏప్రిల్ 2031 నుంచి ప్రతిపాదించారు.
- భారీ వాహనాలకు అదనపు పర్యవేక్షణ, బ్రేక్ కణ అవసరాలను ఏప్రిల్ 2033 నుంచి ప్రతిపాదించారు.
- భారీ వాహనాల టైర్ల అరుగుదల అవసరాలను ఏప్రిల్ 2035 నుంచి ప్రతిపాదించారు.
- భారీ వాహనాల బ్రేక్ కణాలు, టైర్ల అరుగుదల, బ్యాటరీ పనితీరుకు సంబంధించిన సంఖ్యాత్మక పరిమితులను ఇంకా విడిగా నోటిఫై చేయాల్సి ఉంది.
| అవసరం | ముసాయిదా నిబంధన | ప్రతిపాదిత ప్రారంభం |
|---|---|---|
| ప్రయాణికుల కార్లకు BS-VII అమలు | ఈ వర్గానికి ప్రారంభ అమలు; విడివిడి బాధ్యతలకు వేర్వేరు తేదీలు | ఏప్రిల్ 1, 2029 |
| రహదారిపై వాహన రకం ఆమోద పరీక్షలు | పోర్టబుల్ పరికరాలతో పరీక్షలు | ఏప్రిల్ 2030 |
| బ్రేక్ కణాలు | పూర్తి విద్యుత్ కార్లకు 3 mg/km; ఇతర నిర్దిష్ట రకాలకు 7 mg/km | ఏప్రిల్ 2031 |
| టైర్ల అరుగుదల | అవసరాలను ప్రతిపాదించారు; సంఖ్యాత్మక పరిమితులను విడిగా నోటిఫై చేయాలి | ఏప్రిల్ 2031 |
| పర్యవేక్షణ డేటా అందుబాటు | వాహన లోప నిర్ధారణ పోర్టు ద్వారా డేటా అందుబాటులో ఉంటుంది | ఏప్రిల్ 1, 2032 నుంచి తయారయ్యే వాహనాలు |
| బ్రేక్ కణాలకు ఉమ్మడి పరిమితి | అన్ని చోదక వ్యవస్థలకు 3 mg/km | ఏప్రిల్ 2035 |
- 1. వర్గాలవారీగా ఉద్గార పరిమితులు, పరీక్ష పరిస్థితులను నిర్దేశించడం.
- 2. ప్రయోగశాల పరీక్షలు, వర్తించే రహదారి పరీక్షల ద్వారా వాహనాల నిబంధనల అనుసరణను అంచనా వేయడం.
- 3. వాహన వినియోగ సమయంలో ఉద్గార నియంత్రణ పనితీరును పర్యవేక్షించడం.
- 4. పరిమితుల అతిక్రమణలు, పనితీరు క్షీణతను గుర్తించేందుకు లోప నిర్ధారణ సమాచారాన్ని ఉపయోగించడం.
- 5. ధృవీకరించిన పనితీరు రహదారిపై మరింత మెరుగ్గా కొనసాగేందుకు దిద్దుబాటు చర్యలకు తోడ్పడటం.
ఏప్రిల్ 2020
భారత్ దేశవ్యాప్తంగా BS-VI ఉద్గార ప్రమాణాలను ప్రవేశపెట్టింది.
అక్టోబర్ 2026
ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ కోసం ముసాయిదా BS-VII నోటిఫికేషన్లు ప్రచురించబడ్డాయి.
ఏప్రిల్ 2029
ప్రయాణికుల కార్లకు ప్రతిపాదిత BS-VII అమలు ప్రారంభమవుతుంది.
ఏప్రిల్ 2030
తేలికపాటి వాణిజ్య వాహనాలకు ప్రతిపాదిత అమలు, ప్రయాణికుల కార్లకు రహదారిపై వాహన రకం ఆమోద పరీక్షలు ప్రారంభమవుతాయి.
ఏప్రిల్ 2031
భారీ వాహనాలకు ప్రతిపాదిత అమలు ప్రారంభమవుతుంది; ప్రయాణికుల కార్ల బ్రేక్ కణాలు, టైర్ల అరుగుదల అవసరాలు కూడా ప్రారంభమవుతాయి.
ఏప్రిల్ 2032
ప్రయాణికుల కార్ల పర్యవేక్షణ డేటా అందుబాటు, తేలికపాటి వాణిజ్య వాహనాల బ్రేక్ కణ అవసరాలకు సంబంధించిన ప్రతిపాదనలు అమలులోకి వస్తాయి.
