EconomyThursday, 5 November 2026

₹14,500 కోట్ల ఇంధన నిల్వ VGF పథకం: గ్రిడ్ సౌలభ్యానికి ఆర్థిక మద్దతు

2026-27 నుంచి 2030-31 మధ్య 92 GWh కొత్త గ్రిడ్-స్థాయి ఇంధన నిల్వ సామర్థ్యానికి మద్దతుగా ₹14,500 కోట్ల ఆచరణసాధ్యత లోటు నిధుల పథకాన్ని కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదించింది. పంప్డ్ హైడ్రో, బ్యాటరీలు, ప్రత్యామ్నాయ సాంకేతికతలను కవర్ చేసే ఈ పథకం, ప్రాజెక్టుల ఆర్థిక సాధ్యతను మెరుగుపరచడంతోపాటు మిగులు సమయాల్లోని పునరుత్పాదక విద్యుత్తును అధిక డిమాండ్ ఉన్న సమయాల్లో వినియోగించేందుకు దోహదపడుతుంది.

India’s ₹14,500-crore viability-gap funding scheme aims to support 92 GWh of new grid-scale storage, helping shift surplus renewable electricity to periods of higher demand.
Image: The Hindu

Why in news

టారిఫ్ ఆధారిత పోటీ కేటాయింపు, బ్యాటరీ ఇంధన నిల్వ ప్రాజెక్టుల్లో కనీసం 40% దేశీయ భాగస్వామ్య నిబంధనతో ఈ పథకాన్ని నవంబర్ 4, 2026న మంత్రివర్గం ఆమోదించింది. ఈ నిర్ణయం నిల్వకు నిధుల సమీకరణ, పునరుత్పాదక ఇంధన అనుసంధానం, దేశీయ బ్యాటరీ తయారీని ఒకే విధాన చట్రంలోకి తీసుకొస్తుంది.

GS 3: మౌలిక సదుపాయాలు—ఇంధనంGS 3: పెట్టుబడి నమూనాలుGS 3: పరిరక్షణ, పర్యావరణ కాలుష్యం, క్షీణతGS 3: సాంకేతికత స్వదేశీకరణప్రిలిమ్స్: జాతీయ ప్రాధాన్య సమకాలీన అంశాలు; ఇంధన నిల్వ సాంకేతికతలు

₹14,500 కోట్లు

ఆమోదించిన VGF వ్యయ కేటాయింపు

92 GWh

మద్దతు పొందే కొత్త నిల్వ సామర్థ్యం

60 GWh

పంప్డ్ నిల్వ కేటాయింపు

30 GWh

బ్యాటరీ నిల్వ కేటాయింపు

2 GWh

ప్రత్యామ్నాయ సాంకేతికతల కేటాయింపు

40%

కనీస BESS దేశీయ భాగస్వామ్యం

Background

సౌర, పవన విద్యుదుత్పత్తి వాతావరణం, సమయాన్ని బట్టి మారుతుంది; కానీ విద్యుత్ సరఫరా, డిమాండ్ ప్రతి క్షణం సమతుల్యంగా ఉండాలి. ఇంధన నిల్వ వ్యవస్థ విద్యుత్తును గ్రహించి, మరో రూపంలో నిల్వ చేసి, శక్తి మార్పిడి నష్టాలకు లోబడి అవసరమైనప్పుడు తిరిగి అందిస్తుంది. పంప్డ్ నిల్వలో వేర్వేరు ఎత్తుల్లో నిల్వ చేసిన నీటిని ఉపయోగిస్తారు; బ్యాటరీలు విద్యుత్ రసాయన పద్ధతిలో శక్తిని నిల్వ చేస్తాయి. సామాజికంగా లేదా ఆర్థికంగా ప్రయోజనకరమైన మౌలిక సదుపాయాలను వాణిజ్యపరంగా ఆచరణసాధ్యం చేయడానికి ఉద్దేశించిన ప్రభుత్వ ఆర్థిక మద్దతే ఆచరణసాధ్యత లోటు నిధులు. విద్యుత్ రంగంలో నిల్వ వ్యవస్థలు ప్రసారం, సౌలభ్యంతో కూడిన ఉత్పత్తి, డిమాండ్ నిర్వహణకు పూరకాలుగా ఉంటాయి; వాటిని భర్తీ చేయవు.

