COP31: 1.5°C పరిమితి అతిక్రమణ, వాతావరణ ఆర్థిక సహాయం, సమన్యాయ సవాలు
ఆంటాల్యాలో జరుగుతున్న COP31లో, పారిస్ ఒప్పందంలోని 1.5°C పరిమితిని దాటడం ఆసన్నమవుతున్న నేపథ్యంలో ఆ లక్ష్యాకాంక్షను ఎలా కొనసాగించాలనే అంశంపై దేశాలు చర్చిస్తున్నాయి. అదే సమయంలో, వాతావరణ మార్పులకు సున్నితమైన దేశాలకు ఆర్థిక సహాయం నెమ్మదిగా, తగినంతగా అందడం లేదు. పరిమితి అతిక్రమణ అనుకూలన అవసరాలను, తిరిగి పూడ్చలేని నష్టాలను తీవ్రతరం చేస్తుంది. దీంతో వేగవంతమైన ఉద్గారాల తగ్గింపు, సులభంగా అందుబాటులో ఉండే ఆర్థిక సహాయం, సమన్యాయంతో కూడిన భారాల పంపిణీ విడదీయరాని ప్రాధాన్యాలుగా మారుతున్నాయి.

Photo from the source report: COP31: The 1.5°C Overshoot, Climate Finance and Equity Challenge
Image: The Hindu
Why in news
1.5°C దాటడం ఆసన్నమైందని, అనివార్యమని UN హెచ్చరించిన తరువాత కొనసాగుతున్న COP31 చర్చలను అందించిన నివేదికలు వివరిస్తున్నాయి. 2035కు నిర్దేశించిన విస్తృత వార్షిక వాతావరణ ఆర్థిక లక్ష్యంతో పోలిస్తే అంచనా నిధుల కొరతను కూడా అవి ప్రస్తావిస్తున్నాయి; COP31 తుది ఒప్పందం ఏదీ నివేదించబడలేదు.
సుమారు 1.4°C
పారిశ్రామిక పూర్వ స్థాయిలతో పోలిస్తే నివేదించిన ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల
1.5°C
పారిస్ ఒప్పందంలోని మరింత ప్రతిష్ఠాత్మక ఉష్ణోగ్రత పరిమితి
ఏటా $300 బిలియన్లు
2035 నాటికి అంగీకరించిన వాతావరణ ఆర్థిక లక్ష్యం
ఏటా $1.3 ట్రిలియన్లు
2035 నాటికి అన్ని వనరుల నుంచి విస్తృత ఆర్థిక సమీకరణ లక్ష్యం
$137 బిలియన్లు
ప్రస్తావించిన బ్రెజిల్ విశ్లేషణ ప్రకారం 2024లో సమీకరించిన నిధులు
$840 బిలియన్లు
2035 విస్తృత లక్ష్యంతో పోలిస్తే అంచనా కొరత
Background
పారిస్ ఒప్పందం ఐక్యరాజ్యసమితి వాతావరణ మార్పు చట్ర ఒప్పందం కింద పనిచేస్తుంది. పారిశ్రామిక పూర్వ స్థాయిలతో పోలిస్తే ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదలను 2°C కంటే గణనీయంగా దిగువన ఉంచుతూ, 1.5°Cకు పరిమితం చేసే ప్రయత్నాలను కొనసాగించడం దీని లక్ష్యం. పారదర్శకత, నిర్దిష్ట వ్యవధుల్లో సమష్టి మదింపు మద్దతుతో దేశాలు జాతీయంగా నిర్ణయించిన సహకారాలను తెలియజేస్తాయి. భిన్న జాతీయ పరిస్థితుల దృష్ట్యా దీని అమలు సమన్యాయం, ఉమ్మడి అయినప్పటికీ విభిన్న బాధ్యతలు, సంబంధిత సామర్థ్యాలను ప్రతిబింబిస్తుంది. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు ఉపశమనం, అనుకూలనలో సహాయపడేందుకు అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు ఆర్థిక వనరులను అందించాలి; ప్రైవేటు పెట్టుబడి ఈ ప్రభుత్వ బాధ్యతకు పూరకమే తప్ప ప్రత్యామ్నాయం కాదు.
