Polity & GovernanceFriday, 16 October 2026

17 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో ఓటర్ల జాబితాల సవరణ: విధానాలు, ఓటర్ల రక్షణలు

2027 జనవరి 1ని అర్హత నిర్ణయ తేదీగా తీసుకొని, 17 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో ఓటర్ల జాబితాల ప్రత్యేక సంక్షిప్త సవరణను నిర్వహించనున్నట్లు ఎన్నికల సంఘం ప్రకటించింది. నమోదు, దిద్దుబాట్లు, ధృవీకరణ అనంతర తొలగింపుల ద్వారా ప్రస్తుత జాబితాలను నవీకరించే ఈ ప్రక్రియ విశ్వసనీయతకు, అనుచిత తొలగింపులను నిరోధించే విధానపరమైన రక్షణలు కీలకం.

Reference image accompanying coverage of electoral-roll revision. Special Summary Revision updates voter lists through enrolment, corrections and verified deletions, with safeguards against wrongful exclusion.
Image: Indian Express

Why in news

ముసాయిదా జాబితా ప్రచురణను 2026 నవంబర్ 12న, తుది ప్రచురణను 2027 జనవరి 4న చేపట్టాలని ఎన్నికల సంఘం నిర్ణయించింది. వచ్చే ఏడాది ప్రారంభంలో పంజాబ్, ఉత్తరప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్, మణిపూర్, గోవాల్లో జరగాల్సిన శాసనసభ ఎన్నికలకు ముందు ఈ సవరణ ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.

GS 2: ప్రజా ప్రాతినిధ్య చట్టాల ముఖ్య లక్షణాలుGS 2: రాజ్యాంగ పదవులకు నియామకం, రాజ్యాంగ సంస్థల అధికారాలు, విధులు, బాధ్యతలుGS 2: పాలనలో పారదర్శకత, జవాబుదారీతనంప్రిలిమ్స్: ఎన్నికల సంఘం, ఓటర్ల జాబితాలు, ఓటరు నమోదు విధానాలు

పరిధిలోని రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు

2026 నవంబర్ 12

ముసాయిదా జాబితా ప్రచురణ

2026 డిసెంబర్ 11

హక్కు దావాలు, అభ్యంతరాల గడువు ముగింపు

2027 జనవరి 1

ప్రధాన అర్హత నిర్ణయ తేదీ

2027 జనవరి 4

తుది జాబితా ప్రచురణ

Background

ఒక నియోజకవర్గంలో ఓటు వేయడానికి నమోదైన వ్యక్తులను ఓటర్ల జాబితా గుర్తిస్తుంది. ఆర్టికల్ 324 ఓటర్ల జాబితాల తయారీని ఎన్నికల సంఘం పర్యవేక్షణ, నిర్దేశనం, నియంత్రణ పరిధిలో ఉంచుతుంది; ఆర్టికల్ 325 మతం, జాతి, కులం లేదా లింగం ఆధారంగా మాత్రమే ఎవరినీ మినహాయించకుండా సాధారణ ఓటర్ల జాబితాను కల్పిస్తుంది; ఆర్టికల్ 326 లోక్‌సభ, రాష్ట్ర శాసనసభ ఎన్నికలకు వయోజన ఓటు హక్కును స్థాపిస్తుంది. ప్రజా ప్రాతినిధ్య చట్టం, 1950, ఓటర్ల నమోదు నియమాలు, 1960 నమోదు, సవరణలను నియంత్రిస్తాయి. పౌరసత్వం, అర్హత వయస్సు, సాధారణ నివాసం, చట్టబద్ధ అనర్హత లేకపోవడం అర్హతకు ఆధారాలు. నియోజకవర్గ స్థాయి నమోదు నిర్ణయాలకు ఓటర్ల నమోదు అధికారి చట్టబద్ధ బాధ్యులు.

