జీవవైవిధ్య COP17: యెరెవాన్ కార్యమార్గం, నిధుల కొరతలు మరియు భారత పరిరక్షణ ప్రాధాన్యాలు
అర్మేనియాలోని యెరెవాన్‌లో జరిగిన జీవవైవిధ్య COP17లో దేశాలు యెరెవాన్ కార్యమార్గాన్ని ఆమోదించాయి. కున్మింగ్-మాంట్రియల్ ప్రపంచ జీవవైవిధ్య చట్రం లక్ష్యాలను సాధించే దిశగా ప్రపంచం సాగడం లేదని ప్రపంచస్థాయి సమీక్ష వెల్లడించిన నేపథ్యంలో ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నాయి. ప్రకృతికి హాని కలిగించే సబ్సిడీల సంస్కరణ, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు మద్దతు, జాతీయ బడ్జెట్‌ల అనుసంధానం, పటిష్ఠ పర్యవేక్షణకు ఈ కార్యమార్గం ప్రాధాన్యమిస్తుంది. తద్వారా దేశీయ అమలును విజయానికి ప్రధాన ప్రమాణంగా నిలుపుతుంది.
Reference image: Community members restore mangroves in Andhra Pradesh under the GCF ECRICC Project. The scene illustrates the local conservation work and institutional support central to India’s biodiversity priorities.
Image: UN News
Why in news
UN న్యూస్ ప్రకారం, యెరెవాన్ కార్యమార్గం, ఆదివాసీ ప్రజలు మరియు స్థానిక సముదాయాల భాగస్వామ్యానికి సంబంధించిన సెవాన్ మార్గదర్శకాలు, దాదాపు $2 బిలియన్ల కొత్త జీవవైవిధ్య నిధుల ప్రకటనలతో COP17 ముగిసింది.
23
ప్రపంచ జీవవైవిధ్య లక్ష్యాలు
దాదాపు 50
COP17లో ఆమోదించిన నిర్ణయాలు
దాదాపు $2 బిలియన్లు
ప్రకటించిన కొత్త జీవవైవిధ్య నిధులు
$560 మిలియన్లు
తాజా GEF నిధుల పునర్భర్తీ కింద నిధులు
$500 మిలియన్లు
స్పీషీస్ రికవరీ అలయన్స్ ద్వారా నిధులు
$330 మిలియన్లు
వాల్యూ నేచర్ ఫండ్‌కు నిధులు
Background
జీవవైవిధ్య పరిరక్షణ, దాని భాగాల సుస్థిర వినియోగం, జన్యు వనరుల వినియోగం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలను న్యాయంగా, సమానంగా పంచుకోవడాన్ని ప్రస్తావించే ప్రధాన ప్రపంచ ఒప్పందం జీవవైవిధ్య ఒప్పందం. దాని భాగస్వామ్య పక్షాల సదస్సు సమష్టి అమలుకు మార్గనిర్దేశం చేస్తుంది. కున్మింగ్-మాంట్రియల్ ప్రపంచ జీవవైవిధ్య చట్రం 2030 దిశగా చర్యలకు ప్రపంచ కార్యసూచీని నిర్దేశిస్తుంది. జాతీయ జీవవైవిధ్య వ్యూహాలు, కార్యాచరణ ప్రణాళికలు ప్రపంచ హామీలను దేశీయ ప్రాధాన్యాలుగా మారుస్తాయి. భారత్‌కు సంబంధించిన సంస్థాగత పునాదిలో జీవవైవిధ్య చట్టం, జాతీయ జీవవైవిధ్య ప్రాధికార సంస్థ, రాష్ట్ర జీవవైవిధ్య బోర్డులు, స్థానిక జీవవైవిధ్య నిర్వహణ కమిటీలు ఉన్నాయి. వీటితోపాటు వన్యప్రాణులు, అడవులు, సముదాయ హక్కులకు సంబంధించిన చట్టాలు కూడా ఉన్నాయి.
