IPCC కాలపట్టికపై ప్రతిష్టంభన: సమ్మిళిత భాగస్వామ్యం, శాస్త్రీయ విశ్వసనీయత మరియు వాతావరణ సమన్యాయం
రాబోయే మూడు మదింపు నివేదికలన్నింటినీ సెప్టెంబర్ 2028 నాటికి ఆమోదించాలా లేదా అనుకూలనం, ఉపశమన నివేదికలను 2029కి వాయిదా వేయాలా అనే అంశంపై IPCC సభ్యుల మధ్య భిన్నాభిప్రాయాలు కొనసాగుతున్నాయి. మదింపు కాలపట్టికలు వాతావరణ శాస్త్రంలో అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల భాగస్వామ్యాన్ని, ప్రపంచ వాతావరణ చర్యలపై 2028 సమీక్షకు ఆధారాల లభ్యతను ప్రభావితం చేస్తాయి కాబట్టి ఈ వివాదం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
IPCC members remain divided over assessment deadlines, balancing developing-country participation with the need for scientific evidence for the 2028 review of global climate action.
Image: The Hindu
Why in news
ప్రచురణ కాలపట్టికపై ప్రతిష్టంభనను పరిష్కరించేందుకు అక్టోబర్ 12న అడిస్ అబాబాలో IPCC ప్రతినిధులు సమావేశం కానున్నట్లు మూల కథనం తెలిపింది. తక్కువ వనరులున్న దేశాల శాస్త్రవేత్తల అర్థవంతమైన భాగస్వామ్యం కోసం భారత్‌తోపాటు మరికొన్ని దేశాలు అదనపు సమయాన్ని కోరుతున్నాయి; అందించిన కథనం సమావేశ ఫలితాన్ని నిర్ధారించలేదు.
195
IPCC సభ్య దేశాలు
దాదాపు మూడు సంవత్సరాలు
కథనంలో పేర్కొన్న కాలపట్టిక చర్చ
సెప్టెంబర్ 2028
మూడు నివేదికల ఆమోదానికి ప్రతిపాదిత తుది గడువు
నవంబర్ 2028
పురోగతి సమీక్షతో ముడిపడిన UN వాతావరణ చర్చలు
2029
రెండు నివేదికలకు కోరుతున్న ప్రత్యామ్నాయ సమయం
Background
వాతావరణ మార్పుపై అంతర్‌ప్రభుత్వ ప్యానెల్‌ను ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ, ఐక్యరాజ్యసమితి పర్యావరణ కార్యక్రమం స్థాపించాయి. ఇది స్వతంత్ర ప్రాథమిక పరిశోధనలు నిర్వహించడం లేదా కట్టుబడి ఉండాల్సిన వాతావరణ హామీలపై చర్చలు జరపడం కాకుండా, ఇప్పటికే ఉన్న శాస్త్రీయ పరిజ్ఞానాన్ని మదింపు చేస్తుంది. దీని మదింపులు విధానాలకు ఉపయుక్తమైనవి, కానీ విధానాలను నిర్దేశించేవి కావు. దీని కార్యబృందాలు వాతావరణ మార్పునకు సంబంధించిన భౌతిక శాస్త్ర ప్రాతిపదిక; ప్రభావాలు, అనుకూలనం, దుర్బలత్వం; ఉపశమనం అనే అంశాలను పరిశీలిస్తాయి. UNFCCC, దాని పారిస్ ఒప్పందం చర్చల చట్రాన్ని అందిస్తే, IPCC మదింపులు వాతావరణ నిర్ణయాలకు ప్రధాన శాస్త్రీయ పునాదిని అందిస్తాయి. పారిస్ ఒప్పందంలోని ప్రపంచ సమష్టి సమీక్ష సమష్టి పురోగతిని మదింపు చేసి, తదుపరి జాతీయ చర్యలకు, అంతర్జాతీయ సహకారానికి దిశానిర్దేశం చేస్తుంది.
వివాదం కాలపట్టికపైనే; ప్రచురణపై ఇప్పటికే తీసుకున్న తుది నిర్ణయంపై కాదు
మూడు ప్రధాన నివేదికలనూ సెప్టెంబర్ 2028 నాటికి ఆమోదించాలని కార్యబృందాల అధ్యక్షులు ప్రతిపాదించారు. దీనివల్ల పారిస్ ఒప్పంద లక్ష్యాల దిశగా పురోగతిని ప్రభుత్వాలు మదింపు చేయాల్సిన నవంబర్ 2028 UN వాతావరణ చర్చలకు ముందే అవి అందుబాటులోకి వస్తాయి.