COP31 చర్చిస్తున్న అంశాలు: లక్ష్యాకాంక్షను కొనసాగించడం, పరిమితి అతిక్రమణను ఎదుర్కోవడం
అందించిన వార్తా నివేదికల ప్రకారం, COP31 తుది ఫలితం 1.5°Cను సముచిత లక్ష్యంగా పునరుద్ఘాటించాలని, దానిని మించిన తరువాత వీలైనంత త్వరగా తిరిగి ఆ స్థాయికి చేరుకోవడానికి మద్దతు ఇవ్వాలని కొన్ని దేశాలు కోరుతున్నాయి. చిన్న ద్వీప దేశాలు ఈ పరిమితిని కేవలం దౌత్య ప్రమాణంగా కాకుండా, ఆహార భద్రత, జీవనోపాధులు, సార్వభౌమత్వానికి కీలకమైనదిగా భావిస్తున్నాయి.
ఉష్ణోగ్రతపై మరింత కఠినమైన పదజాలం, దానికి తగిన ఆర్థిక మద్దతు లేకుండానే అదనపు ఉపశమన ఒత్తిడిని సృష్టించవచ్చని కొన్ని అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు ఆందోళన చెందుతున్నట్లు కూడా నివేదికలు వివరిస్తున్నాయి. కొన్ని చర్చల కూటములు లక్ష్యాన్ని బలహీనపరచడానికి మొగ్గు చూపుతున్నాయనే వాదనలు రహస్య చర్చల పరిశీలకుల అభిప్రాయాలు మాత్రమే; వాటిని భారత్ సహా ప్రతి సభ్యదేశం ఆమోదించిన వైఖరిగా పరిగణించకూడదు.
ప్రధాన విధాన ఎంపిక పరిమితి అతిక్రమణను అంగీకరించడమా, లక్ష్యాకాంక్షను కొనసాగించడమా అనే రెండింటి మధ్య కాదు. విశ్వసనీయ ఫలితం ప్రమాదాన్ని గుర్తిస్తూనే, అతిక్రమణ తీవ్రతను, వ్యవధిని కనిష్ఠానికి తగ్గించేందుకు దేశాలను కట్టుబడేలా చేయగలదు.
- నివేదికల ప్రకారం, తుర్కియే COP31కు ఆతిథ్యం ఇస్తుండగా, ఆస్ట్రేలియా చర్చలకు నాయకత్వం వహిస్తోంది.
- చర్చల ప్రతిపాదనలు, తుది అంగీకారం పొందిన COP31 నిర్ణయం వేర్వేరుగానే ఉన్నాయి.
- కొత్త ప్రధాన ఆర్థిక లక్ష్యం కంటే ఇప్పటికే ఉన్న కట్టుబాట్ల అమలుకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యం లభిస్తోంది.
Infographic
లక్ష్యాకాంక్షను కొనసాగించాలి
పారిస్ లక్ష్యాలను పరిరక్షించి, పరిమితి అతిక్రమణ తీవ్రతను, వ్యవధిని కనిష్ఠానికి తగ్గించాలి.
ఉద్గారాలను తగ్గించాలి
ఊహాజనిత భవిష్యత్ తొలగింపుల కంటే వేగవంతమైన తగ్గింపులకు ప్రాధాన్యమివ్వాలి.
తట్టుకునే సామర్థ్యానికి నిధులివ్వాలి
సులభంగా అందుబాటులో ఉండే గ్రాంట్లు, రాయితీ అనుకూలన మద్దతు అందించాలి.
భారాలను న్యాయంగా పంచుకోవాలి
బాధ్యత, సామర్థ్యం, దుర్బలత్వం, అభివృద్ధి అవసరాలను సమన్వయపరచాలి.
అందజేతను ధ్రువీకరించాలి
నిధుల విడుదల, ఆర్థిక సహాయ నాణ్యత, తట్టుకునే సామర్థ్య ఫలితాలను పర్యవేక్షించాలి.
AI-assisted infographic by Pragnya IAS Academy, based on the cited sources.
పరిమితి అతిక్రమణ పారిస్ ఒప్పందాన్ని రద్దు చేయదు
ఉష్ణోగ్రత పరిమితి అతిక్రమణ అంటే నిర్దేశిత ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల స్థాయిని దాటి, తరువాత తిరిగి దాని దిగువకు వచ్చే అవకాశం ఉండటం. పారిస్ ఉష్ణోగ్రత లక్ష్యం దీర్ఘకాలిక ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదలకు సంబంధించినది. ఒక విడి సంవత్సరం లేదా రుతువులో పరిమితిని మించడాన్ని, ఆ లక్ష్యాన్ని నిరంతరంగా ఉల్లంఘించడంతో యాంత్రికంగా సమానం చేయకూడదు.
