New UPSC Foundation, Optional and TGPSC/APPSC batches are open — book a free demo class.Today's Current AffairsToday's Daily QuizCall 98804 87071
Polity & GovernanceSaturday, 10 October 2026

ఫారం 7 అభ్యంతరాలపై ECI పరిమితులు: ఓటర్ల జాబితా కచ్చితత్వం, అన్యాయ తొలగింపుల నుంచి రక్షణ

ఓటర్ల జాబితా సవరణలో మొత్తం దరఖాస్తులు–అభ్యంతరాల స్వీకరణ కాలంలో ఒక్కో ఓటరు సమర్పించే ఫారం 7 దరఖాస్తులను 10కి, నిరంతర నవీకరణ సమయంలో నెలకు ఐదుకు భారత ఎన్నికల సంఘం పరిమితం చేసింది. ఇది ఆన్‌లైన్, ఆఫ్‌లైన్ సమర్పణలకు వర్తిస్తుంది. ఆధారాలు లేని సామూహిక అభ్యంతరాలను అరికడుతూనే, ప్రతి దరఖాస్తు పరిశీలన, వాదనలు వినడం, తెలిసి తప్పుడు ప్రకటనలు చేసినవారిపై చర్యల ద్వారా చట్టబద్ధమైన జాబితా దిద్దుబాటును కొనసాగించడం ఈ నిర్ణయం లక్ష్యం.

Indian Express

Why in news

ఆధారాలు లేని కారణాలతో భారీ సంఖ్యలో దాఖలైన ఫారం 7 అభ్యంతరాలు ఓటర్లకు అసౌకర్యం కలిగించాయని, క్షేత్రస్థాయి పనిభారాన్ని పెంచాయని గుర్తించిన తర్వాత ECI ప్రధాన ఎన్నికల అధికారులకు ఆదేశాలు జారీ చేసింది. తొలగింపునకు ముందు పాటించాల్సిన ప్రక్రియాపరమైన రక్షణలను, తెలిసి తప్పుడు ప్రకటనలు చేసినవారి చట్టపరమైన బాధ్యతను కూడా పునరుద్ఘాటించింది.

GS 2: ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టాల ముఖ్య లక్షణాలుGS 2: వివిధ రాజ్యాంగ పదవులకు నియామకం, రాజ్యాంగ సంస్థల అధికారాలు, విధులు, బాధ్యతలుGS 2: పాలన, పారదర్శకత, జవాబుదారీతనంలోని ముఖ్య అంశాలుప్రిలిమ్స్: భారత ఎన్నికల సంఘం, ఓటర్ల జాబితాలు, ఎన్నికల చట్టాలు

10

మొత్తం దరఖాస్తులు–అభ్యంతరాల స్వీకరణ కాలంలో వ్యక్తిగత ఫారం 7 పరిమితి

5

నిరంతర నవీకరణ సమయంలో నెలకు వ్యక్తిగత ఫారం 7 పరిమితి

6

గతంలో పరిష్కారానికి లోబడి ఒకేసారి ఆన్‌లైన్ దాఖలు పరిమితి

Background

ఓటర్ల జాబితాలు నియోజకవర్గాల వారీగా అర్హులైన ఓటర్లను గుర్తిస్తాయి. అధికరణం 324 వాటి తయారీపై పర్యవేక్షణ, నిర్దేశన, నియంత్రణను ECIకి అప్పగిస్తుంది; అధికరణం 326 లోక్‌సభ, రాష్ట్ర శాసనసభ ఎన్నికలకు వయోజన ఓటు హక్కును నిర్దేశిస్తుంది. ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టం, 1950, ఓటర్ల నమోదు నియమాలు, 1960 నమోదు, దిద్దుబాటు, తొలగింపును నియంత్రిస్తాయి. నియోజకవర్గ ఓటర్ల జాబితాకు బాధ్యత వహించే చట్టబద్ధ అధికారి ఓటర్ల నమోదు అధికారి. సవరణ ప్రక్రియ జాబితాను నవీకరించేందుకు క్రమబద్ధమైన అవకాశాన్ని కల్పిస్తుంది; నిరంతర నవీకరణ చట్టబద్ధ పరిమితులకు లోబడి సవరణ ప్రక్రియ వెలుపల మార్పులకు అవకాశం ఇస్తుంది.

ECI చేసిన మార్పులు

ముసాయిదా ఓటర్ల జాబితా ప్రచురణ అనంతరం మొత్తం దరఖాస్తులు–అభ్యంతరాల స్వీకరణ కాలంలో ఒక ఓటరు ఇప్పుడు గరిష్ఠంగా 10 ఫారం 7 దరఖాస్తులు సమర్పించవచ్చు. నిరంతర నవీకరణ సమయంలో నెలకు ఐదు దరఖాస్తుల పరిమితి ఉంటుంది. ఈ ఆదేశాలు ఆన్‌లైన్, ఆఫ్‌లైన్ దాఖలుకు వర్తిస్తాయి.

గతంలో ఆన్‌లైన్ సమర్పణలను, వాటి పరిష్కారానికి లోబడి, ఒకేసారి ఆరుకు పరిమితం చేశారు. అయితే భౌతిక రూపంలో సామూహిక సమర్పణలకు సంఖ్యాపరమైన గరిష్ఠ పరిమితిని నిర్దేశించలేదు. వాటి నిర్వహణను EROల విచక్షణకు వదిలేశారు. కొత్త ఆదేశాలు ఈ నియంత్రణ లోటును పరిష్కరిస్తాయి.