భారత్, కెన్యా, సౌదీ అరేబియా, రష్యా, చైనాతో సహా పలు దేశాలు తయారీకి మరింత సమయం ఇవ్వాలని కోరుతున్నాయి. ప్రతిపాదిత కాలపట్టికను వ్యతిరేకిస్తున్నవారు అనుకూలనం, దుర్బలత్వ నివేదికను, ఉపశమన నివేదికను 2029కి మార్చాలని కోరుతున్నారు. మూల కథనం పరిష్కారం కాని కాలపట్టిక వివాదాన్ని వివరిస్తోంది; ఆమోదించిన వాయిదాను కాదు.
మూల కథనం ప్రకారం, అధ్యక్షుల ప్రతిపాదిత కాలపట్టిక కేవలం వాతావరణ శిఖరాగ్ర సమావేశాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని రూపొందించినది కాకుండా, అంచనా వేసిన పనిభారాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. IPCC మదింపుల విలువను ఆ శిఖరాగ్ర సమావేశానికి అవి అందించే తోడ్పాటు ఆధారంగానే నిర్ణయించాలనే భావనను కూడా భారత్ వైఖరి ప్రశ్నిస్తుంది.
- మదింపు నాణ్యతను, ఉపయోగాన్ని కాపాడే ప్రచురణ తేదీలపై ఏకాభిప్రాయానికి రావడం తక్షణ సంస్థాగత కర్తవ్యం.
- తగిన వనరులు లేని సహకారులను మినహాయించకుండా శాస్త్రీయ మదింపును సకాలంలో ఎలా కొనసాగించాలన్నది అంతర్లీన పరిపాలనా ప్రశ్న.
Infographic
ప్రాతినిధ్యం
తక్కువ వనరులున్న దేశాల నుంచి అర్థవంతమైన సహకారానికి అవకాశం కల్పించాలి.
పరిశోధనా సామర్థ్యం
డేటా, ప్రచురణ అవకాశాలు, ప్రత్యేకంగా కేటాయించిన పని సమయానికి మద్దతు ఇవ్వాలి.
శాస్త్రీయ నిష్ఠ
ఆధారాల ప్రమాణాలను, తగిన సమీక్షను కొనసాగించాలి.
సకాల లభ్యత
వాతావరణ నిర్ణయాల కోసం మదింపు చేసిన పరిజ్ఞానాన్ని అందుబాటులో ఉంచాలి.
సమన్యాయం
విభిన్న దుర్బలత్వాలు, సామర్థ్యాలు, అభివృద్ధి అవసరాలను మదింపు చేయాలి.
AI-assisted infographic by Pragnya IAS Academy, based on the cited sources.
ప్రాతినిధ్యం పరిశోధనా సామర్థ్యంపై ఎందుకు ఆధారపడుతుంది
అధికారిక సభ్యత్వం ఉన్నంత మాత్రాన ఆధారాల సమాహారంపై సమాన ప్రభావం ఉంటుందని హామీ లేదు. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల శాస్త్రవేత్తలకు పరిశోధనలు నిర్వహించి ప్రచురించడానికి తక్కువ వనరులు ఉండవచ్చు. అలాగే పారితోషికం లేని IPCC బాధ్యతలను సాధారణ ఉద్యోగంతోపాటు నిర్వహించడం కష్టమవుతుంది. అందువల్ల తయారీకి తక్కువ సమయం ఇవ్వడం ఇప్పటికే ఉన్న అసమానతలను తీవ్రతరం చేయవచ్చు.
సమ్మిళిత భాగస్వామ్యానికి వేర్వేరు కోణాలు ఉన్నాయి: రచయితలుగా ఎవరు వ్యవహరిస్తున్నారు, మదింపునకు ఏ అధ్యయనాలు అందుబాటులోకి వస్తున్నాయి, ఏ ప్రాంతీయ సమస్యలకు తగిన శ్రద్ధ లభిస్తోంది. కేవలం రచయితల సంఖ్యను విస్తరించడం వల్ల ప్రాథమిక పరిశోధనా సాహిత్యంలోని లోటుపాట్లు సరిదిద్దబడవు. మరోవైపు, ఆర్థిక, సంస్థాగత మద్దతు లేకుండా అదనపు సమయం ఇచ్చినా భాగస్వామ్యం గణనీయంగా మెరుగుపడకపోవచ్చు.