మంత్రివర్గం ఆమోదించిన అంశాలు

2026-27 నుంచి 2030-31 మధ్య ఇంకా ప్రారంభించని కొత్త గ్రిడ్-స్థాయి నిల్వ సామర్థ్యానికి ఈ పథకం వర్తిస్తుంది. దీని ప్రణాళికాబద్ధ సాంకేతిక సమ్మేళనంలో 60 GWh జల పంప్డ్ నిల్వ, 30 GWh బ్యాటరీ ఇంధన నిల్వ వ్యవస్థలు, ప్రత్యామ్నాయ సాంకేతికతల ద్వారా 2 GWh ఉన్నాయి. మొత్తం అంచనా పెట్టుబడి ₹97,600 కోట్లు.

టారిఫ్ ఆధారిత పోటీ బిడ్డింగ్ ద్వారా సామర్థ్యాన్ని కేటాయిస్తారు. బ్యాటరీ, పంప్డ్ నిల్వ ప్రాజెక్టులకు VGF మద్దతు పొందేందుకు ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు రంగ విద్యుత్ పంపిణీ సంస్థలు రెండూ అర్హమైనవే; ప్రత్యామ్నాయ సాంకేతిక ప్రాజెక్టులను కూడా ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు రంగ సంస్థలు అమలు చేస్తాయి.

అదనపు సామర్థ్యం ప్రస్తుత గ్రిడ్-స్థాయి నిల్వ సామర్థ్యంలో 170%కి సమానమని, 2031-32 నాటికి 411 GWh అవసరాన్ని తీర్చడంలో తోడ్పడుతుందని ప్రభుత్వం పేర్కొంది. ఇది అంచనా అవసరాన్ని తీర్చడానికి చేసే తోడ్పాటు మాత్రమే; పథకం ఒక్కటే ఆ అవసరాన్ని పూర్తిగా తీరుస్తుందనే వాదన కాదు.

BESS ప్రాజెక్టుల్లో కనీస దేశీయ భాగస్వామ్యం 40% ఉండాలి.
అందించిన ప్రకటనలో ప్రాజెక్టు స్థాయిలో ఏకరీతి సబ్సిడీ రేటు, నిధుల విడుదల షెడ్యూల్ లేదా దేశీయ భాగస్వామ్యాన్ని లెక్కించే వివరణాత్మక పద్ధతిని పేర్కొనలేదు.
₹97,600 కోట్లు అనేది అంచనా మొత్తం పెట్టుబడి; ఆమోదించిన ప్రభుత్వ నిధుల కేటాయింపు కాదు.

Infographic

ఇంధన నిల్వ: నిధులు గ్రిడ్ సేవలుగా రూపాంతరం చెందాలి

ప్రభుత్వ ఉత్ప్రేరకం

ప్రాజెక్టుల ఆర్థిక సాధ్యతను మెరుగుపరచేందుకు VGF రూపంలో ₹14,500 కోట్లు.

సాంకేతిక సమ్మేళనం

పంప్డ్ హైడ్రో, బ్యాటరీలు, ప్రత్యామ్నాయాల ద్వారా 92 GWh.

పోటీ కేటాయింపు

అమలు చేయగల ఒప్పందాల మద్దతుతో టారిఫ్ ఆధారిత బిడ్డింగ్.

దేశీయ సామర్థ్యం

BESS ప్రాజెక్టుల్లో కనీసం 40% దేశీయ భాగస్వామ్యం.

వ్యవస్థ ఫలితాలు

గరిష్ఠ డిమాండ్ సమయంలో విశ్వసనీయ సరఫరా, సమతుల్యత, మెరుగైన పునరుత్పాదక ఇంధన వినియోగం.

AI-assisted infographic by Pragnya IAS Academy, based on the cited sources.

ఆచరణసాధ్యత లోటు నిధుల ప్రాధాన్యం—పరిమితులు

గరిష్ఠ డిమాండ్ సమయంలో సరఫరా, పునరుత్పాదక ఇంధన అనుసంధానం, గ్రిడ్ మద్దతు ద్వారా నిల్వ వ్యవస్థలు మొత్తం విద్యుత్ వ్యవస్థకు ప్రయోజనాలను అందించగలవు. అయితే ప్రాజెక్టుకు ఒప్పందాల ద్వారా వచ్చే ఆదాయంలో ఈ ప్రయోజనాలన్నీ ప్రతిబింబించకపోవచ్చు. అందువల్ల అధిక ప్రారంభ పెట్టుబడి, వినియోగంపై అనిశ్చితి, వివిధ సేవలకు చెల్లింపుల్లో అస్పష్టత నిధుల సమీకరణను పరిమితం చేయవచ్చు.