ఏప్రిల్ 2033
భారీ వాహనాలకు ప్రతిపాదిత అదనపు పర్యవేక్షణ, బ్రేక్ కణ అవసరాలు ప్రారంభమవుతాయి.
ఏప్రిల్ 2035
ప్రయాణికుల కార్ల బ్రేక్ కణాలకు ప్రతిపాదిత ఉమ్మడి పరిమితి, భారీ వాహనాల టైర్ల అరుగుదల అవసరాలు ప్రారంభమవుతాయి.
Significance, challenges & way forward
Significance
- ఈ ప్రతిపాదన నియంత్రణ పరిధిని ఎగ్జాస్ట్ ఉద్గారాల నుంచి బ్రేకులు, టైర్ల అరుగుదలకు విస్తరిస్తుంది.
- మరింత చిన్న కణాలను కొలవడం వల్ల ప్రయాణికుల కార్లకు కొనసాగిస్తున్న ప్రధాన కణ పదార్థ ద్రవ్యరాశి పరిమితిని మార్చకుండానే కణాల సంఖ్య అంచనా పరిధి విస్తరిస్తుంది.
- వాస్తవ పరిస్థితుల్లో పరీక్షలు, పర్యవేక్షణ ద్వారా ధృవీకరణ వాహనాల వాస్తవ పనితీరును మరింత సరిగ్గా ప్రతిబింబించగలదు.
- విద్యుత్ రవాణా ఒక్కటే రవాణా సంబంధిత కణ కాలుష్యమంతటినీ నిర్మూలించలేదని ఎగ్జాస్ట్‌యేతర నియంత్రణలు గుర్తిస్తాయి.
- వాహన వినియోగ జీవితకాలమంతా ఉద్గార పనితీరుపై దృష్టిని మన్నిక అవసరాలు బలోపేతం చేయగలవు.
Challenges
- పోర్టబుల్ పరీక్ష పరికరాలు, క్రమాంకన సదుపాయాలు, నైపుణ్యం కలిగిన సిబ్బంది తగిన స్థాయిలో అందుబాటులో ఉండాలి.
- పరీక్ష ఫలితాల్లో అస్థిరత లేదా నిబంధనల అనుసరణ అవసరాల్లో అనూహ్యత ఏర్పడకుండా వాస్తవ పరిస్థితుల్లోని వైవిధ్యాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
- నిర్దేశించని టైర్ల అరుగుదల, ఇతర సంఖ్యాత్మక పరిమితులు ఉత్పత్తి రూపకల్పన, పెట్టుబడుల్లో అనిశ్చితిని సృష్టిస్తాయి.
- తయారీదారులు, సరఫరాదారులు సాంకేతికత, పనితీరు ధృవీకరణ వ్యయాలను ఎదుర్కోవచ్చు. అయితే అందించిన సమాచారం వాటి పరిమాణాన్ని నిర్ధారించదు.
- విశ్వసనీయ డేటాను నిర్వహణ, అమలు చేయగల నిబంధనల అనుసరణ విధానాలతో అనుసంధానించకపోతే పర్యవేక్షణ ప్రయోజనాలు పరిమితంగానే ఉంటాయి.
- కొత్త వాహనాల ప్రమాణాలు ప్రస్తుతం ఉన్న మొత్తం వాహన సముదాయం లేదా ఇతర పట్టణ వనరుల నుంచి వచ్చే కాలుష్యాన్ని తక్షణమే పరిష్కరించలేవు.
Way forward
- అభివృద్ధికి విశ్వసనీయమైన సన్నాహక సమయం లభించేలా పెండింగ్‌లో ఉన్న సంఖ్యాత్మక పరిమితులు, పరీక్ష పద్ధతులను ముందుగానే ఖరారు చేయాలి.
- ప్రారంభ అమలును తదుపరి బాధ్యతల నుంచి వేరుచేస్తూ, సమగ్ర వర్గాలవారీ నిబంధనల అనుసరణ కాలపట్టికను ప్రచురించాలి.
- అక్రెడిటేషన్ పొందిన పరీక్ష సామర్థ్యాన్ని విస్తరించి, పరికరాల క్రమాంకనం, పరీక్ష విధానాలు, సిబ్బంది శిక్షణలో సమన్వయం సాధించాలి.