COP17 తీసుకున్న నిర్ణయాలు
చట్రంలోని 23 లక్ష్యాలను సాధించేందుకు మిగిలిన నాలుగు సంవత్సరాల్లో అమలును వేగవంతం చేసే కార్యమార్గమే యెరెవాన్ కార్యమార్గం. ప్రపంచం లక్ష్యసాధన దిశలో లేదని ప్రపంచస్థాయి సమీక్ష వెల్లడించడం దీనికి తక్షణ ప్రేరణ. అందువల్ల నివేదించిన ఫలితం ప్రస్తుత లక్ష్యాల అమలుకు సంబంధించినదే తప్ప వాటి స్థానంలో కొత్త లక్ష్యాలను ప్రవేశపెట్టడానికి సంబంధించినది కాదు.
భాగస్వామ్య దేశాలు రక్షిత ప్రాంతాలు, అడవులు, వన్యప్రాణి నిర్వహణ, ఆక్రమణ విదేశీ జాతులు, సముద్ర, తీరప్రాంత జీవవైవిధ్యం, కృత్రిమ జీవశాస్త్రం అంశాలపై దాదాపు 50 నిర్ణయాలను ఆమోదించాయి. పర్యవేక్షణ, జవాబుదారీతనాన్ని మెరుగుపరిచేందుకు కొత్త సూచికలకూ అంగీకరించాయి.
ప్రపంచ జీవవైవిధ్య విధాన రూపకల్పనలో ఆదివాసీ ప్రజలు, స్థానిక సముదాయాల పాత్రను బలోపేతం చేసేందుకు ఉద్దేశించిన కొత్త శాశ్వత సంస్థకు సెవాన్ మార్గదర్శకాలు నిర్వహణ నియమాలను నిర్దేశిస్తాయి. ఇది సంస్థాగత భాగస్వామ్య చర్య; యెరెవాన్ కార్యమార్గంలోని విస్తృత అమలు ప్రాధాన్యాలకు భిన్నమైనది.
- జీవవైవిధ్యానికి నష్టం కలిగించే సబ్సిడీలను సరిదిద్దడం.
- అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు ఆర్థిక, శాస్త్రీయ, సాంకేతిక మద్దతును పెంచడం.
- జాతీయ బడ్జెట్‌లు, ఆర్థిక నిర్ణయాలను ప్రపంచ చట్రంతో అనుసంధానించడం.
- అమలు పర్యవేక్షణ, నివేదికల సమర్పణను బలోపేతం చేయడం.
Infographic
ప్రోత్సాహకాలను సంస్కరించాలి
ప్రకృతికి నష్టం కలిగించే సబ్సిడీలను సరిదిద్దాలి.
బడ్జెట్‌లను అనుసంధానించాలి
ఆర్థిక నిర్ణయాల్లో జీవవైవిధ్యాన్ని సమగ్రపరచాలి.
అమలుకు వీలు కల్పించాలి
ఆర్థిక, శాస్త్రీయ, సాంకేతిక మద్దతును విస్తరించాలి.
భాగస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేయాలి
సెవాన్ మార్గదర్శకాలను కార్యాచరణలోకి తేవాలి.
పురోగతిని ధ్రువీకరించాలి
సూచికలు, పర్యవేక్షణ, నివేదికల సమర్పణను మెరుగుపరచాలి.
AI-assisted infographic by Pragnya IAS Academy, based on the cited sources.
2030 దిశగా పురోగతి: నిర్ణయాలే జీవావరణ ఫలితాలు కావు
సమష్టి నిర్ణయాలు తీసుకోవడంలో COP17 పురోగతిని చూపుతోంది. అయితే అది ఇంకా తగిన అమలు పురోగతిగా మారలేదని ప్రపంచస్థాయి సమీక్ష వెల్లడిస్తోంది. మూల సమాచారం లక్ష్యాలవారీ పనితీరు గణాంకాలను అందించలేదు. అందువల్ల ఏ లక్ష్యాలు సాధనకు అత్యంత సమీపంలో ఉన్నాయో నిర్ధారించడం లేదా విడివిడిగా లోటులను లెక్కించడం సాధ్యం కాదు.