VGF నిధుల లోటును తగ్గించి, ప్రాజెక్టులకు బ్యాంకు రుణాలు లభించే సాధ్యతను మెరుగుపరచగలదు. ఒప్పందాల్లో పోల్చదగిన పనితీరు బాధ్యతలను నిర్దేశించి, నిర్మాణం, నిర్వహణ, చెల్లింపు నష్టభయాలను వాస్తవికంగా కేటాయిస్తే, పోటీ బిడ్డింగ్ ద్వారా ప్రభుత్వ మద్దతు తక్కువ టారిఫ్‌లుగా మారేందుకు అవకాశం ఉంటుంది.

అయితే బలహీనమైన చెల్లింపు భద్రత, అనుచిత స్థల ఎంపిక లేదా లాభదాయకం కాని నిర్వహణ ఏర్పాట్లను ఆర్థిక సహాయం ఒక్కటే సరిదిద్దలేదు. ఛార్జింగ్ విద్యుత్ వ్యయాలు, శక్తి మార్పిడి నష్టాలు, బ్యాటరీ పునఃస్థాపన అవసరాలు, నమ్మదగిన కొనుగోలుదారుల లభ్యతపై కూడా నిల్వ వ్యవస్థల ఆర్థిక సాధ్యత ఆధారపడి ఉంటుంది.

ప్రభుత్వ మద్దతు అదనపు, ఉపయోగకరమైన సామర్థ్యాన్ని ఏర్పరచాలి; సహాయం లేకుండానే అమలయ్యే ప్రాజెక్టులకు సబ్సిడీ ఇవ్వకూడదు.
తక్కువ బిడ్ టారిఫ్‌లను అమలు సామర్థ్యం, సేవల నాణ్యత, జీవితచక్ర వ్యయాలతో కలిపి అంచనా వేయాలి.
పరస్పర అనుకూలమైన పలు గ్రిడ్ సేవల నుంచి ఆదాయం పొందేందుకు స్పష్టమైన నిబంధనలు ఉంటే, నిరవధిక సబ్సిడీ లేకుండానే ఆర్థిక సాధ్యత బలపడుతుంది.

పంప్డ్ నిల్వ, బ్యాటరీలు పరస్పర పూరకాలు

పంప్డ్ నిల్వ కేంద్రాలు విద్యుత్తును ఉపయోగించి నీటిని ఎగువ జలాశయానికి తరలిస్తాయి; నీరు తిరిగి టర్బైన్‌ల ద్వారా ప్రవహించినప్పుడు విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేస్తాయి. ఇవి భారీ పరిమాణంలో ఇంధన వినియోగ సమయాన్ని మార్చడానికి తోడ్పడతాయి; సుదీర్ఘ ఆస్తి జీవితకాలాన్ని అందిస్తాయి. అయితే భూస్వరూపం, నీటి ఏర్పాట్లు, నిర్మాణ పనులు, పర్యావరణ, సామాజిక రక్షణ చర్యలపై వాటి సాధ్యత ఆధారపడుతుంది.

బ్యాటరీ వ్యవస్థలు వేగంగా స్పందించగలవు; సబ్‌స్టేషన్లు, పునరుత్పాదక ప్రాజెక్టులు లేదా డిమాండ్ కేంద్రాలకు సమీపంలో ఏర్పాటు చేయవచ్చు. సమతుల్యత నిర్వహణ, గరిష్ఠ డిమాండ్ మద్దతులో వాటి ఉపయోగాన్ని క్షీణత, ఉష్ణ భద్రత, పునఃస్థాపన వ్యయాలు, జీవితకాలాంత నిర్వహణతో పోల్చి అంచనా వేయాలి.

అన్ని సందర్భాల్లో ఒకే సాంకేతికతకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వకుండా, అవసరమైన సేవ, ప్రదేశం, జీవితచక్ర వ్యయాన్ని బట్టి సాంకేతికతను ఎంచుకోవాలి. ప్రత్యామ్నాయ సాంకేతికతల కేటాయింపు ఇతర నిల్వ పద్ధతులకు అవకాశం కల్పిస్తుంది. అయితే అందించిన ప్రకటన అర్హమైన సాంకేతికతలను పేర్కొనలేదు.

GWh నిల్వ చేసిన శక్తి పరిమాణాన్ని కొలుస్తుంది; GW విద్యుత్తును సరఫరా చేయగల రేటును కొలుస్తుంది.
నిల్వ వ్యవధి శక్తి సామర్థ్యం, విడుదల శక్తి రెండింటిపై ఆధారపడుతుంది. కాబట్టి GWh లక్ష్యం ఒక్కటే సరఫరా గంటలను నిర్ధారించదు.
ఇప్పటికే ఉన్న జలాశయాలను వినియోగిస్తారా లేదా కొత్త నీటి నిల్వలను నిర్మిస్తారా అనే అంశంతో సహా ప్రాజెక్టు రూపకల్పనపై పంప్డ్ నిల్వ పర్యావరణ ప్రభావాలు ఆధారపడతాయి.