- పర్యవేక్షణ డేటాను పొందడం, వైఫల్యాలను నిర్ధారించడం, దిద్దుబాటు చర్యలను నిర్ధారించడంలో బాధ్యతలను స్పష్టంగా నిర్వచించాలి.
- రహదారి భద్రత, మన్నిక, అందుబాటు ధర అవసరాలతో కలిపి బ్రేక్, టైరు పరిష్కారాలను అంచనా వేయాలి.
- వాహన ప్రమాణాలతో పాటు వినియోగంలో ఉన్న వాహనాల సమర్థవంతమైన నిబంధనల అనుసరణ, ప్రజా రవాణా, నడక, సైక్లింగ్ మౌలిక సదుపాయాలు, రహదారి ధూళి నిర్వహణను సమన్వయం చేయాలి.
Key terms
- వాహన రకం ఆమోదం
- ఒక వాహన రకాన్ని మార్కెట్‌లో ప్రవేశపెట్టే ముందు, అది వర్తించే నియంత్రణ అవసరాలను పాటిస్తోందని ధృవీకరించడం.
- వాస్తవ డ్రైవింగ్ ఉద్గార పరీక్షలు
- కేవలం ప్రయోగశాల పరిస్థితుల్లో కాకుండా, రహదారిపై వాహనం నడుస్తున్నప్పుడు ఉద్గారాలను కొలవడం.
- పోర్టబుల్ ఉద్గార కొలత పరికరాలు
- రహదారి పరీక్షల సమయంలో ఉద్గారాలను కొలవడానికి వాహనంపై తీసుకెళ్లే పరికరాలు.
- ఎగ్జాస్ట్‌యేతర ఉద్గారాలు
- బ్రేకులు, టైర్ల అరుగుదలతో సహా ఎగ్జాస్ట్ వ్యవస్థకు వెలుపల ఉత్పన్నమయ్యే వాహన సంబంధిత కాలుష్యం.
- కణాల సంఖ్య
- నిర్దిష్ట పరిమాణ కనిష్ఠ హద్దుకు మించి ఉండే ఉద్గార కణాలను లెక్కించడం ఆధారంగా చేసే కొలత; ఇది వాటి మొత్తం ద్రవ్యరాశికి భిన్నమైనది.
- వాహన అంతర్గత పర్యవేక్షణ
- నిర్దిష్ట ఉద్గార పరిమితుల అతిక్రమణలను లేదా పనితీరు సమస్యలను గుర్తించేందుకు రూపొందించిన వాహన ఆధారిత పర్యవేక్షణ.
- పునరుత్పాదక బ్రేకింగ్
- గతిజ శక్తిని విద్యుత్ శక్తిగా తిరిగి పొందే బ్రేకింగ్ ప్రక్రియ. ఇది ఘర్షణ బ్రేకులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించగలదు.
- ఉద్గార నియంత్రణ మన్నిక
- నిర్దిష్ట కాలం లేదా దూరం వరకు అవసరమైన పనితీరును కొనసాగించగల వాహన ఉద్గార నియంత్రణ వ్యవస్థ సామర్థ్యం.
Link with static syllabus
Prelims practice MCQs
Q1. ప్రయాణికుల కార్లకు ప్రతిపాదిత BS-VII ప్రమాణాలకు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: 1. కార్బన్ మోనాక్సైడ్, నైట్రోజన్ ఆక్సైడ్లు, కణ పదార్థానికి సంబంధించిన ప్రధాన ఎగ్జాస్ట్ పరిమితులను కొనసాగించారు. 2. కణాల సంఖ్య కొలతకు కనిష్ఠ పరిమాణ హద్దును 23 నానోమీటర్ల నుంచి 10 నానోమీటర్లకు తగ్గించాలని ప్రతిపాదించారు. 3. కణాల సంఖ్య కొలత హద్దును తగ్గించడం అంటే కణ పదార్థ ద్రవ్యరాశి పరిమితిని తప్పనిసరిగా తగ్గించడమే. పైన ఇచ్చిన ప్రకటనల్లో ఏవి సరైనవి?
Q2. కింది వాటిలో ఎగ్జాస్ట్‌యేతర వాహన కాలుష్యాన్ని సరిగ్గా వివరించేది ఏది?