ఎన్నికల సంఘం ప్రకటించిన అంశాలు

ప్రారంభ SSR అండమాన్ నికోబార్ దీవులు, అస్సాం, బిహార్, ఛత్తీస్‌గఢ్, గోవా, గుజరాత్, కేరళ, లక్షద్వీప్, మధ్యప్రదేశ్, మణిపూర్, పుదుచ్చేరి, పంజాబ్, రాజస్థాన్, తమిళనాడు, ఉత్తరప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్, పశ్చిమ బెంగాల్‌లకు వర్తిస్తుంది. అందువల్ల, శీర్షికలో పేర్కొన్న 17 రాష్ట్రాల్లో కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు కూడా ఉన్నాయి.

నివేదిక ప్రకారం, ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ పూర్తయిన ప్రాంతాలతోపాటు, SIR నిర్వహించకూడదని ఎన్నికల సంఘం నిర్ణయించిన అస్సాంలోనూ ఈ ప్రక్రియ చేపడతారు. ఇతర ప్రాంతాల కాలపట్టికలు విడిగా వెలువడతాయి; హిమాచల్ ప్రదేశ్, జమ్మూ కశ్మీర్, లడఖ్‌లలో కాలపట్టికల నిర్ణయానికి వాతావరణ పరిస్థితులను పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు.

ఈ సవరణకు 2027 జనవరి 1 ప్రధాన అర్హత నిర్ణయ తేదీ. తదుపరి అర్హత నిర్ణయ తేదీలైన 2027 ఏప్రిల్ 1, జూలై 1, అక్టోబర్ 1లకు కూడా ముందస్తు దరఖాస్తులను ఆహ్వానిస్తున్నారు. రాజకీయ పార్టీలకు ముసాయిదా, తుది జాబితాలను గతంలోని చిత్రరూప PDFకు బదులుగా చదవగలిగే PDF రూపంలో అందిస్తారు.

ముసాయిదా ప్రచురణ ద్వారా ప్రస్తుత జాబితా ప్రజా పరిశీలనకు అందుబాటులోకి వస్తుంది; ప్రతి నమోదుపై ఇది తుది నిర్ణయం కాదు.
తుది జాబితా ప్రచురణకు ముందు హక్కు దావాలు, అభ్యంతరాలను పరిశీలించాలి.
ముందస్తు దరఖాస్తులు సకాలంలో నమోదుకు తోడ్పడతాయి; అయితే వర్తించే అర్హత నిర్ణయ తేదీకి ముందే అర్హతను కల్పించవు.

Infographic

విశ్వసనీయ ఓటర్ల జాబితాలు: అవసరమైన రక్షణలు

చేర్పు

వర్తించే అర్హత నిర్ణయ తేదీ ఆధారంగా అర్హులైన పౌరులను నమోదు చేయాలి.

ధృవీకరణ

అభ్యంతరాలు లేదా సారూప్యత గుర్తింపులపై చర్యకు ముందు వాస్తవాలను పరిశీలించాలి.

న్యాయబద్ధ ప్రక్రియ

చట్టప్రకారం అవసరమైన నోటీసు, వాదన వినే అవకాశం, కారణసహిత నిర్ణయాలు కల్పించాలి.

పారదర్శకత

చదవగలిగే, అందుబాటులో ఉండే రికార్డుల ద్వారా ముసాయిదా జాబితా పరిశీలనకు అవకాశం కల్పించాలి.

పరిహారం

దిద్దుబాటు విధానాలు, చట్టబద్ధ అప్పీళ్లను అందుబాటులో ఉంచాలి.

AI-assisted infographic by Pragnya IAS Academy, based on the cited sources.