అంతర్జాతీయ హామీలను భూమి, నీరు, జీవ వనరులపై ప్రభావం చూపే రంగాలవారీ నిర్ణయాలతో అనుసంధానించడం ప్రధాన విధాన సవాలు. వ్యవసాయ ప్రోత్సాహకాలు, మౌలిక సదుపాయాల ప్రణాళిక లేదా వనరుల వినియోగ విధానాలు పర్యావరణ వ్యవస్థల క్షీణతకు ప్రోత్సాహం ఇవ్వడం కొనసాగిస్తే పరిరక్షణ కార్యక్రమాలు బలహీనపడవచ్చు.
అందువల్ల పర్యవేక్షణ కేవలం పరిపాలనా కార్యఫలితాలను కాకుండా జీవావరణ స్థితిని, ఒత్తిళ్లను అంచనా వేయాలి. వ్యయం, సమావేశాలు, రక్షిత ప్రాంతాల ప్రకటనలు ఉపయోగకరమైన అమలు సూచికలే. అయితే అవి మాత్రమే ఆవాసాల పునరుద్ధరణ, జాతుల పునరుద్ధరణ లేదా ప్రభావవంతమైన సముదాయ భాగస్వామ్యాన్ని నిరూపించలేవు.
- విధాన ఆమోదాన్ని దాని అమలు నుంచి వేరుగా చూడాలి.
- నివేదించిన వ్యయాన్ని స్వతంత్రంగా ధ్రువీకరించగల జీవావరణ మెరుగుదల నుంచి వేరుగా చూడాలి.
- నివేదికల సమర్పణను కేవలం ప్రక్రియాపరమైన చర్యగా పరిగణించకుండా, పర్యవేక్షణ ఫలితాలను విధానాల సవరణకు ఉపయోగించాలి.
Reference image: Tubers, beans and seeds from Amazonian Chakra farming systems illustrate agricultural biodiversity—one dimension of conservation that global targets must translate into tangible protection for.
Image: UN News
జీవవైవిధ్య ఆర్థిక వనరులు: నిధుల సమీకరణ, హానికర ప్రోత్సాహకాల తొలగింపు
దాదాపు $2 బిలియన్ల కొత్త నిధులను ప్రకటించారు. వీటిలో గ్లోబల్ ఎన్విరాన్‌మెంట్ ఫెసిలిటీ తాజా నిధుల పునర్భర్తీ కింద $560 మిలియన్లు, స్పీషీస్ రికవరీ అలయన్స్ ద్వారా $500 మిలియన్లు, వాల్యూ నేచర్ ఫండ్‌కు $330 మిలియన్లు ఉన్నాయి. ఆసియా అభివృద్ధి బ్యాంకు జీవవైవిధ్య బాండ్‌ను, పెట్టుబడి ఇంక్యుబేటర్‌ను కూడా ప్రారంభించింది.
ఈ ప్రకటనలు వనరుల సమీకరణను సూచిస్తున్నాయి. అయితే మూల సమాచారం మొత్తం నిధుల కొరతను లెక్కించలేదు; ప్రకటించిన నిధుల్లో ఎంత విడుదలైందో నిర్ధారించలేదు. పేర్కొన్న విరాళాలను ప్రకటించిన మొత్తం నిధుల సంపూర్ణ విభజనగా పరిగణించకూడదు.