పునరుత్పాదక ఇంధన అనుసంధానానికి నిల్వ సామర్థ్యం కంటే ఎక్కువ అవసరం

నిర్ణయానికి ముందు నివేదికలో ఉటంకించిన CREA గణాంకాల ప్రకారం, జూలై, ఆగస్టు 2026లో సుమారు 1,835 మిలియన్ యూనిట్ల పునరుత్పాదక విద్యుదుత్పత్తి కోత నమోదైంది. ఇందులో సౌర విద్యుత్తు 1,462 మిలియన్ యూనిట్లు, పవన విద్యుత్తు 373 మిలియన్ యూనిట్లు ఉన్నాయి. ఈ గణాంకాలు అనుసంధాన సవాలును సూచిస్తాయి; కానీ కోతకు గురైన విద్యుత్తునంతా నిల్వ ద్వారా తిరిగి వినియోగించగలిగేవారని నిర్ధారించవు.

నిల్వ వ్యవస్థలు మిగులు ఉత్పత్తిని గ్రహించి, సాయంత్రం గరిష్ఠ డిమాండ్ సమయంలో లేదా ఇతర కొరత సమయాల్లో విడుదల చేయగలవు. అయితే వాటి ప్రభావశీలత ప్రదేశం, ఛార్జింగ్ అవకాశాలు, ప్రసార సౌకర్యాల ప్రాప్యత, విద్యుత్ పంపిణీ సమన్వయంపై ఆధారపడుతుంది. కేవలం శక్తి నిల్వ సామర్థ్యాన్ని జోడించడం ద్వారా ప్రతి నెట్‌వర్క్ అవరోధాన్నీ నిల్వ ఆస్తి పరిష్కరించలేదు.

అందువల్ల విద్యుత్ మార్కెట్, నియంత్రణ ఏర్పాట్లు నిల్వ వ్యవస్థల ఛార్జింగ్, విడుదల విధులను గుర్తించి, అవి వాస్తవంగా అందించే సేవలకు చెల్లింపులు చేయాలి. మెరుగైన ముందస్తు అంచనాలు, ప్రసార వ్యవస్థ బలోపేతం, డిమాండ్ ప్రతిస్పందన అత్యవసర పూరకాలుగా కొనసాగుతాయి.

స్థాపిత సామర్థ్యంతో మాత్రమే కాకుండా విశ్వసనీయ సరఫరా, అందుబాటు, ఉపయోగకరమైన పునరుత్పాదక ఇంధన గ్రహణం ద్వారా విజయాన్ని కొలవాలి.
నిల్వ వ్యవస్థ శక్తి వినియోగ సమయాన్ని మారుస్తుంది; అది ప్రాథమిక ఇంధన వనరు కాదు.
ఉద్గారాల తగ్గింపులో దాని ప్రయోజనం కొంతవరకు ఛార్జింగ్‌కు ఉపయోగించే విద్యుత్తు, విడుదల సమయంలో దాని వల్ల స్థానభ్రంశం చెందే విద్యుదుత్పత్తిపై ఆధారపడుతుంది.

దేశీయ తయారీ: అమలు నష్టభయాలతో కూడిన డిమాండ్ నిశ్చితత్వం

BESSలో కనీసం 40% దేశీయ భాగస్వామ్యం ఉండాలనే నిబంధన, నిల్వ వ్యవస్థల విస్తరణను దేశీయ తయారీతో అనుసంధానించడానికి ఉద్దేశించింది. అధునాతన రసాయన సెల్‌ల తయారీలో 50 GWh సామర్థ్యానికి ఇప్పటికే ఉత్పత్తి అనుసంధాన ప్రోత్సాహక పథకం ఉందని మూల సమాచారం పేర్కొంది. ఇందులో 10 GWh గ్రిడ్-స్థాయి స్థిర నిల్వకు సంబంధించినది.