ప్రత్యేక సంక్షిప్త సవరణ జరిగే విధానం

సంక్షిప్త సవరణ సాధారణంగా ప్రస్తుత ఓటర్ల జాబితాను ప్రారంభ ప్రాతిపదికగా తీసుకుంటుంది. ముసాయిదాను ప్రచురిస్తారు, అర్హులు పేరు చేర్పు లేదా దిద్దుబాటు కోరతారు, అభ్యంతరాలు స్వీకరిస్తారు; నిర్దేశిత ధృవీకరణ అనంతరం సమర్థ నమోదు అధికారులు దరఖాస్తులపై నిర్ణయం తీసుకుంటారు.

సమగ్ర సవరణలో మరింత విస్తృతమైన తయారీ, ధృవీకరణ ప్రక్రియ ఉంటుంది. అయితే, SSR లేదా SIR అనే పేరు చట్టబద్ధ అర్హత షరతులను, ఓటర్ల నమోదు అధికారి అధికారాన్ని లేదా వర్తించే విధానపరమైన రక్షణలను తొలగించదు.

తుది ప్రచురణతో నమోదు పూర్తిగా ముగిసినట్లు కాదు. సంబంధిత ఎన్నికలో నామినేషన్ల చివరి తేదీ నుంచి ఎన్నిక పూర్తయ్యే వరకు మార్పులపై ఉండే చట్టబద్ధ పరిమితికి లోబడి, నిరంతర నవీకరణను కూడా చట్టం అనుమతిస్తుంది.

కొత్త ఓటరుగా పేరు చేర్పు కోసం ఫారం 6ను ఉపయోగిస్తారు.
ప్రతిపాదిత పేరు చేర్పుపై అభ్యంతరాలు లేదా తొలగింపు అభ్యర్థనల కోసం ఫారం 7ను ఉపయోగిస్తారు.
నివాస మార్పు, నమోదుల్లో దిద్దుబాట్లు, నిర్దిష్ట ఓటరు సేవల అభ్యర్థనలకు ఫారం 8 వర్తిస్తుంది.
బూత్ స్థాయి అధికారి ధృవీకరణలో సహకరిస్తారు; ఓటర్ల నమోదు అధికారి చట్టబద్ధ నమోదు నిర్ణయం తీసుకుంటారు.

రాజ్యాంగ అధికారం, చట్టబద్ధ బాధ్యతలు

ప్రకటించిన SSR కోసం ఎన్నికల సంఘం ప్రజా ప్రాతినిధ్య చట్టం, 1950లోని సెక్షన్ 21ను ఆధారంగా తీసుకుంది. దాని రాజ్యాంగ పర్యవేక్షణ అధికారం వివరణాత్మక చట్టబద్ధ చట్రంతోపాటు అమలు కావాలి తప్ప, దానికి ప్రత్యామ్నాయంగా ఉండకూడదు.

నిర్దేశిత విచారణ అనంతరం నమోదుల దిద్దుబాటు, స్థానాంతరణ, తొలగింపును సెక్షన్ 22 వివరిస్తుంది. ఒక వ్యక్తి సాధారణ నివాసిగా కొనసాగకపోవడం లేదా ఇతర కారణాలతో నమోదుకు అర్హుడు కాకపోవడం వల్ల పేరు తొలగించాలని ప్రతిపాదిస్తే, వాదన వినిపించేందుకు సముచిత అవకాశం కల్పించాలని ఇది నిర్దేశిస్తుంది. సెక్షన్ 23 పేరు చేర్పును నియంత్రిస్తుంది; సెక్షన్ 24 చట్టబద్ధ అప్పీల్ యంత్రాంగాన్ని కల్పిస్తుంది.

సాధారణ నివాసం అనేది ఆస్తి యాజమాన్యానికి లేదా నిరంతర భౌతిక ఉనికికి సమానం కాదు. తాత్కాలిక గైర్హాజరు ఒక్కటే సాధారణ నివాసాన్ని రద్దు చేయదు. విద్యార్థులు, వలస కార్మికులు, ఇంటికి తాత్కాలికంగా దూరంగా ఉన్నవారి వివరాల ధృవీకరణలో ఈ వ్యత్యాసం ప్రత్యేకంగా ముఖ్యమైనది.