హానికర సబ్సిడీలపై కార్యమార్గం దృష్టి సారించడం జీవవైవిధ్య ఆర్థిక వనరుల మరో పార్శ్వాన్ని ప్రస్తావిస్తుంది: పరిరక్షణను బలహీనపరచగల ప్రభుత్వ వ్యయం. ప్రైవేటు మూలధన సాధనాలు ప్రభుత్వ నిధులకు తోడ్పడవచ్చు. అయితే వాటి ప్రభావశీలత విశ్వసనీయ జీవావరణ ప్రాథమిక స్థితి ప్రమాణాలు, సమీకరించిన నిధుల పారదర్శక వినియోగం, హరిత ముసుగును నిరోధించే రక్షణ చర్యలపై ఆధారపడుతుంది.
- నిధుల ప్రకటన పరిమాణంతోనే కాకుండా అందుబాటు, ముందస్తు నిశ్చితత్వం, వాస్తవ విడుదల ఆధారంగా నిధులను అంచనా వేయాలి.
- అదనపు పరిరక్షణ నిధులతోపాటు పర్యావరణానికి హాని కలిగించే ప్రోత్సాహకాలను సంస్కరించాలి.
- వాణిజ్య రాబడులను ఇవ్వకపోయినా అత్యవసరమైన జీవావరణ విధులను, సముదాయ ప్రయోజనాలను రక్షించాలి.
- ఆర్థిక సహాయానికి శాస్త్రీయ, సాంకేతిక సామర్థ్యాలను అవసరమైన అనుబంధాలుగా పరిగణించాలి.
భారత్‌పై ప్రభావాలు: పరిరక్షణను ప్రధాన స్రవంతిలో చేర్చడం, స్థానిక సంస్థల బలోపేతం
భారత్‌కు ఈ కార్యమార్గం ప్రధాన ప్రాసంగికత కేంద్ర, రాష్ట్ర, స్థానిక సంస్థల మధ్య విధాన సమన్వయంలో ఉంది. జాతీయ జీవవైవిధ్య ప్రణాళిక పర్యావరణ శాఖలకే పరిమితం కాకుండా వ్యవసాయం, మత్స్యరంగం, అటవీరంగం, మౌలిక సదుపాయాలు, పట్టణాభివృద్ధికి మార్గనిర్దేశం చేయాలి.
భారత జీవవైవిధ్య సంస్థలు వికేంద్రీకృత అమలుకు ఇప్పటికే ఉన్న పునాదిని అందిస్తున్నాయి. జీవవైవిధ్య నిర్వహణ కమిటీలు, ప్రజా జీవవైవిధ్య రిజిస్టర్‌లు స్థానిక జ్ఞానం, ప్రణాళికకు తోడ్పడగలవు. అటవీ హక్కుల చట్టం అర్హులైన అటవీ నివాస సముదాయాల హక్కులను గుర్తించేందుకు సంబంధిత చట్రాన్ని అందిస్తుంది. అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్య ఏర్పాట్లు దేశీయ చట్టాన్ని స్వయంచాలకంగా మార్చవు; వాటి ఆచరణాత్మక విలువ జాతీయ స్థాయిలో అర్థవంతమైన తదుపరి చర్యలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
బడ్జెట్‌ల అనుసంధానం కోసం పరిరక్షణ వ్యయంతోపాటు జీవావరణ ఒత్తిళ్లను సృష్టించే వ్యయాన్నీ పరిశీలించాలి. భారత్ పటిష్ఠమైన పర్యావరణ వ్యవస్థల పర్యవేక్షణను సందర్భోచిత ప్రోత్సాహకాల సంస్కరణ, సముదాయ ఆధ్వర్యంలోని పరిరక్షణ, అంతర్జాతీయ నిధులు, సాంకేతిక మద్దతు లభ్యతతో సమన్వయం చేయవచ్చు. భారత్‌కు ప్రత్యేకమైన కొత్త హామీ లేదా నిధుల కేటాయింపును మూల సమాచారం నివేదించలేదు.
- ప్రాజెక్టుల మదింపు, రంగాలవారీ ప్రణాళికల్లో జీవవైవిధ్య అంశాలను సమగ్రపరచాలి.