- స్థానికంగా ప్రాసంగికమైన అధ్యయనాలు మదింపు చేయదగిన ఆధారాల సమాహారంలో చేరుతాయా లేదా అన్నదాన్ని పరిశోధనా నిధులు, ప్రచురణ మద్దతు ప్రభావితం చేస్తాయి.
- ప్రత్యేకంగా కేటాయించిన పని సమయం శాస్త్రవేత్తలు నామమాత్రంగా కాకుండా అర్థవంతంగా సహకరించడానికి తోడ్పడుతుంది.
- దుర్బలత్వం, అనుకూలన పరిమితులు, అభివృద్ధి అవసరాలను పరిగణించే ఉపశమన ఎంపికల మదింపును ప్రాంతీయ ఆధారాలు మెరుగుపరచగలవు.
- నాణ్యత, సమీక్షలకు సంబంధించిన ఏకరీతి ప్రమాణాలను కొనసాగిస్తూనే సమ్మిళిత భాగస్వామ్యం సంబంధిత ఆధారాల పరిధిని విస్తరించాలి.
2028 వాతావరణ సమీక్ష ఎందుకు ముఖ్యమైనది
ప్రపంచ సమష్టి సమీక్ష అనేది పారిస్ ఒప్పంద దీర్ఘకాలిక లక్ష్యాల దిశగా సమష్టి పురోగతిని మదింపు చేసే యంత్రాంగం. సమన్యాయం, అందుబాటులో ఉన్న అత్యుత్తమ శాస్త్రీయ పరిజ్ఞానం దృష్ట్యా ఇది ఉపశమనం, అనుకూలనం, అమలు సాధనాలు, మద్దతును పరిగణిస్తుంది. దేశాలు తమ చర్యలను, మద్దతును నవీకరించి మెరుగుపరచుకునేటప్పుడు దీని ఫలితాలు దిశానిర్దేశం చేస్తాయి.
కొంతమేర ఉష్ణవృద్ధిని ఎంతవరకు వెనక్కి మళ్లించవచ్చనే అంశంతో సహా ముఖ్యమైన ప్రశ్నలపై తాజా సమీకృత IPCC నిర్ధారణలు లేకుండానే 2028 చర్చలు జరగవచ్చని మూల కథనం హెచ్చరిస్తోంది. అనుకూలన అవసరాలు, ఉపశమన ప్రత్యామ్నాయాలు, వాతావరణ ఆర్థిక సహాయ ప్రాధాన్యాలను మదింపు చేయడానికీ నవీకరించిన మదింపులు ముఖ్యమైనవి.
అయితే నివేదికలు ఆలస్యమైనంత మాత్రాన ప్రభుత్వాలకు ఎటువంటి శాస్త్రీయ ఆధారాలూ లేవని లేదా వాతావరణ చర్చలు నిలిచిపోవాలని అర్థం కాదు. కీలకమైన విధాన నిర్ణయ సమయంలో తాజా, సమగ్ర, సమష్టిగా మదింపు చేసిన పరిజ్ఞానం అందుబాటులో లేకపోవడమే నిర్దిష్ట ప్రమాదం.
- సకాలంలో అందుబాటులో ఉండటం శాస్త్రీయ మదింపుల ఆచరణాత్మక ప్రాసంగికతను పెంచుతుంది.
- విధాన కాలపట్టిక తగిన శాస్త్రీయ మదింపునకు, సమీక్షకు ప్రత్యామ్నాయం కాకూడదు.
- కొత్త మదింపులను ఆలస్యం చేయడం వల్ల ఇప్పటికే ఉన్న నిర్ధారణలు చెల్లనివి కావు; ఆధారాలతో సమర్థితమైన చర్యలను వాయిదా వేయడమూ సమర్థనీయం కాదు.