ఒక వ్యక్తి ఒకటి కంటే ఎక్కువ నియోజకవర్గాల్లో లేదా ఒకే నియోజకవర్గంలో ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు చట్టబద్ధంగా నమోదు కావడానికి వీలులేదు.
అభ్యంతరం పరిశీలనను ప్రారంభిస్తుంది; అది మాత్రమే ఓటరు అనర్హుడని నిర్ధారించదు.
అర్హతగల ఓటర్లకు నమోదు, దిద్దుబాటు, అప్పీల్ విధానాలను సమర్థంగా వినియోగించుకునే అవకాశం ఉండాలి.

తొలగింపుపై రక్షణలు, సాంకేతికత సంబంధిత ప్రమాదాలు

నివేదికలో పేర్కొన్న ఆదేశాల ప్రకారం, జనసాంఖ్యిక వివరాలు లేదా ఛాయాచిత్రాల్లో సారూప్యత ఉన్నట్లు నిర్ధారించిన నమోదులు, శాశ్వతంగా తరలివెళ్లిన ఓటర్లు, మరణించిన ఓటర్ల పేర్లను తొలగించాలంటే ఓటరు నుంచి ఫారం 7 అందాలి; మరణించిన ఓటరు విషయంలో సమీప బంధువు లేదా కుటుంబ సభ్యుడి నుంచి అది అందాలి. ఇది ప్రకటించిన ప్రక్రియకు సంబంధించిన ఆదేశం మాత్రమే; చట్టంలోని అన్ని తొలగింపు అధికారాల సమగ్ర వివరణగా దీనిని పరిగణించకూడదు.

జనసాంఖ్యిక వివరాలు, ఛాయాచిత్రాల్లో సారూప్యతగల నమోదులను గుర్తించే సాఫ్ట్‌వేర్‌ను ఎన్నికల సంఘం తిరిగి ఉపయోగించే అవకాశం ఉందని నివేదిక పేర్కొంది. ఇది నివేదించిన అవకాశం మాత్రమే; సాఫ్ట్‌వేర్ వినియోగం నిర్ధారితమైనట్లు కాదు. సారూప్యత గుర్తింపు ధృవీకరణకు ఒక సూచన మాత్రమే; అది ద్వంద్వ నమోదుకు రుజువు గానీ, స్వయంచాలక తొలగింపునకు తగిన ఆధారం గానీ కాదు.

చదవగలిగే PDFలు రాజకీయ పార్టీల పరిశీలనను మెరుగుపరచగలవు; అయితే డిజిటల్ అందుబాటు ఒక్కటే అందరి చేర్పును నిర్ధారించలేదు. ముఖ్యంగా పరిమిత డిజిటల్ సౌకర్యాలున్న ఓటర్లకు ఆఫ్‌లైన్ సహాయం, ప్రభావవంతమైన నోటీసులు, లిఖితపూర్వక ధృవీకరణ, సులభంగా వినియోగించగల అప్పీళ్లు అవసరం.

సారూప్య పేర్లు, జనసాంఖ్యిక వివరాలు లేదా ఛాయాచిత్రాలు ఉన్నంత మాత్రాన అవి ఒకే వ్యక్తికి చెందినవని స్వయంచాలకంగా భావించకూడదు.
ధృవీకరణ సందర్శన సమయంలో గైర్హాజరును స్వయంచాలకంగా శాశ్వత వలసగా పరిగణించకూడదు.
తొలగింపు నిర్ణయాల్లో ఆధారాలు, చట్టపరమైన కారణం, వర్తించే నోటీసు, వాదన వినే నిబంధనల అనుసరణను నమోదు చేయాలి.
జాబితాల అందుబాటుతోపాటు వ్యక్తిగత సమాచారం దుర్వినియోగాన్ని నిరోధించే రక్షణలు ఉండాలి.