- సిబ్బంది, సాంకేతిక మద్దతు, ఉపయోగించదగిన జీవావరణ సమాచారంతో స్థానిక సంస్థలను బలోపేతం చేయాలి.
- ఆవాసాల అనుసంధానం, పునరుద్ధరణను జీవనోపాధి భద్రత, సముదాయ హక్కులతో అనుసంధానించాలి.
- దేశీయ పరిరక్షణ ప్రాధాన్యాలు, అమలు సామర్థ్యం ఆధారంగా అంతర్జాతీయ నిధులను మదింపు చేయాలి.
| ఫలితం | నివేదించిన ఉద్దేశం | అమలు పరీక్ష |
|---|---|---|
| యెరెవాన్ కార్యమార్గం | ప్రపంచ జీవవైవిధ్య లక్ష్యాల సాధనను వేగవంతం చేయడం | జాతీయ విధానాలు, బడ్జెట్‌లు మారుతున్నాయా? |
| సెవాన్ మార్గదర్శకాలు | ఆదివాసీ ప్రజలు, స్థానిక సముదాయాల కోసం శాశ్వత సంస్థను కార్యాచరణలోకి తేవడం | భాగస్వామ్యం విధానాన్ని అర్థవంతంగా ప్రభావితం చేస్తున్నదా? |
| కొత్త నిధుల ప్రకటనలు | జీవవైవిధ్య చర్యలకు వనరులను పెంచడం | నిధులు అందుబాటులో ఉన్నాయా, విడుదలవుతున్నాయా, జీవావరణపరంగా ప్రభావవంతంగా ఉన్నాయా? |
| సబ్సిడీల సంస్కరణకు ప్రాధాన్యం | ప్రకృతికి హాని కలిగించే ప్రోత్సాహకాలను సరిదిద్దడం | జీవనోపాధి రక్షణ చర్యలతో హానికర ప్రోత్సాహకాలను పునర్‌రూపకల్పన చేస్తున్నారా? |
| కొత్త పర్యవేక్షణ సూచికలు | పర్యవేక్షణ, జవాబుదారీతనాన్ని మెరుగుపరచడం | పోల్చదగిన ఆధారాలు దిద్దుబాటు చర్యలకు దోహదపడుతున్నాయా? |
- 1. జీవవైవిధ్యంపై ఒత్తిళ్లను, అమలులో లోపాలను గుర్తించాలి.
- 2. ప్రపంచ ప్రాధాన్యాలను జాతీయ, రంగాలవారీ కార్యాచరణ ప్రణాళికలుగా మార్చాలి.
- 3. బడ్జెట్‌లు, ప్రోత్సాహకాలు, ఆర్థిక మద్దతును ఈ ప్రణాళికలతో అనుసంధానించాలి.
- 4. సమర్థ సంస్థలు, అర్థవంతమైన సముదాయ భాగస్వామ్యంతో పరిరక్షణను అమలు చేయాలి.
- 5. జీవావరణ ఫలితాలను పర్యవేక్షించి, పురోగతిని పారదర్శకంగా నివేదించాలి.
- 6. ఆధారాలను ఉపయోగించి విధానాలు, వనరుల కేటాయింపును సరిదిద్దాలి.
COP17 ఫలితానికి ముందు
ప్రపంచ జీవవైవిధ్య లక్ష్యాల సాధన దిశలో ప్రపంచం లేదని ప్రపంచస్థాయి సమీక్ష వెల్లడించింది.
COP17, యెరెవాన్
దేశాలు యెరెవాన్ కార్యమార్గాన్ని, సెవాన్ మార్గదర్శకాలను ఆమోదించి, కొత్త జీవవైవిధ్య నిధులను ప్రకటించాయి.
తదుపరి సదస్సు: COP18
లక్ష్యాల సాధనకు రెండు సంవత్సరాలు మిగిలి ఉన్న సమయంలో ఈక్వెడార్ సదస్సుకు ఆతిథ్యం ఇవ్వనుంది.