డిమాండ్ వైపు సేకరణ మద్దతు, సరఫరా వైపు తయారీ ప్రోత్సాహకాలు పరస్పరం బలోపేతం చేసుకోగలవు. అయితే దేశీయ భాగస్వామ్యం ఉన్నంత మాత్రాన దేశీయ సెల్ ఉత్పత్తి, ఖనిజ భద్రత లేదా సాంకేతిక సామర్థ్యం స్వయంచాలకంగా ఏర్పడవు; ఏ భాగాలు, ఏ విలువ జోడింపు అర్హత పొందుతాయనే దానిపై ఫలితాలు ఆధారపడతాయి.

కీలక ఖనిజాల ప్రాసెసింగ్‌కు మూలధన వ్యయ మద్దతు అందించే ప్రత్యేక ప్రతిపాదన మంత్రివర్గం ముందుకు రానున్నట్లు నివేదించారు. అందించిన సమాచారం దాని ఆమోదాన్ని నిర్ధారించలేదు. అందులో పేర్కొన్న సంభావ్య మద్దతు రేటును నిల్వ VGF పథకంలోని నిబంధనగా పరిగణించకూడదు.

పారదర్శక దేశీయ భాగస్వామ్య ధ్రువీకరణ నామమాత్ర స్థానికీకరణను, తప్పుడు నివేదికలను పరిమితం చేయగలదు.
దేశీయ సామర్థ్య నిర్మాణంతోపాటు నాణ్యత, భద్రత, వ్యయం, సకాల సరఫరాను సేకరణలో సమతుల్యం చేయాలి.
తయారీ విస్తరణతోపాటు బ్యాటరీ పునర్వినియోగ ప్రక్రియ, బాధ్యతాయుత ఖనిజ సేకరణ జరగాలి.

పంప్డ్ నిల్వ, బ్యాటరీలు: వ్యవస్థ అవసరాన్ని బట్టి ఎంపిక
అంశం	జల పంప్డ్ నిల్వ	బ్యాటరీ ఇంధన నిల్వ
పథకం కేటాయింపు	60 GWh	30 GWh
నిల్వ విధానం	నీటి గురుత్వ స్థితిజ శక్తి	విద్యుత్ రసాయన శక్తి
సాధారణ బలాలు	భారీ పరిమాణంలో ఇంధన వినియోగ సమయాన్ని మార్చడం, సుదీర్ఘ ఆస్తి జీవితకాలం	వేగవంతమైన స్పందన, మాడ్యూల్‌లుగా విస్తరించే సౌలభ్యం, స్థల ఎంపికలో వెసులుబాటు
ప్రధాన పరిమితులు	అనువైన స్థలాలు, నిర్మాణ పనులు, నీటి ఏర్పాట్లు, అనుమతులు	క్షీణత, ఉష్ణ భద్రత, పునఃస్థాపన, ముడిపదార్థ సరఫరా గొలుసులు
నిధుల సమీకరణలో ఆందోళన	నిర్మాణ నష్టభయం, దీర్ఘకాలిక ఆదాయ నిశ్చితత్వం	జీవితచక్ర పునఃస్థాపన వ్యయాలు, సేవా ఆదాయ నిశ్చితత్వం
పర్యావరణ ప్రాధాన్యాలు	స్థలానికి అనుగుణమైన పర్యావరణ, సామాజిక రక్షణ చర్యలు	బాధ్యతాయుత సేకరణ, సురక్షిత నిర్వహణ, పునర్వినియోగ ప్రక్రియ

పునరుత్పాదక ఇంధన అనుసంధానానికి VGF ఎలా తోడ్పడుతుంది

1. విద్యుత్ వ్యవస్థకు అవసరమైన నిల్వ సేవలు, ప్రదేశాలను గుర్తించడం.
2. పథకం కింద టారిఫ్ ఆధారిత పోటీ బిడ్డింగ్ ద్వారా సామర్థ్యాన్ని కేటాయించడం.
3. విశ్వసనీయ ఒప్పందాలతోపాటు VGF ద్వారా ప్రాజెక్టుల ఆర్థిక సాధ్యతను మెరుగుపరచడం.
4. తగిన రక్షణ చర్యలతో నిల్వ ప్రాజెక్టులకు నిధులు సమకూర్చి, నిర్మించి, ప్రారంభించడం.
5. విద్యుత్తు అందుబాటులో ఉన్నప్పుడు ఛార్జ్ చేసి, వ్యవస్థకు అవసరమైనప్పుడు విడుదల చేయడం.
6. సేవల అందజేత, విశ్వసనీయత, అనుసంధాన ప్రయోజనాలను ధ్రువీకరించడం.