ప్రపంచ వాతావరణ పరిపాలనలో ప్రామాణికత, సమన్యాయం
IPCC ప్రామాణికత శాస్త్రీయ నిష్ఠ, విశ్వసనీయ ప్రక్రియలు, అర్థవంతమైన భాగస్వామ్యంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. తగిన ప్రాతినిధ్యం లేకపోవడం వల్ల శాస్త్రీయ నిర్ధారణలు తప్పని నిరూపితం కాకపోయినా, మదింపులు ప్రాంతీయ పరిస్థితులను తగిన విధంగా ప్రతిబింబిస్తున్నాయనే నమ్మకం బలహీనపడవచ్చు.
వాతావరణ సమన్యాయం కోసం అసమాన సామర్థ్యాలు, అభివృద్ధి అవసరాలు, దుర్బలత్వాలపై దృష్టి పెట్టాలి. ఉమ్మడి అయినప్పటికీ భిన్నమైన బాధ్యతలు మరియు ఆయా సామర్థ్యాలు అనే UNFCCC సూత్రం సంబంధిత నైతిక ప్రమాణాల నేపథ్యాన్ని అందిస్తుంది. అయితే అదే IPCC ప్రచురణ కాలపట్టికను నిర్దేశించదు.
భాగస్వామ్యం లేని తొందరపాటు గానీ, సమన్యాయం పేరిట గడువు లేని ఆలస్యం గానీ సరైన ప్రతిస్పందన కాదు. విశ్వసనీయమైన రాజీ కోసం వాస్తవిక గడువులను నిర్దిష్ట భాగస్వామ్య మద్దతు, పరిశోధనా సాహిత్య పరిగణనకు పారదర్శక తుది గడువులు, తగిన సమీక్ష సమయంతో అనుసంధానించాలి.
- సహకారులు ఆధారాల ద్వారా మదింపు విషయాంశాన్ని ప్రభావితం చేయగలిగినప్పుడు ప్రాతినిధ్యం ప్రామాణికతను పెంచుతుంది.
- శాస్త్రీయ నిర్ధారణలు దేశాల ప్రాధాన్యాలకు అనుగుణంగా కేటాయించేవిగా కాకుండా ఆధారాలపైనే నిలవాలి.
- కాలపట్టికపై భిన్నాభిప్రాయాలను వాతావరణ చర్యలకు అడ్డంకిగా గానీ, భాగస్వామ్యం నుంచి మినహాయింపునకు తగిన రుజువుగా గానీ స్వయంచాలకంగా అర్థం చేసుకోకూడదు.
| అంశం | సెప్టెంబర్ 2028 నాటికి అన్ని నివేదికల ఆమోదం | 2029లో అనుకూలనం, ఉపశమన నివేదికలు |
|---|---|---|
| తక్షణ లక్ష్యం | 2028 వాతావరణ చర్చలకు ముందే ప్రతిపాదిత మదింపు కార్యాచరణ ప్రణాళికను పూర్తి చేయడం | రెండు నివేదికల తయారీకి అదనపు సమయం కల్పించడం |
| సంభావ్య ప్రయోజనం | వాతావరణ చర్యలపై 2028 సమీక్షకు నవీకరించిన మదింపులను అందించడం | పరిశోధనల ప్రచురణకు, అర్థవంతమైన భాగస్వామ్యానికి మరింత అవకాశం కల్పించడం |
| ప్రధాన ఆందోళన | కుదించిన కాలపట్టిక తక్కువ వనరులున్న పరిశోధకులకు ప్రతికూలంగా ఉండవచ్చు | 2028 సమీక్షకు కీలకమైన నవీకరించిన మదింపులు అందుబాటులో లేకపోవచ్చు |
| అవసరమైన రక్షణ చర్య | భాగస్వామ్యానికి మద్దతు, తగిన శాస్త్రీయ సమీక్ష | స్పష్టమైన దశలవారీ లక్ష్యాలు, నిరూపించగల సమ్మిళిత భాగస్వామ్య మెరుగుదలలు |
| మూల కథనంలో స్థితి | కార్యబృందాల అధ్యక్షుల ప్రతిపాదన | ఆ ప్రతిపాదనను వ్యతిరేకిస్తున్నవారు కోరుతున్న ప్రత్యామ్నాయం |
- 1. నిధులు, సంస్థాగత మద్దతు, అందుబాటులో ఉన్న పని సమయం పరిశోధనా సామర్థ్యాన్ని నిర్దేశిస్తాయి.