2030
చట్రంలోని 23 లక్ష్యాల సాధనకు నిర్దేశించిన గడువు.
Significance, challenges & way forward
Significance
- ఈ కార్యమార్గం దృష్టిని హామీలపై చర్చల నుంచి కొలవగల పరిరక్షణ ఫలితాల సాధన వైపు మళ్లిస్తుంది.
- హానికర సబ్సిడీలపై దీని దృష్టి జీవవైవిధ్య విధానాన్ని కోశ విధానం, ఆర్థిక పాలనతో అనుసంధానిస్తుంది.
- ప్రపంచ విధాన రూపకల్పనలో ఆదివాసీ ప్రజలు, స్థానిక సముదాయాలకు సంస్థాగత అవకాశాలను సెవాన్ మార్గదర్శకాలు బలోపేతం చేస్తాయి.
- అమలు అనేది నిధులు, శాస్త్రీయ సామర్థ్యం, సాంకేతిక నైపుణ్యాలపై ఆధారపడుతుందని అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు మద్దతు గుర్తిస్తుంది.
- భారత్‌కు ఈ ఫలితం పరిరక్షణను అభివృద్ధి ప్రణాళిక, వికేంద్రీకృత పాలనతో సమగ్రపరచాల్సిన అవసరాన్ని బలపరుస్తుంది.
Challenges
- ప్రపంచం లక్ష్యసాధన దిశలో లేదన్న ప్రపంచస్థాయి సమీక్ష నిర్ధారణ, అంగీకరించిన కాలపట్టికకు ప్రస్తుత అమలు ప్రయత్నాలు సరిపోవని సూచిస్తోంది.
- నిధుల ప్రకటనలు సకాలంలో విడుదల, సమాన అవకాశాలతో లభ్యత లేదా జీవావరణ ప్రభావశీలతను నిర్ధారించవు.
- మార్పులను జాగ్రత్తగా రూపొందించకపోతే సబ్సిడీల సంస్కరణ రాజకీయ ప్రతిఘటనను, జీవనోపాధి ఆందోళనలను ఎదుర్కోవచ్చు.
- వివిధ రంగాలు, ప్రభుత్వ స్థాయిల మధ్య బాధ్యతల విభజన విధాన సమన్వయాన్ని బలహీనపరచవచ్చు.
- జీవావరణ ప్రాథమిక స్థితి ప్రమాణాలు, సాంకేతిక సామర్థ్యాల్లో అసమానతలు అర్థవంతమైన పర్యవేక్షణ, పోలికలను పరిమితం చేయవచ్చు.
- జీవావరణపరంగా అవసరమైనా తక్కువ లాభదాయకమైన పరిరక్షణ కంటే వాణిజ్యపరంగా ఆకర్షణీయమైన ప్రాజెక్టులకు ప్రైవేటు నిధులు ప్రాధాన్యమివ్వవచ్చు.
Way forward
- కార్యమార్గాన్ని బడ్జెట్ నిర్ణయాలతో అనుసంధానించిన, స్పష్టంగా కేటాయించిన జాతీయ, ఉపజాతీయ బాధ్యతలుగా మార్చాలి.
- పర్యావరణానికి హాని కలిగించే ప్రోత్సాహకాలను సమీక్షించి, సంప్రదింపులు, జీవనోపాధి రక్షణ చర్యలు, ఆచరణసాధ్యమైన ప్రత్యామ్నాయాల ద్వారా పునర్‌రూపకల్పన చేయాలి.
- జీవవైవిధ్య నిధులను ప్రకటన నుంచి విడుదల, వినియోగం, ధ్రువీకరించిన ఫలితాల వరకు అనుసరించి పర్యవేక్షించాలి.
- అందుబాటులో ఉండే సమాచారం, సంస్థాగత మద్దతు, వర్తించే హక్కుల పట్ల గౌరవం ద్వారా సముదాయ భాగస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేయాలి.