1.5°C దాటడం వల్ల పారిస్ ఒప్పందం ముగియదు; దేశాల ఉపశమన, నివేదన, మద్దతు బాధ్యతలు తొలగిపోవు. అలాగే, ఒప్పందంలోని 2°C కంటే గణనీయంగా దిగువన ఉంచాలనే లక్ష్యం, 1.5°C సాధన ప్రయత్నాలను వదిలేయడానికి అనుమతి కాదు. అదనంగా పెరిగే ప్రతి ఉష్ణోగ్రత భాగమూ వాతావరణ ముప్పుపై ప్రభావం చూపుతుంది.
ఉష్ణోగ్రతలను తిరిగి 1.5°C వైపు తీసుకురావడానికి కార్బన్ డయాక్సైడ్ తొలగింపుతోపాటు వేగవంతమైన ఉద్గారాల తగ్గింపు అవసరం. అయితే, దశాబ్దాలపాటు భారీ స్థాయిలో అమలు చేయడం అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మకమైనదని, అనిశ్చితమైనదని మూల నివేదిక నొక్కిచెబుతోంది. తరువాత ఉష్ణోగ్రత తగ్గినంత మాత్రాన పర్యావరణ వ్యవస్థల విధ్వంసం, పోగుపడిన నష్టాలు లేదా ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల వల్ల కలిగే అన్ని భౌతిక పరిణామాలు తప్పనిసరిగా తిరగబడవు.
- వాతావరణ ప్రమాదాలకు గురికావడంలో పరిమితి అతిక్రమణ తీవ్రత, వ్యవధి రెండూ ముఖ్యమైనవే.
- కార్బన్ తొలగింపు భారీ ఉద్గారాల కోతలకు అనుబంధంగా ఉండాలి; ఉపశమనంలో జాప్యాన్ని సమర్థించడానికి కాదు.
- 1.5°C పరిమితికి దిగువన వాతావరణ నష్టం ఉండదని భావించకూడదు.
ఆర్థిక కొరతల నేపథ్యంలో అనుకూలన తక్షణ పరీక్షగా మారుతోంది
2035 నాటికి ఏటా $300 బిలియన్ల అంగీకృత వాతావరణ ఆర్థిక లక్ష్యాన్ని, ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు వనరుల నుంచి కలిపి ఏటా $1.3 ట్రిలియన్ల విస్తృత లక్ష్యాన్ని నివేదికలు వేరు చేస్తున్నాయి. ఈ మొత్తాలు కేవలం అనుకూలనకు కేటాయింపులు కావు. విస్తృత లక్ష్యంలోని మొత్తం నిధులను అభివృద్ధి చెందిన దేశాల ప్రభుత్వ గ్రాంట్లుగా అందించాలనే కట్టుబాటుగా పేర్కొనకూడదు.
నివేదికల్లో ప్రస్తావించిన బ్రెజిల్ విశ్లేషణ ప్రకారం, ప్రస్తుత ధోరణులు కొనసాగితే విస్తృత లక్ష్యంతో పోలిస్తే $840 బిలియన్ల కొరత ఉంటుంది. 2024లో $137 బిలియన్లు సమీకరించినట్లు, అదే సమయంలో ప్రత్యక్ష సహాయం, బహుపాక్షిక నిధులకు భవిష్యత్ కట్టుబాట్లు బలహీనపడినట్లు కూడా అది పేర్కొంది. ఈ గణాంకాలు నిధుల అందజేతపై ఒత్తిళ్లను సూచిస్తున్నాయి; కానీ ప్రత్యేక పరిమాణాత్మక అనుకూలన ఆర్థిక లోటును నిర్ధారించవు.
పరిమితి అతిక్రమణతో ఉష్ణతీవ్రత సంసిద్ధత, జల భద్రత, తీర రక్షణ, తట్టుకునే సామర్థ్యమున్న వ్యవసాయం, ముందస్తు హెచ్చరికలలో తక్షణ పెట్టుబడుల అవసరం బలపడుతుంది. అయితే, అనేక అనుకూలన చర్యలు నమ్మదగిన వాణిజ్య రాబడులు లేకుండానే ప్రజా ప్రయోజనాలను అందిస్తాయి. అందువల్ల గ్రాంట్లు, అత్యంత రాయితీతో కూడిన ప్రభుత్వ ఆర్థిక సహాయం ప్రత్యేకంగా ముఖ్యమైనవి.
- విపత్తు పునరుద్ధరణకు పదేపదే నిధులు వెచ్చించే దేశాల్లో రుణాల వాటా అధికంగా ఉన్న మద్దతు అప్పుల ఒత్తిడిని పెంచవచ్చు.