ఓటర్ల జాబితాల సవరణ: చట్టపరమైన విధులు, రక్షణలు
విధి	చట్టపరమైన ఆధారం లేదా సాధనం	రక్షణ లేదా పరిశీలించాల్సిన అంశం
తయారీ, సవరణ	ప్రజా ప్రాతినిధ్య చట్టం, 1950లోని సెక్షన్ 21	చట్టబద్ధ చట్రంలో ఎన్నికల సంఘం సవరణకు ఆదేశిస్తుంది.
దిద్దుబాటు, తొలగింపు	సెక్షన్ 22	ప్రతికూల చర్యకు ముందు నిర్దేశిత విచారణ జరగాలి; అవసరమైన సందర్భాల్లో వాదన వినిపించే అవకాశం కల్పించాలి.
పేరు చేర్పు	సెక్షన్ 23; ఫారం 6	వర్తించే అర్హత నిర్ణయ తేదీ, నమోదు షరతుల ఆధారంగా అర్హతను అంచనా వేయాలి.
అభ్యంతరం లేదా తొలగింపు అభ్యర్థన	ఫారం 7	దరఖాస్తును పరిశీలించాలి; అది స్వయంచాలక తొలగింపు ఉత్తర్వు కాదు.
నివాస మార్పు, దిద్దుబాటు	ఫారం 8	మారిన వివరాలను తగిన నమోదు విధానం ద్వారా పరిష్కరించాలి.
అప్పీల్	సెక్షన్ 24	ప్రతికూల ప్రభావానికి గురైన దరఖాస్తుదారులు నిర్దిష్ట నమోదు ఉత్తర్వులను చట్టబద్ధ యంత్రాంగం ద్వారా సవాలు చేయవచ్చు.

ముసాయిదా ఓటర్ల జాబితా నుంచి తుది ప్రచురణ వరకు

1. సంక్షిప్త సవరణ కోసం ప్రస్తుత జాబితాను ముసాయిదాగా ప్రచురించాలి.
2. పేర్ల చేర్పు దావాలు, దిద్దుబాట్లు, అభ్యంతరాలను ఆహ్వానించాలి.
3. నమోదు యంత్రాంగం ద్వారా దరఖాస్తులు, గుర్తించిన నమోదులను ధృవీకరించాలి.
4. చట్టపరంగా అవసరమైన సందర్భాల్లో నోటీసు, వాదన వినిపించే అవకాశం కల్పించాలి.
5. సమర్థ నమోదు అధికారి ద్వారా నిర్ణయాలు జారీ చేసి, ఆమోదించిన మార్పులను చేర్చాలి.
6. తుది జాబితాను ప్రచురించాలి; చట్టపరమైన పరిమితులకు లోబడి చట్టబద్ధ అప్పీళ్లు, నిరంతర నవీకరణ అందుబాటులో ఉండాలి.

Timeline

ప్రకటించిన SSRకు ముందు
SIR కొనసాగుతున్నప్పుడు లేదా దశలవారీగా ప్రణాళిక రూపొందిస్తున్నప్పుడు వార్షిక సవరణను చేపట్టలేదు.
2026 నవంబర్ 12
ముసాయిదా ఓటర్ల జాబితాల ప్రచురణకు నిర్ణయించిన తేదీ.
2026 డిసెంబర్ 11
హక్కు దావాలు, అభ్యంతరాల సమర్పణకు నిర్ణయించిన గడువు ముగుస్తుంది.
2027 జనవరి 1
ప్రకటించిన SSRకు ప్రధాన అర్హత నిర్ణయ తేదీ.
2027 జనవరి 4
తుది ఓటర్ల జాబితాల ప్రచురణకు నిర్ణయించిన తేదీ.
2027 ఏప్రిల్ 1, జూలై 1, అక్టోబర్ 1
ముందస్తు దరఖాస్తులను ఆహ్వానిస్తున్న తదుపరి అర్హత నిర్ణయ తేదీలు.