- నివేదికల నాణ్యతను మెరుగుపరిచేందుకు జీవావరణ ప్రాథమిక స్థితి ప్రమాణాలు, శాస్త్రీయ సంస్థలు, సముదాయ ఆధారిత పర్యవేక్షణపై పెట్టుబడి పెట్టాలి.
- భారత్‌లో జీవవైవిధ్య ప్రణాళికను రంగాలవారీ విధానాలు, స్థానిక జీవవైవిధ్య సంస్థలు, భూదృశ్య స్థాయి పరిరక్షణతో అనుసంధానించాలి.
Key terms
- యెరెవాన్ కార్యమార్గం
- ప్రపంచ జీవవైవిధ్య లక్ష్యాల వేగవంతమైన అమలుకు ప్రాధాన్యమిచ్చే COP17 కార్యమార్గం.
- కున్మింగ్-మాంట్రియల్ ప్రపంచ జీవవైవిధ్య చట్రం
- 2030 నాటికి సాధించాల్సిన 23 జీవవైవిధ్య లక్ష్యాలను కలిగి ఉన్న ప్రపంచ చట్రం.
- సెవాన్ మార్గదర్శకాలు
- ప్రపంచ జీవవైవిధ్య విధానంలో ఆదివాసీ ప్రజలు, స్థానిక సముదాయాల పాత్రను బలోపేతం చేసే కొత్త శాశ్వత సంస్థకు సంబంధించిన నిర్వహణ నియమాలు.
- జీవవైవిధ్యానికి హాని కలిగించే సబ్సిడీలు
- జాతులు, ఆవాసాలు లేదా పర్యావరణ వ్యవస్థల విధులకు నష్టం కలిగించే కార్యకలాపాలను ప్రోత్సహించే ప్రభుత్వ ఆర్థిక ప్రోత్సాహకాలు.
- జీవవైవిధ్యాన్ని ప్రధాన స్రవంతిలో చేర్చడం
- రంగాలవారీ విధానాలు, ప్రణాళికలు, బడ్జెట్‌లు, ఆర్థిక నిర్ణయాల్లో జీవవైవిధ్య అంశాలను సమగ్రపరచడం.
- జీవవైవిధ్య నిర్వహణ కమిటీ
- భారత జీవవైవిధ్య చట్టం కింద పరిరక్షణ, సుస్థిర వినియోగం, జీవవైవిధ్య వివరాల నమోదు ప్రక్రియలకు తోడ్పడే స్థానిక స్థాయి సంస్థ.
- హరిత ముసుగు (Greenwashing)
- తగిన ఆధారాలు లేకుండా ఒక కార్యకలాపం లేదా ఆర్థిక ఉత్పత్తి పర్యావరణానికి ప్రయోజనకరమైనదిగా తప్పుదోవ పట్టించే రీతిలో చూపడం.
Link with static syllabus
Prelims practice MCQs
Q1. జీవవైవిధ్య COP17లో ఆమోదించిన యెరెవాన్ కార్యమార్గానికి సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: 1. ప్రకృతికి హాని కలిగించే సబ్సిడీలను సరిదిద్దాలని ఇది పిలుపునిస్తుంది. 2. జాతీయ బడ్జెట్‌లను కున్మింగ్-మాంట్రియల్ ప్రపంచ జీవవైవిధ్య చట్రంతో అనుసంధానించాలని ఇది కోరుతుంది. 3. చట్రంలోని ప్రస్తుత లక్ష్యాల స్థానంలో కొత్త లక్ష్యాలను ప్రవేశపెడుతుంది. పైన ఇచ్చిన ప్రకటనల్లో ఏవి సరైనవి?
Q2. జీవవైవిధ్య COP17కు సంబంధించి వార్తల్లో పేర్కొన్న సెవాన్ మార్గదర్శకాలు ప్రధానంగా కింది వాటిలో దేనికి సంబంధించినవి?