- సంక్లిష్ట దరఖాస్తు, మదింపు ప్రక్రియలు అందుబాటులో ఉన్న నిధులు పరిపాలనా పరిమితులు గల దేశాలకు చేరకుండా అడ్డుకోవచ్చు.
- ఆర్థిక సహాయ నాణ్యతను ప్రకటిత మొత్తం ఆధారంగానే కాకుండా, అందుబాటు, రాయితీ స్థాయి, ముందస్తు అంచనా సాధ్యత, వాస్తవ నిధుల విడుదల ద్వారా అంచనా వేయాలి.
సమన్యాయం: బాధ్యత, సామర్థ్యం, అభివృద్ధికి వెసులుబాటు
వాతావరణ సమన్యాయానికి చారిత్రక ఉద్గారాలు, ప్రస్తుత సామర్థ్యాలు, అసమాన దుర్బలత్వంపై దృష్టి అవసరం. సంచిత ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదలకు పరిమిత బాధ్యత ఉన్నప్పటికీ చిన్న ద్వీప దేశాలు తీవ్ర ముప్పులను ఎదుర్కొంటున్నాయి. మరోవైపు, అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థలు కర్బన ఉద్గారాలను తగ్గిస్తూనే అత్యవసర సేవలు, ఉపాధిని విస్తరించాలి.
ఇది ద్వంద్వ బాధ్యతను సృష్టిస్తుంది: అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు ఉద్గారాల తగ్గింపు, మద్దతులో ముందుండాలి; అన్ని దేశాలు జాతీయ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా చర్యలను బలోపేతం చేయాలి. భిన్న బాధ్యతలు వాతావరణ చర్యల నుంచి మినహాయింపు కాదు. అదే సమయంలో, ఉమ్మడి ఉష్ణోగ్రత లక్ష్యం పేరుతో పేద సమాజాలపై అసమానంగా అధిక సర్దుబాటు వ్యయాలను మోపడాన్ని సమర్థించలేం.
భారత్కు సమర్థనీయమైన చర్చల విధానం ఏమిటంటే, ప్రతిష్ఠాత్మక సమష్టి చర్యలకు మద్దతుతోపాటు ముందుగా అంచనా వేయగల ఆర్థిక సహాయం, అందుబాటు ధరల్లో సాంకేతికత, అభివృద్ధి ప్రాధాన్యాల రక్షణను కోరడం. ఇది విశ్లేషణాత్మక సిఫార్సు మాత్రమే; మూలాలు COP31పై భారత అధికారిక వైఖరిని నిర్ధారిస్తున్నాయనే వాదన కాదు.
- అనుకూలన భవిష్యత్ హానిని తగ్గిస్తుంది; నష్టం, హాని అనేవి ఉపశమనం, అనుకూలన ద్వారా నివారించలేని ప్రతికూల ప్రభావాలకు సంబంధించినవి.
- సమన్యాయ పరివర్తన బలహీన కుటుంబాలు, కార్మికులను రక్షిస్తూనే, అధిక ఉద్గారాల మౌలిక సదుపాయాలపై దీర్ఘకాలిక ఆధారపడటాన్ని నివారించాలి.
- ద్వీప దేశాల మనుగడ ఆందోళనలకు, పెద్ద అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థల అభివృద్ధి ఆందోళనలకు ఉమ్మడి అమలు చట్రం అవసరం.
హామీల నుంచి అమలుకు: ప్రభుత్వ ఆర్థిక సహాయం, సంస్థాగత సంస్కరణలు
ఆర్థిక సహాయ సమీకరణ మందగమనాన్ని భౌగోళిక రాజకీయ ఘర్షణలు, దేశీయ జీవన వ్యయ ఒత్తిళ్లు, పోటీపడుతున్న భద్రతా వ్యయాలతో మూల నివేదిక అనుసంధానిస్తోంది. బ్రిటన్ కొన్ని గ్రాంట్ల నుంచి రుణాలకు మళ్లినట్లు కూడా పేర్కొంటోంది. ప్రకటిత కట్టుబాట్లు మారకపోయినా మద్దతు నిబంధనల్లో క్షీణత దాగి ఉండవచ్చని ఇది చూపుతోంది.
బహుపాక్షిక అభివృద్ధి బ్యాంకులు పెట్టుబడులను విస్తరించేందుకు వాటాదారుల మద్దతున్న ఆర్థిక సామర్థ్యాన్ని, నష్టభయ భాగస్వామ్యాన్ని ఉపయోగించవచ్చు. అయితే, ప్రైవేటు మూలధనం అత్యంత దుర్బల సమూహాలకు లేదా వాణిజ్యేతర అనుకూలన ప్రాజెక్టులకు స్వయంచాలకంగా చేరదు. ప్రభుత్వ ఆర్థిక సహాయం వాణిజ్యపరంగా ఆకర్షణీయమైన ఉపశమనంపైనే దృష్టి పెట్టకుండా ఈ లోటులను పరిష్కరించాలి.