Significance, challenges & way forward

Significance

అర్హులైన పౌరులను చేర్చడం, ద్వంద్వ లేదా చెల్లని నమోదులను పరిష్కరించడం ద్వారా ఖచ్చితమైన జాబితాలు ఎన్నికల సమానత్వాన్ని పరిరక్షిస్తాయి.
నివేదికలో పేర్కొన్న రాష్ట్రాల్లో శాసనసభ ఎన్నికలకు ముందు ఈ సవరణ నమోదు అవకాశాన్ని కల్పిస్తుంది.
అర్హతకు చేరువవుతున్న పౌరులు సకాలంలో నమోదు ప్రక్రియలో ప్రవేశించడానికి ముందస్తు దరఖాస్తులు సహాయపడతాయి.
చదవగలిగే PDFలు రాజకీయ పార్టీల పరిశీలనను మెరుగుపరచి, దోషాల గుర్తింపును సులభతరం చేయగలవు.
న్యాయబద్ధ నమోదు విధానాలు ఎన్నికల సంఘం నిష్పాక్షికతపై ప్రజల విశ్వాసాన్ని బలోపేతం చేస్తాయి.

Challenges

సారూప్యతను గుర్తించే సాఫ్ట్‌వేర్ తప్పుగా సారూప్యతలను సూచించవచ్చు; వాటికి వ్యక్తిగత ధృవీకరణ అవసరం.
తాత్కాలిక గైర్హాజరును శాశ్వత నివాస మార్పుగా పొరబడవచ్చు; దీనివల్ల తరచూ సంచరించే జనాభా అనుచిత తొలగింపునకు గురయ్యే ప్రమాదం ఉంది.
ప్రభావవంతమైన నోటీసులు లేదా సహాయక సేవల అందుబాటులో లోపాలు ఉంటే, అర్హతగల ఓటర్లు అభ్యంతరాలకు స్పందించలేకపోవచ్చు.
ప్రచురణ గడువులు న్యాయబద్ధ ప్రక్రియను అధిగమించకుండా, నమోదు అధికారులు దావాలను జాగ్రత్తగా పరిష్కరించాలి.
జాబితాల డిజిటల్ అందుబాటు పెరగడంతోపాటు ఓటరు సమాచారం దుర్వినియోగాన్ని నిరోధించాల్సిన అవసరమూ పెరుగుతుంది.

Way forward

సాఫ్ట్‌వేర్ గుర్తింపులను ధృవీకరణకు ప్రాధాన్యక్రమం నిర్ణయించడానికే ఉపయోగించాలి; స్వయంగా అమలయ్యే తొలగింపు నిర్ణయాలుగా ఎప్పుడూ ఉపయోగించకూడదు.
ప్రతికూల మార్పులకు ముందు లిఖితపూర్వక విచారణలు, నోటీసుల సమర్థ అందజేత, కారణసహిత ఉత్తర్వులను నిర్ధారించాలి.
వలసదారులు, వృద్ధులు, దివ్యాంగులు, డిజిటల్ సౌకర్యాలకు దూరమైన పౌరులకు సహాయక నమోదు, దిద్దుబాటు సౌకర్యాలు కల్పించాలి.
దావాల సమర్పణ గడువు, వర్తించే ఫారాలు, అప్పీల్ మార్గాలను సులభంగా అర్థమయ్యే స్థానిక భాషా రూపాల్లో ప్రచారం చేయాలి.
వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని పరిరక్షిస్తూ తొలగింపు నిర్ణయాలు, పునరావృతమయ్యే దోషాల ధోరణులను తనిఖీ చేయాలి.
తాత్కాలిక గైర్హాజరుకు, సాధారణ నివాసాన్ని కోల్పోవడానికి మధ్య తేడాను గుర్తించేందుకు, ప్రకటించిన ఫారం 7 రక్షణను స్థిరంగా అమలు చేసేందుకు క్షేత్రస్థాయి సిబ్బందికి శిక్షణ ఇవ్వాలి.