- 2. ఏ అధ్యయనాలు పూర్తయి మదింపునకు అందుబాటులోకి వస్తాయో పరిశోధనా సామర్థ్యం ప్రభావితం చేస్తుంది.
- 3. ఆధారాలను, ప్రాంతీయ లోటుపాట్లను ఎలా మదింపు చేయాలో రచయితల భాగస్వామ్యం, సమీక్ష నిర్ణయిస్తాయి.
- 4. IPCC నివేదికలు నిర్ధారణలను సమీకరించి, అనిశ్చితిని తెలియజేస్తాయి.
- 5. సమష్టి సమీక్షలు, జాతీయ చర్యలు, మద్దతుకు దిశానిర్దేశం చేయడానికి ప్రభుత్వాలు మదింపులను ఉపయోగిస్తాయి.
2015
ప్రభుత్వాలు క్రమానుగతంగా సమష్టిగా మదింపు చేసే లక్ష్యాలకు సంబంధించిన చట్రాన్ని పారిస్ ఒప్పందం ఏర్పాటు చేసింది.
అక్టోబర్ 12, 2026
కాలపట్టిక అంశాన్ని పరిష్కరించేందుకు అడిస్ అబాబాలో IPCC సర్వసభ్య సమావేశం జరగనున్నట్లు మూల కథనం తెలిపింది; ఫలితాన్ని నిర్ధారించలేదు.
సెప్టెంబర్ 2028
కార్యబృందాల అధ్యక్షుల ప్రణాళిక ప్రకారం మూడు ప్రధాన నివేదికల ఆమోదానికి ప్రతిపాదిత తుది గడువు.
నవంబర్ 2028
UN వాతావరణ చర్చల్లో పారిస్ ఒప్పంద లక్ష్యాల దిశగా పురోగతిని మదింపు చేయనున్నట్లు అంచనా.
2029
అనుకూలనం, ఉపశమన నివేదికల ప్రచురణకు కోరుతున్న ప్రత్యామ్నాయ సమయం.
Significance, challenges & way forward
Significance
- ఈ వివాదం శాస్త్రీయ సామర్థ్య పంపిణీని వాతావరణ పరిపాలనా చర్చల్లో కేంద్రస్థానంలో నిలుపుతోంది.
- అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల అర్థవంతమైన భాగస్వామ్యం మదింపుల ప్రాంతీయ ప్రాసంగికతను, వాటి ప్రామాణికతపై విశ్వాసాన్ని మెరుగుపరచగలదు.
- సకాలంలో వచ్చే నివేదికలు ఉపశమనం, అనుకూలనం, వాతావరణ ఆర్థిక సహాయంపై నిర్ణయాలకు అందుబాటులో ఉన్న ఆధారాలను బలోపేతం చేయగలవు.
- భారత్‌కు ఈ అంశం శాస్త్రీయ ప్రాతినిధ్యాన్ని అభివృద్ధి అవసరాలు, సమన్యాయ వాతావరణ చర్యలతో అనుసంధానిస్తుంది.
Challenges
- పారితోషికం లేని మదింపు పని, సమాంతర ఉద్యోగ బాధ్యతలు నిరంతర భాగస్వామ్యాన్ని పరిమితం చేయవచ్చు.
- అసమాన పరిశోధనా వనరులు అందుబాటులో ఉన్న పరిశోధనా సాహిత్య పరిమాణాన్ని, భౌగోళిక పరిధిని ప్రభావితం చేస్తాయి.
- మౌలిక సామర్థ్య పరిమితులను పరిష్కరించకపోతే తయారీకి అదనపు సమయం ఇచ్చినా సమ్మిళిత భాగస్వామ్యం మెరుగుపడకపోవచ్చు.
- ఆలస్యం వల్ల నవీకరించిన శాస్త్రీయ మదింపులకు, 2028 విధాన సమీక్షకు మధ్య అనుసంధానం బలహీనపడవచ్చు.
- శాస్త్రీయ విశ్వసనీయతపై ఆధారపడి అధికార ప్రామాణికత కలిగిన సంస్థపై కాలపట్టికకు సంబంధించిన రాజకీయ భిన్నాభిప్రాయాలు నమ్మకాన్ని దెబ్బతీసే ప్రమాదం ఉంది.