ఉమ్మడి నిధులతో చేపట్టే కార్యకలాపాల్లో భాగస్వామ్య మదింపులపై మరింత ఆధారపడతామని బహుపాక్షిక నిధుల బృందం సూచించింది. ఇటువంటి ప్రక్రియాత్మక సమన్వయానికి జాతీయ స్థాయి ప్రాజెక్టు సన్నద్ధత, వాతావరణ ప్రణాళికలు–బడ్జెట్ల మధ్య స్పష్టమైన అనుసంధానాలు తోడైతే, రక్షణలను వదులుకోకుండానే జాప్యాలను తగ్గించవచ్చు.
- గుర్తించగల పెట్టుబడి అడ్డంకులను పరిష్కరించే చోట నష్టభయ భాగస్వామ్య సాధనాలను ఉపయోగించాలి.
- పర్యావరణ, సామాజిక, నిధుల నిర్వహణ రక్షణలను కొనసాగిస్తూనే పునరావృత మదింపులను సరళీకరించాలి.
- సమీకరించిన నిధులతోపాటు తట్టుకునే సామర్థ్యంలో ఫలితాలు, సమన్యాయ అందుబాటు ఆధారంగా అమలును అంచనా వేయాలి.
| ప్రతిస్పందన | ఉద్దేశం | ప్రధాన పరిమితి లేదా సమన్యాయ సంబంధిత ఆందోళన |
|---|---|---|
| ఉపశమనం | హరితగృహ వాయు ఉద్గారాలను తగ్గించి, మరింత ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదలను నియంత్రించడం. | తగ్గింపుల్లో జాప్యం భవిష్యత్తులో అనిశ్చితమైన తొలగింపులపై ఆధారపడటాన్ని పెంచుతుంది. |
| అనుకూలన | సంసిద్ధత, తట్టుకునే సామర్థ్యమున్న వ్యవస్థల ద్వారా దుర్బలత్వాన్ని తగ్గించడం. | ప్రజా ప్రయోజన ప్రాజెక్టులకు తరచుగా గ్రాంట్లు లేదా రాయితీ మద్దతు అవసరమవుతుంది. |
| నష్టం, హానిపై ప్రతిస్పందన | ఉపశమనం, అనుకూలన ద్వారా నివారించలేని ప్రతికూల ప్రభావాలను ఎదుర్కోవడం. | కొన్ని సాంస్కృతిక, జీవావరణ, భూభాగ నష్టాలను పూర్తిగా పునరుద్ధరించలేం. |
| కార్బన్ డయాక్సైడ్ తొలగింపు | వాతావరణంలోని కార్బన్ డయాక్సైడ్ను తొలగించి, ఉష్ణోగ్రత తగ్గే అవకాశానికి తోడ్పడటం. | స్థాయి, నిలకడ, భూ అవసరాలు, సాంకేతిక సాధ్యత పరిమితులుగానే ఉన్నాయి. |
- 1. తగినంత ఉద్గారాల తగ్గింపు లేకపోవడం ఉష్ణోగ్రత పరిమితి అతిక్రమణ ముప్పును పెంచుతుంది.
- 2. అధిక ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల ప్రమాదాలను, అనుకూలన అవసరాలను తీవ్రతరం చేస్తుంది.
- 3. ఆలస్యంగా అందే లేదా రుణాల వాటా అధికంగా ఉన్న ఆర్థిక సహాయం నివారణాత్మక పెట్టుబడులను పరిమితం చేస్తుంది.
- 4. పునరావృత విపత్తులు ప్రభుత్వ బడ్జెట్లను పునరుద్ధరణ వైపు మళ్లిస్తాయి.
- 5. తగ్గిన కోశ సామర్థ్యం తట్టుకునే సామర్థ్యాన్ని బలహీనపరుస్తుంది; వాతావరణ చర్యలను ఆలస్యం చేయవచ్చు.
2024
అందించిన నివేదిక ప్రకారం, 2035 నాటికి ఏటా $300 బిలియన్ల వాతావరణ ఆర్థిక లక్ష్యానికి, ఏటా $1.3 ట్రిలియన్ల విస్తృత ఆర్థిక సమీకరణ లక్ష్యానికి దేశాలు అంగీకరించాయి.