Q3. ప్రతిపాదిత BS-VII అమలుకు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: 1. బస్సులు, భారీ ట్రక్కుల కంటే ముందుగా ప్రయాణికుల కార్లను ఈ చట్రంలోకి తీసుకురావాలని ప్రతిపాదించారు. 2. ప్రయాణికుల కార్ల ప్రతి అవసరం ఏప్రిల్ 1, 2029న ప్రారంభమవుతుంది. 3. ప్రయాణికుల కార్ల టైర్ల అరుగుదలకు సంఖ్యాత్మక పరిమితులను విడిగా నోటిఫై చేయాలి. పైన ఇచ్చిన ప్రకటనల్లో ఏవి సరైనవి?
Q4. వాహన ఉద్గార పరీక్షలకు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: 1. BS-VI చట్రం కింద వర్తించే వాహనాలకు వాస్తవ డ్రైవింగ్ ఉద్గార పరీక్షలు ఇప్పటికే ఉన్నాయి. 2. పోర్టబుల్ పరికరాలను ఉపయోగించి వాస్తవ డ్రైవింగ్ పరిస్థితుల్లో ఉద్గారాలను రహదారి పరీక్షలు అంచనా వేస్తాయి. 3. ప్రతిపాదిత భారీ వాహనాల ఎగ్జాస్ట్ పరిమితులను ఇంజిన్ ఉత్పత్తి చేసే శక్తికి బదులుగా ప్రయాణించిన దూరం ఆధారంగా వ్యక్తీకరిస్తారు. పైన ఇచ్చిన ప్రకటనల్లో ఏవి సరైనవి?
Mains practice questions
GS 3 · 15 marks · 250 words
భారత్ ప్రతిపాదిత BS-VII ప్రమాణాలు ఎగ్జాస్ట్ కేంద్రిత వాహన కాలుష్య నియంత్రణకు మించి ముందుకు వెళ్లాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి. వాయు నాణ్యతకు వాటివల్ల కలిగే సంభావ్య ప్రయోజనాలను, దశలవారీ అమలులో ఎదురయ్యే సవాళ్లను పరిశీలించండి.
Frequently asked questions
BS-VII ప్రమాణాలు ఇప్పటికే ఖరారై, వర్తిస్తున్నాయా?
లేదు. అక్టోబర్ 2026 నోటిఫికేషన్లు సంప్రదింపుల దశలో ఉన్న ముసాయిదాలు. ఏప్రిల్ 2029 నుంచి దశలవారీ అమలును ప్రతిపాదించారు; ఖరారు చేసే ముందు నిబంధనలు మారవచ్చు.
ప్రయాణికుల కార్ల ఎగ్జాస్ట్ ఉద్గార పరిమితులన్నింటినీ BS-VII తగ్గిస్తుందా?
లేదు. కార్బన్ మోనాక్సైడ్, నైట్రోజన్ ఆక్సైడ్లు, ఎగ్జాస్ట్ కణ పదార్థానికి సంబంధించిన ప్రధాన పరిమితులను ముసాయిదా కొనసాగిస్తోంది. అదే సమయంలో పరీక్షలు, పర్యవేక్షణ, ఎగ్జాస్ట్‌యేతర కాలుష్య నియంత్రణలను విస్తరిస్తోంది.
విద్యుత్ వాహనాలకు బ్రేక్, టైరు కాలుష్య నియంత్రణలు ఎందుకు అవసరం?
పూర్తి విద్యుత్ వాహనాలకు ఎగ్జాస్ట్ ఉద్గారాలు ఉండవు. అయితే వాటి టైర్లు, ఘర్షణ బ్రేకుల నుంచి అరుగుదల కణాలు వెలువడవచ్చు. పునరుత్పాదక బ్రేకింగ్ ఘర్షణ బ్రేకింగ్‌పై ఆధారపడటాన్ని తగ్గిస్తుంది; కానీ ఎగ్జాస్ట్‌యేతర కాలుష్యమంతటినీ నిర్మూలించదు.
BS-VII అవసరాలన్నీ ఏప్రిల్ 2029లో ప్రారంభమవుతాయా?
లేదు. ముందుగా ప్రయాణికుల కార్లు ఈ పరిధిలోకి వస్తాయి. ఇతర వర్గాలు, విడివిడి అవసరాలకు వేర్వేరు కాలపట్టికలు ఉంటాయి; కొన్ని బాధ్యతల అమలు ఏప్రిల్ 2035 వరకు విస్తరిస్తుంది.