Way forward
- పారదర్శక దశలవారీ లక్ష్యాలు, పరిశోధనా సాహిత్య పరిగణనకు తుది గడువులు, తగిన సమీక్ష వ్యవధులతో ఆచరణసాధ్యమైన కాలపట్టికపై అంగీకారానికి రావాలి.
- ప్రయాణ సహాయం, ప్రత్యేక పని సమయాన్ని కేటాయించే సంస్థాగత ఏర్పాట్లతో సహా లక్ష్యిత భాగస్వామ్య మద్దతు అందించాలి.
- అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల పరిశోధనా నెట్‌వర్క్‌లు, ప్రచురణ మద్దతు, సంబంధిత డేటా లభ్యతను బలోపేతం చేయాలి.
- కేవలం రచయితల ఉనికితో కాకుండా, ప్రాంతీయ ఆధారాల పరిధి, సార్థక భాగస్వామ్యం ద్వారా సమ్మిళితత్వాన్ని పర్యవేక్షించాలి.
- పూర్తికాని మదింపులపై ముందస్తు నిర్ణయాలకు రాకుండా, 2028 సమీక్షకు ఏ మదింపు నిర్ధారణలు అందుబాటులో ఉంటాయో స్పష్టం చేయాలి.
- భవిష్యత్ మదింపుల్లో సమ్మిళిత భాగస్వామ్యాన్ని మెరుగుపరుస్తూనే, స్థిరపడిన ఆధారాల ఆధారంగా వాతావరణ చర్యలను కొనసాగించాలి.
Key terms
- IPCC
- వాతావరణ మార్పు, దాని ప్రభావాలు, ప్రతిస్పందన ప్రత్యామ్నాయాలపై శాస్త్రీయ పరిజ్ఞానాన్ని మదింపు చేసే అంతర్‌ప్రభుత్వ సంస్థ.
- ప్రపంచ సమష్టి సమీక్ష (Global Stocktake)
- పారిస్ ఒప్పందం ఉద్దేశం, దీర్ఘకాలిక లక్ష్యాల దిశగా సాధించిన సమష్టి పురోగతిని మదింపు చేసే ప్రక్రియ.
- ఉపశమనం (Mitigation)
- హరితగృహ వాయు ఉద్గారాలను తగ్గించడానికి లేదా హరితగృహ వాయు శోషకాలను పెంపొందించడానికి మానవులు చేపట్టే జోక్యం.
- అనుకూలనం (Adaptation)
- హానిని తగ్గించడానికి లేదా ప్రయోజనకరమైన అవకాశాలను వినియోగించుకోవడానికి వాస్తవ లేదా అంచనా వేసిన వాతావరణానికి, దాని ప్రభావాలకు అనుగుణంగా సర్దుబాటు చేసుకోవడం.
- ఉమ్మడి అయినప్పటికీ భిన్నమైన బాధ్యతలు మరియు ఆయా సామర్థ్యాలు
- దేశాల బాధ్యతలు, సామర్థ్యాల్లోని తేడాలతోపాటు ఉమ్మడి బాధ్యతను గుర్తించే వాతావరణ పరిపాలనా సూత్రం.
- పరిశోధనా సాహిత్య పరిగణనకు తుది గడువు
- ఒక మదింపు చక్రంలో ఏ పరిశోధనలను పరిగణించవచ్చో నిర్ణయించే తుది గడువు.
- విధానాలకు ఉపయుక్తమైనది, కానీ విధానాలను నిర్దేశించనిది
- ఒక నిర్దిష్ట విధానాన్ని స్వీకరించాలని ప్రభుత్వాలను ఆదేశించకుండా, ప్రజా విధాన నిర్ణయాలకు ఉపయోగపడే ఆధారాలను అందించడం.
Link with static syllabus
Prelims practice MCQs
Q1. IPCCకి సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: 1. దీనిని ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ, ఐక్యరాజ్యసమితి పర్యావరణ కార్యక్రమం స్థాపించాయి. 2. స్వతంత్ర ప్రాథమిక వాతావరణ పరిశోధనలు నిర్వహించడం దీని ప్రధాన విధి. 3. దీని మదింపులు విధానాలకు ఉపయుక్తంగా ఉండాలి, కానీ విధానాలను నిర్దేశించకూడదు. పైన ఇచ్చిన ప్రకటనల్లో ఏవి సరైనవి?