సెప్టెంబర్ 2026
1.5°C దాటడం ఆసన్నమైందని, అనివార్యమని UN హెచ్చరించింది; పరిమితి అతిక్రమణ, తిరిగి తగ్గించే సాధ్యమైన మార్గాలను పరిశీలించే అధ్యయనాన్ని UNEP ప్రచురించింది.
నవంబర్ 2026
ఆంటాల్యాలో COP31 చర్చలు 1.5°C లక్ష్యాన్ని కొనసాగించడం, వాతావరణ ఆర్థిక సహాయ అమలును వేగవంతం చేయడంపై జరిగాయి.
Significance, challenges & way forward
Significance
- పరిమితి అతిక్రమణకు అవకాశం పెరిగినా 1.5°C లక్ష్యాకాంక్షను కొనసాగించడం ఉద్గారాల కోతలకు దిశానిర్దేశం చేస్తుంది.
- ఈ చర్చ ఉపశమన లక్ష్యాకాంక్షను ఆర్థిక, సాంకేతిక మద్దతు విశ్వసనీయతతో అనుసంధానిస్తుంది.
- వాతావరణ ప్రభావాలు తీవ్రమవుతున్నకొద్దీ అనుకూలన ఆర్థిక సహాయం అభివృద్ధి, భద్రతా ప్రాధాన్యంగా మారుతుంది.
- ఆర్థిక సహాయ నిబంధనలు, అందుబాటు ఆధారంగా ఆ మద్దతు తట్టుకునే సామర్థ్యాన్ని పెంచుతుందా లేదా కోశ ఒత్తిడిని పెంచుతుందా అనేది నిర్ణయించబడవచ్చు.
- భారత్కు ఈ చర్చలు ప్రపంచ వాతావరణ పాలనను ఇంధన ప్రాప్యత, తట్టుకునే సామర్థ్యమున్న అభివృద్ధి, పంపిణీ న్యాయంతో అనుసంధానిస్తున్నాయి.
Challenges
- దాటిన పరిమితికి దిగువకు ఉష్ణోగ్రతలను తిరిగి తీసుకురావడం అనిశ్చిత తొలగింపు సామర్థ్యం, నిరంతర ఉద్గారాల తగ్గింపుపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
- ప్రపంచ ఉష్ణోగ్రతలు తరువాత తగ్గినప్పటికీ కొన్ని నష్టాలను తిరిగి పూడ్చలేకపోవచ్చు.
- భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, దేశీయ బడ్జెట్ ఒత్తిళ్లు అభివృద్ధి చెందిన దేశాల మద్దతును ముందుగా అంచనా వేయగల సామర్థ్యాన్ని బలహీనపరుస్తాయి.
- అధిక మూలధన వ్యయాలు, బలహీన ఆదాయ అవకాశాలు దుర్బల ప్రాంతాలు, అనుకూలన ప్రాజెక్టుల్లో ప్రైవేటు పెట్టుబడులను నిరుత్సాహపరుస్తాయి.
- నిధుల పునరావృత ప్రక్రియలు చిన్న, దుర్బల దేశాల పరిపాలనా సామర్థ్యంపై భారం మోపుతాయి.
- లక్ష్యాకాంక్ష, మద్దతుపై విడివిడిగా చర్చిస్తే, విభిన్న బాధ్యతలపై భిన్నాభిప్రాయాలు సహకారాన్ని బలహీనపరచవచ్చు.
Way forward
- పరిమితి అతిక్రమణ తీవ్రతను, వ్యవధిని కనిష్ఠానికి తగ్గించాలనే స్పష్టమైన ప్రయత్నంతో పారిస్ ఉష్ణోగ్రత లక్ష్యాలను పునరుద్ఘాటించాలి.
- వేగవంతమైన ఉద్గారాల కోతలకు ప్రాధాన్యమిస్తూ, భవిష్యత్ కార్బన్ తొలగింపుపై అతిగా ఆధారపడకుండా విశ్వసనీయ రక్షణలను నిర్దేశించాలి.
- గ్రాంట్లు, రుణాలు, ప్రభుత్వ నిధులు, సమీకరించిన ప్రైవేటు పెట్టుబడులను వేరు చేసే పారదర్శక అందజేత ప్రణాళికలుగా ఆర్థిక హామీలను మార్చాలి.
- దుర్బల దేశాల అనుకూలన అవసరాలకు ముందుగా అంచనా వేయగల గ్రాంటు ఆధారిత, అత్యంత రాయితీతో కూడిన మద్దతు అందించాలి.