Key terms

ప్రత్యేక సంక్షిప్త సవరణ: ప్రస్తుత ఓటర్ల జాబితాను ప్రాతిపదికగా తీసుకొని హక్కు దావాలు, అభ్యంతరాలు, ధృవీకరించిన నవీకరణలను చేపట్టే నిర్ణీత సవరణ ప్రక్రియ.
ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ: ఎన్నికల సంఘం ఆదేశాల మేరకు మరింత విస్తృతమైన తయారీ, ధృవీకరణ ప్రక్రియతో చేపట్టే ఓటర్ల జాబితా సవరణ.
అర్హత నిర్ణయ తేదీ: నమోదుకు అవసరమైన వయో అర్హతను నిర్ణయించడానికి ఉపయోగించే చట్టపరంగా నిర్దేశించిన ప్రామాణిక తేదీ.
సాధారణ నివాసం: నమోదు కోసం నియోజకవర్గంతో అనుసంధానమైన నివాస ప్రమాణం; తాత్కాలిక గైర్హాజరు వల్ల ఇది స్వయంచాలకంగా కోల్పోదు.
ఓటర్ల నమోదు అధికారి: ఒక నియోజకవర్గంలోని ఓటర్ల జాబితా తయారీ, సవరణ, నమోదు నిర్ణయాలకు బాధ్యత వహించే చట్టబద్ధ అధికారి.
DSE/PSE: పరిశీలన కోసం గుర్తించిన జనసాంఖ్యిక వివరాల్లో సారూప్యతగల నమోదులు, ఛాయాచిత్రాల్లో సారూప్యతగల నమోదులు; ఇవి స్వయంచాలకంగా నిర్ధారిత నకిలీ నమోదులు కావు.
సహజ న్యాయం: చట్టం కోరిన సందర్భాల్లో ప్రతికూల చర్యకు ముందు స్పందించే అవకాశం కల్పించడం సహా విధానపరమైన న్యాయబద్ధత.

Link with static syllabus

ఆర్టికల్ 324: ఎన్నికల సంఘం పర్యవేక్షణ, నిర్దేశనం, నియంత్రణఆర్టికల్ 325: సాధారణ ఓటర్ల జాబితా, మినహాయింపునకు నిషేధిత ప్రాతిపదికలుఆర్టికల్ 326: వయోజన ఓటు హక్కుప్రజా ప్రాతినిధ్య చట్టం, 1950: ఓటరు నమోదుఓటర్ల నమోదు నియమాలు, 1960సాధారణ నివాసం, నమోదుకు అనర్హతలు