Q3. COP17 ఫలితానికి సంబంధించిన కింది జతలను పరిశీలించండి: 1. వాల్యూ నేచర్ ఫండ్: ప్రకృతి కోసం ప్రైవేటు మూలధన సమీకరణ 2. ఆసియా అభివృద్ధి బ్యాంకు: జీవవైవిధ్య బాండ్, పెట్టుబడి ఇంక్యుబేటర్ ప్రారంభం 3. ఈక్వెడార్: తదుపరి జీవవైవిధ్య సదస్సు COP18కు ఆతిథ్య దేశం పైన ఇచ్చిన జతల్లో ఎన్ని సరిగ్గా జతపరచబడ్డాయి?
Q4. కింది వాటిలో జీవవైవిధ్య ఒప్పందం లక్ష్యాలు ఏవి? 1. జీవవైవిధ్య పరిరక్షణ 2. జీవవైవిధ్య భాగాల సుస్థిర వినియోగం 3. జన్యు వనరుల వినియోగం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలను న్యాయంగా, సమానంగా పంచుకోవడం కింది ఎంపికలను ఉపయోగించి సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Mains practice questions
GS 3 · 15 marks · 250 words
ప్రపంచ జీవవైవిధ్య ఒప్పందాల విజయం కేవలం పరిరక్షణ హామీల విస్తరణపై కాకుండా దేశీయ ఆర్థిక ప్రోత్సాహకాలను మార్చడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. COP17 యెరెవాన్ కార్యమార్గం నేపథ్యంలో పరిశీలించి, భారత్‌పై ప్రభావాలను చర్చించండి.
Frequently asked questions
యెరెవాన్ కార్యమార్గం అంటే ఏమిటి?
2030 నాటికి ప్రపంచ జీవవైవిధ్య లక్ష్యాల అమలును వేగవంతం చేసేందుకు జీవవైవిధ్య COP17లో ఆమోదించిన కార్యమార్గం ఇది. హానికర సబ్సిడీల సంస్కరణ, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు మద్దతు, బడ్జెట్‌ల అనుసంధానం, పటిష్ఠ పర్యవేక్షణ దీని ప్రాధాన్యాల్లో ఉన్నాయి.
కొత్త నిధులు జీవవైవిధ్య నిధుల కొరత తీరిపోయిందని సూచిస్తున్నాయా?
మూల సమాచారం ఆధారంగా అలాంటి నిర్ధారణకు రాలేం. దాదాపు $2 బిలియన్ల నిధుల ప్రకటనలను అది పేర్కొంది. అయితే మొత్తం నిధుల కొరతను లెక్కించలేదు; నిధుల విడుదలను కూడా నిర్ధారించలేదు.
సెవాన్ మార్గదర్శకాలు యెరెవాన్ కార్యమార్గం నుంచి ఎలా భిన్నమైనవి?
యెరెవాన్ కార్యమార్గం విస్తృత అమలు ప్రాధాన్యాలను ప్రస్తావిస్తుంది. ప్రపంచ జీవవైవిధ్య విధానంలో ఆదివాసీ ప్రజలు, స్థానిక సముదాయాల భాగస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేసేందుకు ఉద్దేశించిన కొత్త శాశ్వత సంస్థ కార్యకలాపాలను సెవాన్ మార్గదర్శకాలు నియంత్రిస్తాయి.
COP17 భారత్‌కు ప్రత్యేకంగా ఏదైనా కొత్త హామీని ప్రకటించిందా?
అందించిన మూల సమాచారంలో భారత్‌కు ప్రత్యేకమైన హామీ లేదా నిధుల కేటాయింపు ప్రస్తావన లేదు. దేశీయ విధానాలు, బడ్జెట్‌లు, జీవవైవిధ్య సంస్థలను ప్రపంచ పరిరక్షణ లక్ష్యాలతో అనుసంధానించడంలోనే భారత్‌కు దీని ప్రాసంగికత ఉంది.