- సమన్వయ మదింపులు, బలమైన జాతీయ సంస్థలు, ప్రాజెక్టు సన్నద్ధత సహాయం ద్వారా నిధుల ప్రాప్యతను సరళీకరించాలి.
- భరించలేని రుణభారాన్ని సృష్టించకుండా అదనపు పెట్టుబడులను సమీకరించేందుకు బహుపాక్షిక అభివృద్ధి బ్యాంకులు, నష్టభయ భాగస్వామ్యాన్ని ఎంపిక చేసిన సందర్భాల్లో ఉపయోగించాలి.
- ఆర్థిక సహాయం, సాంకేతికతకు న్యాయమైన ప్రాప్యతను కోరుతూ, భారత వాతావరణ ప్రణాళికలు, ప్రభుత్వ బడ్జెట్లు, తట్టుకునే సామర్థ్య పెట్టుబడులను సమన్వయపరచాలి.
Key terms
- ఉష్ణోగ్రత పరిమితి అతిక్రమణ
- నిర్దేశిత ప్రపంచ ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల స్థాయిని దాటి, తరువాత తిరిగి దాని దిగువకు వచ్చే అవకాశం ఉండటం.
- జాతీయంగా నిర్ణయించిన సహకారం
- పారిస్ ఒప్పందం కింద ఒక దేశం తెలియజేసే, జాతీయంగా నిర్ణయించిన వాతావరణ చర్యల కట్టుబాటు.
- ఉమ్మడి అయినప్పటికీ విభిన్న బాధ్యతలు, సంబంధిత సామర్థ్యాలు
- దేశాలు వాతావరణ బాధ్యతలను పంచుకున్నప్పటికీ, సమస్యకు చేసిన దోహదం, స్పందించే సామర్థ్యాల్లో తేడాలు ఉంటాయనే సూత్రం.
- అనుకూలన ఆర్థిక సహాయం
- వాస్తవ లేదా అంచనా వాతావరణ ప్రభావాలకు సర్దుబాటు కావడానికి తోడ్పడి, దుర్బలత్వాన్ని తగ్గించే నిధులు.
- నష్టం, హాని
- ఉపశమనం, అనుకూలన ద్వారా నివారించలేని ప్రతికూల వాతావరణ ప్రభావాలు; వీటిలో ఆర్థిక, ఆర్థికేతర నష్టాలు ఉంటాయి.
- కార్బన్ డయాక్సైడ్ తొలగింపు
- వాతావరణం నుంచి కార్బన్ డయాక్సైడ్ను తొలగించి, సహజ లేదా సాంకేతికంగా రూపొందించిన నిల్వ వ్యవస్థల్లో దీర్ఘకాలం నిల్వ చేసే మానవ కార్యకలాపాలు.
- రాయితీ ఆర్థిక సహాయం
- మార్కెట్ ఆధారిత ఆర్థిక సహాయం కంటే అనుకూలమైన నిబంధనలతో అందించే ఆర్థిక సహాయం.
- కోశ వెసులుబాటు
- కోశ స్థిరత్వాన్ని ప్రమాదంలో పడవేయకుండా వ్యయం చేయగల ప్రభుత్వ సామర్థ్యం.
Link with static syllabus
Prelims practice MCQs
Q1. పారిస్ ఒప్పందానికి సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: 1. ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదలను 2°C కంటే గణనీయంగా దిగువన ఉంచుతూ, 1.5°Cకు పరిమితం చేసే ప్రయత్నాలను కొనసాగించడం దీని లక్ష్యం. 2. 1.5°C దాటితే ఒప్పందం కింద దేశాల బాధ్యతలు స్వయంచాలకంగా ముగుస్తాయి. 3. జాతీయ పరిస్థితుల దృష్ట్యా అమలు సమన్యాయం, విభిన్న బాధ్యతలను ప్రతిబింబిస్తుంది. పైన ఇచ్చిన ప్రకటనల్లో ఏవి సరైనవి?
Q2. ఉష్ణోగ్రత పరిమితి అతిక్రమణకు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: 1. ఒక విడి సంవత్సరంలో ఉష్ణోగ్రత పరిమితిని మించడం తప్పనిసరిగా దీర్ఘకాలిక ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల పరిమితి నిరంతర ఉల్లంఘనను నిర్ధారిస్తుంది. 2. తరువాత ప్రపంచ ఉష్ణోగ్రత తగ్గినా పరిమితి అతిక్రమణ సమయంలో జరిగిన నష్టమంతా తిరిగి పూడ్చబడకపోవచ్చు. 3. వేగవంతమైన ఉద్గారాల తగ్గింపునకు కార్బన్ డయాక్సైడ్ తొలగింపును హామీగల ప్రత్యామ్నాయంగా పరిగణించవచ్చు. పైన ఇచ్చిన ప్రకటనల్లో ఏది/ఏవి సరైనవి?