Q2. కింది జతలను పరిశీలించండి: 1. IPCC కార్యబృందం I: వాతావరణ మార్పునకు సంబంధించిన భౌతిక శాస్త్ర ప్రాతిపదిక 2. IPCC కార్యబృందం II: ప్రభావాలు, అనుకూలనం మరియు దుర్బలత్వం 3. IPCC కార్యబృందం III: కట్టుబడి ఉండాల్సిన జాతీయ ఉద్గార లక్ష్యాలపై చర్చలు పైన ఇచ్చిన జతల్లో ఏవి సరిగ్గా జతపరచబడ్డాయి?
Q3. పారిస్ ఒప్పందం కింద ప్రపంచ సమష్టి సమీక్షకు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: 1. ఇది ఒప్పందం ఉద్దేశం, దీర్ఘకాలిక లక్ష్యాల దిశగా సమష్టి పురోగతిని మదింపు చేస్తుంది. 2. ఇది ఉపశమనం, అనుకూలనం, అమలు సాధనాలు, మద్దతును పరిగణిస్తుంది. 3. దీని ఫలితం ఒప్పంద పక్షాలు తమ చర్యలను, మద్దతును నవీకరించి మెరుగుపరచుకోవడానికి దిశానిర్దేశం చేస్తుంది. పైన ఇచ్చిన ప్రకటనల్లో ఏవి సరైనవి?
Q4. మూల కథనంలో పేర్కొన్న IPCC కాలపట్టిక వివాదాన్ని కింది వాటిలో ఏది అత్యుత్తమంగా వివరిస్తుంది?
Mains practice questions
GS 2 · 15 marks · 250 words
శాస్త్రీయ సమ్మిళిత భాగస్వామ్యం, సకాల మదింపు ప్రామాణికమైన వాతావరణ పరిపాలనకు పరస్పర పూరక పునాదులు. IPCC నివేదికల కాలపట్టికపై ప్రతిష్టంభన నేపథ్యంలో ఈ ప్రకటనను పరిశీలించండి.
Frequently asked questions
IPCC నివేదికల కోసం భారత్ మరింత సమయాన్ని ఎందుకు కోరుతోంది?
మూల కథనం ప్రకారం, తక్కువ వనరులున్న దేశాల శాస్త్రవేత్తలు సంబంధిత పరిశోధనలను ప్రచురించడానికి, మదింపు పనిలో అర్థవంతంగా పాల్గొనడానికి మరింత సమయం ఇవ్వాలని భారత్‌తోపాటు మరికొన్ని దేశాలు కోరుతున్నాయి.
తన నివేదికలను 2029 వరకు వాయిదా వేయాలని IPCC నిర్ణయించిందా?
అందించిన మూల కథనం వాయిదాపై తుది నిర్ణయాన్ని నిర్ధారించలేదు. మూడు నివేదికలనూ సెప్టెంబర్ 2028 నాటికి ఆమోదించాలనే ప్రతిపాదనను, దానికి వ్యతిరేకంగా అనుకూలనం, ఉపశమన నివేదికలను 2029కి మార్చాలనే డిమాండ్‌ను అది పేర్కొంది.
IPCC నివేదికలు ఆలస్యమైతే 2028 వాతావరణ సమీక్ష నిలిచిపోతుందా?
ఆలస్యం వల్ల సమీక్ష తప్పనిసరిగా నిలిచిపోదు. కొన్ని ముఖ్యమైన అంశాలపై తాజా సమగ్ర IPCC మదింపులు లేకుండానే ప్రభుత్వాలు ముందుకు సాగాల్సి రావచ్చు.
సమ్మిళిత భాగస్వామ్యాన్ని మెరుగుపరచడం అంటే శాస్త్రీయ ప్రమాణాలను తగ్గించడమేనా?
కాదు. సమ్మిళిత భాగస్వామ్యం అంటే కఠినమైన మదింపు, అనిశ్చితిని పారదర్శకంగా వివరించడం, ఏకరీతి సమీక్ష ప్రమాణాలను కొనసాగిస్తూనే భాగస్వామ్యానికి ఉన్న అడ్డంకులను తొలగించడం, సంబంధిత ఆధారాల పరిధిని విస్తరించడం.