Timeline

జూలై–ఆగస్టు 2026
The Hindu ఉటంకించిన CREA గణాంకాల ప్రకారం సుమారు 1,835 మిలియన్ యూనిట్ల పునరుత్పాదక విద్యుదుత్పత్తి కోత నమోదైంది.
నవంబర్ 4, 2026
₹14,500 కోట్ల గ్రిడ్-స్థాయి ఇంధన నిల్వ VGF పథకాన్ని కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదించింది.
2026-27 నుంచి 2030-31
ఆమోదించిన పథక కాలంలో 92 GWh కొత్త నిల్వ సామర్థ్యానికి మద్దతు అందుతుంది.
2031-32
గ్రిడ్-స్థాయి నిల్వ అవసరం 411 GWhగా ప్రభుత్వం గుర్తించింది; దానిని తీర్చడంలో ఈ పథకం తోడ్పడుతుంది.

Significance, challenges & way forward

Significance

పునరుత్పాదక విద్యుదుత్పత్తి సామర్థ్యం నుంచి, ఆ ఉత్పత్తిని విశ్వసనీయంగా వినియోగించేందుకు అవసరమైన సౌలభ్యం వైపు ఈ పథకం విధాన దృష్టిని మళ్లిస్తుంది.
నిల్వ వ్యవస్థ ప్రయోజనాలు వ్యక్తిగత ప్రాజెక్టులు పొందే ఆదాయాలను మించిన సందర్భాల్లో ప్రభుత్వ ఆర్థిక మద్దతు పెట్టుబడులను సమీకరించేందుకు తోడ్పడగలదు.
మిశ్రమ సాంకేతిక సమ్మేళనం వేర్వేరు గ్రిడ్ సేవల అవసరాలను తీర్చి, ఒకే నిల్వ పద్ధతిపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించగలదు.
దేశీయ సేకరణ నిబంధనలు భారత బ్యాటరీ తయారీదారులు, విడిభాగాల సరఫరాదారులకు భవిష్యత్ డిమాండ్‌పై స్పష్టతను కల్పించగలవు.
అనువైన ప్రదేశాల్లోని నిల్వ వ్యవస్థలు గరిష్ఠ డిమాండ్ సమయ సరఫరాను మెరుగుపరచి, నివారించదగిన పునరుత్పాదక విద్యుదుత్పత్తి కోతను తగ్గించగలవు.

Challenges

అనిశ్చిత సేవా ఆదాయాలు, కొనుగోలుదారుల బలహీన చెల్లింపు భద్రత VGF మద్దతు తర్వాత కూడా రుణయోగ్యతను దెబ్బతీయవచ్చు.
పంప్డ్ నిల్వ ప్రాజెక్టులు భౌగోళిక, నిర్మాణ, పర్యావరణ, పునరావాస నష్టభయాలను ఎదుర్కోవచ్చు.
బ్యాటరీ ప్రాజెక్టులు క్షీణత, అగ్ని ప్రమాదాలు, పునఃస్థాపన వ్యయాలు, జీవితకాలాంత వ్యర్థాలను నిర్వహించాలి.
అనుచిత ప్రదేశాల్లోని నిల్వ వ్యవస్థలు తక్కువ వినియోగంతో మిగిలిపోవచ్చు లేదా ఉత్పత్తి కోతకు కారణమయ్యే నెట్‌వర్క్ పరిమితులను తగ్గించడంలో విఫలం కావచ్చు.
అర్హమైన సరఫరాలు తగినంతగా లేకపోయినా, ధ్రువీకరణ బలహీనంగా ఉన్నా దేశీయ భాగస్వామ్య నిబంధనలు సేకరణలో సవాళ్లను పెంచవచ్చు.
పనితీరు, నష్టభయాల కేటాయింపు విశ్వసనీయంగా లేకపోతే దూకుడైన టారిఫ్ బిడ్డింగ్ ఆర్థికంగా బలహీన ప్రాజెక్టులకు దారితీయవచ్చు.