Revise these in the free Study Library →

Prelims practice MCQs

Q1. ప్రకటించిన ప్రత్యేక సంక్షిప్త సవరణకు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: 1. ఇది 2027 జనవరి 1ని ప్రధాన అర్హత నిర్ణయ తేదీగా ఉపయోగిస్తుంది. 2. 2027లోని తదుపరి అర్హత నిర్ణయ తేదీలకు కూడా ముందస్తు దరఖాస్తులను ఆహ్వానిస్తుంది. 3. సారూప్య నమోదులను గుర్తించే సాఫ్ట్‌వేర్ సూచన స్వయంచాలకంగా తొలగింపునకు అధికారం కల్పిస్తుంది. పైన ఇచ్చిన ప్రకటనల్లో ఏవి సరైనవి?
Q2. కింది జతలను పరిశీలించండి: 1. ప్రజా ప్రాతినిధ్య చట్టం, 1950లోని సెక్షన్ 21 — ఓటర్ల జాబితాల తయారీ, సవరణ 2. సెక్షన్ 22 — నిర్దిష్ట తొలగింపు అధికారాలు సహా నమోదుల దిద్దుబాటు 3. సెక్షన్ 24 — నిర్దిష్ట ఓటరు నమోదు ఉత్తర్వులకు సంబంధించిన అప్పీళ్లు పైన ఇచ్చిన జతల్లో ఏవి సరిగ్గా జతపరచబడ్డాయి?
Q3. ఓటరు నమోదు కోసం సాధారణ నివాసానికి సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: 1. తాత్కాలిక గైర్హాజరు ఒక్కటే సాధారణ నివాసాన్ని రద్దు చేయదు. 2. నివాస గృహంపై యాజమాన్యం ఒక్కటే అక్కడ సాధారణ నివాసాన్ని తప్పనిసరిగా నిర్ధారిస్తుంది. 3. ఒక వ్యక్తి వేర్వేరు సమయాల్లో వేర్వేరు నియోజకవర్గాల్లో నివసిస్తే, ఆయా నియోజకవర్గాలన్నింటిలో చట్టబద్ధంగా నమోదై ఉండవచ్చు. పైన ఇచ్చిన ప్రకటనల్లో ఏది/ఏవి సరైనవి?
Q4. కింది వాటిలో ఓటరు నమోదు అధికారుల పాత్రలను సరిగ్గా వివరించేది ఏది?

Mains practice questions

GS 2 · 15 marks · 250 words

ఓటర్ల జాబితాల ఖచ్చితత్వం, అనుచిత తొలగింపుల నుంచి రక్షణ ఎన్నికల సమగ్రతకు పరస్పర పూరక అవసరాలు. ప్రత్యేక సంక్షిప్త సవరణ, ఎన్నికల సంఘం బాధ్యతలను ప్రస్తావిస్తూ చర్చించండి.

Frequently asked questions

ఈ ప్రకటన కేవలం 17 రాష్ట్రాలకు మాత్రమే వర్తిస్తుందా?

కాదు. అండమాన్ నికోబార్ దీవులు, లక్షద్వీప్, పుదుచ్చేరి సహా రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు కలిపి మొత్తం 17 ప్రాంతాలకు ఇది వర్తిస్తుంది.

SSR, SIR మధ్య తేడా ఏమిటి?

SSR సాధారణంగా ముసాయిదా ప్రచురణ, హక్కు దావాలు, అభ్యంతరాలు, ధృవీకరణ ద్వారా ప్రస్తుత ఓటర్ల జాబితాను నవీకరిస్తుంది. SIRలో మరింత విస్తృతమైన జాబితా తయారీ, ధృవీకరణ ప్రక్రియ ఉంటుంది; రెండూ సంబంధిత చట్టానికి లోబడే ఉంటాయి.

సాఫ్ట్‌వేర్ సారూప్య నమోదును గుర్తించిందనే కారణంతోనే ఒక ఓటరు పేరును తొలగించవచ్చా?

కాదు. సారూప్యతను సూచించే గుర్తింపును ధృవీకరించాలి. అది నమోదు అధికారి తీసుకోవాల్సిన చట్టబద్ధ నిర్ణయానికి లేదా వర్తించే విధానపరమైన రక్షణలకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు.

అర్హతగల ఓటరు పేరు జాబితాలో లేకపోతే ఏం చేయాలి?

వారు ముసాయిదా జాబితాను పరిశీలించి, నమోదు అధికారుల ద్వారా వర్తించే పేరు చేర్పు లేదా దిద్దుబాటు ప్రక్రియను వినియోగించుకోవాలి. తమకు ప్రతికూలమైన నమోదు ఉత్తర్వు జారీ అయి ఉంటే, చట్టబద్ధ అప్పీల్ మార్గం అందుబాటులో ఉంటుంది.

మూలాలు

ఈ తెలుగు విశ్లేషణ ఇంగ్లీష్ మూలం నుంచి అనువదించబడింది.

ఇంగ్లీష్‌లో చదవండి