Q3. కింది జతలను పరిశీలించండి: 1. ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థలు: అనుకూలన 2. దీర్ఘకాలిక నిల్వతో ప్రత్యక్ష వాయు సంగ్రహణ: కార్బన్ డయాక్సైడ్ తొలగింపు 3. శిలాజ ఇంధన విద్యుత్తు స్థానంలో పునరుత్పాదక విద్యుత్తు వినియోగం: ఉపశమనం పైన ఇచ్చిన జతల్లో ఏవి సరిగ్గా జతపరచబడ్డాయి?
Q4. అందించిన COP31 నివేదికల్లో వివరించిన వాతావరణ ఆర్థిక లక్ష్యాలకు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: 1. 2035 నాటికి ఏటా $1.3 ట్రిలియన్ల విస్తృత లక్ష్యంలో ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు వనరులు ఉన్నాయి. 2. 2035 నాటికి ఏటా $300 బిలియన్ల లక్ష్యం పూర్తిగా అనుకూలన ఆర్థిక కేటాయింపే. 3. గ్రహీత దేశాలపై భారాన్ని అంచనా వేయడంలో గ్రాంట్లు, రుణాల కూర్పు ముఖ్యమైనది. పైన ఇచ్చిన ప్రకటనల్లో ఏవి సరైనవి?
Mains practice questions
GS 3 · 15 marks · 250 words
1.5°C పరిమితిని దాటడం ఆసన్నమవడం వాతావరణ లక్ష్యాకాంక్ష, సమన్యాయ అవసరాన్ని బలహీనపరచదు; మరింత బలపరుస్తుంది. పారిస్ ఒప్పంద కట్టుబాట్లు, అనుకూలన ఆర్థిక సహాయాన్ని ప్రస్తావిస్తూ చర్చించండి.
Frequently asked questions
1.5°C దాటితే పారిస్ ఒప్పందం ముగిసినట్లేనా?
కాదు. పరిమితిని మించడం వల్ల ఒప్పందం ముగియదు; మరింత ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదలను నియంత్రించడం, ఉపశమన, అనుకూలన, మద్దతు కట్టుబాట్లను అమలు చేయడం మరింత అవసరమవుతుంది.
పరిమితి అతిక్రమణ తరువాత ప్రపంచ ఉష్ణోగ్రతలు తిరిగి 1.5°C కంటే దిగువకు రాగలవా?
భారీ ఉద్గారాల తగ్గింపు, నిరంతర కార్బన్ తొలగింపు ద్వారా సాధ్యమయ్యే అవకాశం ఉంది. అయితే, దాని సాధ్యత, స్థాయి అనిశ్చితంగా ఉన్నాయి. తరువాత ఉష్ణోగ్రత తగ్గినంత మాత్రాన జరిగిన నష్టమంతా తప్పనిసరిగా తొలగిపోదు.
అనుకూలనకు గ్రాంట్లు ఎందుకు ప్రత్యేకంగా ముఖ్యమైనవి?
అనేక అనుకూలన పెట్టుబడులు నమ్మదగిన వాణిజ్య ఆదాయం లేకుండానే అత్యవసర ప్రజా ప్రయోజనాలను అందిస్తాయి. ఇప్పటికే సున్నిత పరిస్థితుల్లో ఉన్న దేశాలపై తిరిగి చెల్లింపుల భారం మోపకుండా ఇటువంటి ప్రాజెక్టులకు గ్రాంట్లు మద్దతునివ్వగలవు.
పరిమితి అతిక్రమణ, ఆర్థిక సహాయంపై COP31 తుది నిర్ణయాన్ని ఆమోదించిందా?
అందించిన నివేదికలు కొనసాగుతున్న చర్చలు, ప్రతిపాదనలను వివరిస్తున్నాయి; COP31 తుది ఒప్పందాన్ని కాదు. చర్చల్లోని వైఖరులపై పరిశీలకుల వివరణలను అధికారికంగా ఆమోదించిన కట్టుబాట్లతో గందరగోళపరచకూడదు.
మూలాలు
- The Hindu: Nations grapple with loss of 1.5°C target at UN climate summit
- The Hindu: Urgent climate finance pleas at COP31 face a non-urgent response
ఈ తెలుగు విశ్లేషణ ఇంగ్లీష్ మూలం నుంచి అనువదించబడింది.
ఇంగ్లీష్లో చదవండి