Way forward

స్పష్టమైన అర్హత నిబంధనలు, నిధుల పరిమితులు, నిధుల విడుదల దశలు, దేశీయ భాగస్వామ్య ధ్రువీకరణ విధానాలను ప్రచురించాలి.
ప్రదేశం, విడుదల శక్తి, శక్తి సామర్థ్యం, వ్యవధి, అవసరమైన గ్రిడ్ సేవల ఆధారంగా సేకరణను ప్రణాళిక చేయాలి.
చెల్లింపు భద్రత, అమలు చేయించగల అందుబాటు, సరఫరా బాధ్యతలతో కూడిన రుణయోగ్య ఒప్పందాలను ప్రామాణీకరించాలి.
ఒకే బాధ్యతకు రెండుసార్లు చెల్లింపులను నివారిస్తూ, అనుకూల నిల్వ సేవలకు పారదర్శక చెల్లింపు విధానాన్ని రూపొందించాలి.
పంప్డ్ నిల్వకు ప్రాజెక్టు-నిర్దిష్ట పర్యావరణ రక్షణ చర్యలు, బ్యాటరీలకు జీవితచక్ర భద్రత, పునర్వినియోగ ప్రక్రియ నిబంధనలను అమలు చేయాలి.
ప్రారంభించిన సామర్థ్యం, వాస్తవ అందుబాటు, సరఫరా చేసిన శక్తి, అనుసంధాన ప్రయోజనాలు, వినియోగించిన ప్రభుత్వ మద్దతును పర్యవేక్షించాలి.

Key terms

ఆచరణసాధ్యత లోటు నిధులు: ఇతర విధాలుగా ప్రయోజనకరమైన మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులో వాణిజ్య సాధ్యత లోటును పూడ్చేందుకు ఉద్దేశించిన ప్రభుత్వ ఆర్థిక మద్దతు.
పంప్డ్ నిల్వ కేంద్రం: నిల్వ కోసం నీటిని ఎత్తైన ప్రదేశానికి పంప్ చేసి, విద్యుదుత్పత్తి కోసం టర్బైన్‌ల ద్వారా విడుదల చేసే వ్యవస్థ.
బ్యాటరీ ఇంధన నిల్వ వ్యవస్థ: విద్యుత్తును విద్యుత్ రసాయన పద్ధతిలో నిల్వ చేసి, అవసరమైనప్పుడు సరఫరా చేసే సమీకృత బ్యాటరీ ఆధారిత వ్యవస్థ.
ఉత్పత్తి కోత: ఉత్పత్తి చేయగలిగిన స్థాయి కంటే విద్యుదుత్పత్తిని తగ్గించడం.
పూర్తి చక్ర సామర్థ్యం: ఛార్జింగ్‌కు వినియోగించిన శక్తిలో, నిల్వ చేసి విడుదల చేసిన తర్వాత ఉపయోగకరమైన విద్యుత్తుగా తిరిగి పొందే నిష్పత్తి.
దేశీయ భాగస్వామ్య నిబంధన: వర్తించే సేకరణ నిబంధనల ప్రకారం నిర్దిష్ట కనీస దేశీయ భాగస్వామ్యాన్ని తప్పనిసరి చేసే షరతు.
అనుబంధ సేవలు: ఫ్రీక్వెన్సీ నియంత్రణ, నిల్వ సామర్థ్యాలు సహా విద్యుత్ వ్యవస్థ సురక్షిత నిర్వహణకు తోడ్పడే సేవలు.
బహుళ సేవల ఆదాయ సమీకరణ: ఒకే నిల్వ ఆస్తి అందించే పరస్పర అనుకూలమైన పలు సేవల నుంచి ఆదాయం పొందడం.

Link with static syllabus

విద్యుత్ చట్టం, 2003 మరియు విద్యుత్ నియంత్రణ కమిషన్లుమౌలిక సదుపాయాలకు నిధుల సమీకరణ, ఆచరణసాధ్యత లోటు నిధులుపునరుత్పాదక ఇంధన ఉత్పత్తిలో వైవిధ్యం, గ్రిడ్ సమతుల్యతజలవిద్యుత్తు, పంప్డ్ నిల్వ భౌగోళిక అంశాలుపర్యావరణ ప్రభావ అంచనా, పునరావాసంబ్యాటరీ రసాయనశాస్త్రం, కీలక ఖనిజాలు, చక్రీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ

Revise these in the free Study Library →

Prelims practice MCQs

Q1. ఆమోదించిన గ్రిడ్-స్థాయి ఇంధన నిల్వ VGF పథకానికి సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: 1. ఇది పంప్డ్ నిల్వ, బ్యాటరీ నిల్వ, ప్రత్యామ్నాయ నిల్వ సాంకేతికతలకు మద్దతు ఇస్తుంది. 2. బ్యాటరీ ఇంధన నిల్వ ప్రాజెక్టుల్లో కనీసం 40% దేశీయ భాగస్వామ్యం ఉండాలి. 3. బ్యాటరీ, పంప్డ్ నిల్వ ప్రాజెక్టులకు మద్దతు పొందేందుకు ప్రభుత్వ రంగ విద్యుత్ పంపిణీ సంస్థలు మాత్రమే అర్హమైనవి. పైన ఇచ్చిన ప్రకటనల్లో ఏవి సరైనవి?
Q2. ఇంధన నిల్వ గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: 1. GWh శక్తి నిల్వ సామర్థ్యాన్ని, GW విద్యుత్ శక్తి సామర్థ్యాన్ని సూచిస్తాయి. 2. పంప్డ్ నిల్వ నీటిని ఎత్తైన ప్రదేశానికి తరలించడం ద్వారా శక్తిని నిల్వ చేస్తుంది. 3. బ్యాటరీ వ్యవస్థలు వేగవంతమైన ప్రతిస్పందన గల గ్రిడ్ సేవలను అందించగలవు. పైన ఇచ్చిన ప్రకటనల్లో ఏవి సరైనవి?
Q3. ఇంధన నిల్వలో ఆచరణసాధ్యత లోటు నిధుల ఆర్థిక హేతుబద్ధతను కింది వాటిలో ఏది ఉత్తమంగా వివరిస్తుంది?
Q4. ఆమోదించిన పథకం కింద మద్దతు పొందే సామర్థ్యానికి సంబంధించిన కింది జతలను పరిశీలించండి: 1. జల పంప్డ్ నిల్వ: 30 GWh 2. బ్యాటరీ ఇంధన నిల్వ: 60 GWh 3. ప్రత్యామ్నాయ ఇంధన నిల్వ సాంకేతికతలు: 2 GWh పైన ఇచ్చిన జతల్లో ఏది/ఏవి సరిగ్గా జతపరచబడ్డాయి?

Mains practice questions

GS 3 · 15 marks · 250 words

ఆచరణసాధ్యత లోటు నిధులు ఇంధన నిల్వ వ్యవస్థల విస్తరణను వేగవంతం చేయగలవు; కానీ విద్యుత్ రంగ సంస్కరణలకు ప్రత్యామ్నాయం కాలేవు. పంప్డ్ నిల్వ, బ్యాటరీ వ్యవస్థల నేపథ్యంలో పరిశీలించండి.

Frequently asked questions

ఇంధన నిల్వ VGF పథకం దేనికి మద్దతు ఇస్తుంది?

ఇది ఇంకా ప్రారంభించని 92 GWh కొత్త నిల్వ సామర్థ్యానికి మద్దతు ఇస్తుంది: పంప్డ్ హైడ్రోకు 60 GWh, బ్యాటరీలకు 30 GWh, ప్రత్యామ్నాయ సాంకేతికతలకు 2 GWh. 2026-27 నుంచి 2030-31 వరకు ఆమోదించిన VGF వ్యయ కేటాయింపు ₹14,500 కోట్లు.

VGF ఒక్కటే నిల్వ ప్రాజెక్టులను ఆర్థికంగా ఆచరణసాధ్యం చేస్తుందా?

తప్పనిసరిగా కాదు. ప్రాజెక్టులకు విశ్వసనీయ ఆదాయాలు, చెల్లింపు భద్రత, ఛార్జింగ్ విద్యుత్తుకు తగిన ఏర్పాట్లు, నిర్మాణం, నిర్వహణ, పునఃస్థాపన వ్యయాలకు వాస్తవిక కేటాయింపులు కూడా అవసరం.

నిల్వ ద్వారా పునరుత్పాదక ఇంధన ఉత్పత్తి కోతను పూర్తిగా తొలగించవచ్చా?

మిగులు విద్యుత్తును గ్రహించి, తర్వాత ఉపయోగకరంగా విడుదల చేయగలిగినప్పుడు నిల్వ వ్యవస్థలు ఉత్పత్తి కోతను తగ్గించగలవు. నెట్‌వర్క్ పరిమితులు, అనువుకాని ప్రదేశాలు, నిర్వహణ పరిమితుల కారణంగా అన్ని సందర్భాల్లోనూ ఉత్పత్తి కోతను తొలగించలేవు.

నిల్వ ప్రాజెక్టులకు ఏకరీతి సబ్సిడీ శాతాన్ని ప్రకటన నిర్దేశించిందా?

అందించిన ప్రకటనలో అలాంటి శాతాన్ని పేర్కొనలేదు. కీలక ఖనిజాల ప్రాసెసింగ్‌కు సంబంధించిన వేరొక ప్రతిపాదనలో నివేదించిన సంభావ్య మద్దతు రేటును నిల్వ పథకానికి వర్తింపజేయకూడదు.

మూలాలు

ఈ తెలుగు విశ్లేషణ ఇంగ్లీష్ మూలం నుంచి అనువదించబడింది.

ఇంగ్లీష్‌లో చదవండి