  • సవరణ కాలపు పరిమితి రోజువారీ అనుమతి కాదు; అది మొత్తం దరఖాస్తులు–అభ్యంతరాల స్వీకరణ కాలానికి వర్తిస్తుంది.
  • దాఖలు పరిమితి వ్యక్తుల దరఖాస్తులను నియంత్రిస్తుంది; ధృవీకరణ లేకుండా పేర్ల తొలగింపునకు అనుమతించదు.
  • ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ సమయంలో బూత్ స్థాయి ఏజెంట్ల కోసం ECI ప్రత్యేక సౌకర్య ఏర్పాట్లను నిర్దేశించింది; వీటిని సాధారణ వ్యక్తిగత దాఖలు పరిమితులతో కలిపి చూడకూడదు.

Infographic

అన్యాయ మినహాయింపులు లేని కచ్చితమైన ఓటర్ల జాబితాలు

సామూహిక దాఖలును పరిమితం చేయాలి

సవరణలో దరఖాస్తులు–అభ్యంతరాల కాలంలో 10; నిరంతర నవీకరణలో నెలకు ఐదు.

విడివిడిగా ధృవీకరించాలి

అభ్యంతరం తెలిపిన వ్యక్తి వాదన విని, ప్రతి అభ్యంతరాన్ని విడిగా నమోదు చేయాలి.

ఓటరును రక్షించాలి

సముచితంగా లేవనెత్తిన అభ్యంతరంపై నిర్ణయానికి ముందు వాదన వినిపించే అవకాశం కల్పించాలి.

తప్పుడు ప్రకటనలను నిరోధించాలి

తెలిసి తప్పుడు ప్రకటనలు చేసినప్పుడు సెక్షన్ 31ను వర్తింపజేయాలి.

సురక్షిత పరిపాలన

లాగిన్ వివరాల భద్రత, ఆడిట్ ఆనవాళ్లు, అందుబాటులో ఉండే పరిహార మార్గాలను బలోపేతం చేయాలి.

AI-assisted infographic by Pragnya IAS Academy, based on the cited sources.

ఫారం 7, అన్యాయ తొలగింపుల నిరోధానికి రక్షణలు

ఓటర్ల జాబితాలో పేరును చేర్చడంపై అభ్యంతరం తెలపడానికి లేదా పేరును తొలగించాలని కోరడానికి నిర్దేశించిన పత్రమే ఫారం 7. ఓటర్ల నమోదు నియమాల ప్రకారం, అభ్యంతరం తెలిపే వ్యక్తి అదే శాసనసభ నియోజకవర్గంలో ఓటరుగా నమోదై ఉండాలి.

అభ్యంతరం తెలిపిన వ్యక్తికి EROలు నోటీసు జారీ చేయాలని, ఆ వ్యక్తి వాదనను స్వయంగా వినాలని, ప్రతి ఫారం 7కు వాంగ్మూలాలను విడిగా నమోదు చేయాలని ECI పునరుద్ఘాటించింది. అభ్యంతరం సముచితమని సంతృప్తి చెందితే, ఉత్తర్వు జారీ చేసే ముందు సంబంధిత ఓటరుకు తన వాదన వినిపించే అవకాశాన్ని ERO కల్పించాలి.

ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టం, 1950లోని సెక్షన్ 31 ఓటర్ల జాబితా తయారీ, సవరణ, దిద్దుబాటు, చేర్పు లేదా తొలగింపునకు సంబంధించి తెలిసి చేసే తప్పుడు వాంగ్మూలాలు లేదా ప్రకటనలకు వర్తిస్తుంది. దరఖాస్తుదారు తెలిసి తప్పుడు లేదా కల్పిత ప్రకటన సమర్పించినప్పుడు ఈ నిబంధన కింద చర్యలు తీసుకోవాలని ECI ఆదేశించింది.

  • ఫారం 7 దరఖాస్తు పరిశీలన ప్రక్రియను ప్రారంభిస్తుంది; ఓటరు అనర్హుడని అది రుజువు కాదు.
  • ప్రతి అభ్యంతరాన్ని విడిగా పరిశీలించడం వల్ల విచారణతో నిర్ణయించడానికి బదులు గుంపులుగా పరిష్కరించే పద్ధతిని నిరోధించవచ్చు.
  • ఆమోదం పొందని అభ్యంతరాన్ని తెలిసి చేసిన తప్పుడు ప్రకటనతో స్వయంచాలకంగా సమానంగా చూడకూడదు.

రాజ్యాంగ సమతుల్యత: కచ్చితమైన జాబితాలు, అర్థవంతమైన ఓటు హక్కు

జాబితా కచ్చితత్వం, ఓటర్ల సమ్మిళితం పరస్పరపూరక ప్రజాస్వామ్య లక్ష్యాలు. అనర్హుల లేదా నకిలీ నమోదులు ఎన్నికల సమగ్రతను దెబ్బతీస్తాయి; అన్యాయ తొలగింపు అర్హుడైన పౌరుడు ఓటు హక్కు వినియోగించుకోకుండా నిరోధించవచ్చు. పరిపాలనా సౌలభ్యం చట్టబద్ధ నిర్ణయ ప్రక్రియకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు.

అధికరణం 325 ప్రతి ప్రాదేశిక నియోజకవర్గానికి సాధారణ ఓటర్ల జాబితాను నిర్దేశిస్తుంది; కేవలం మతం, జాతి, కులం లేదా లింగం ఆధారంగా మినహాయించడాన్ని నిషేధిస్తుంది. అధికరణం 326 రాజ్యాంగ, చట్టపరమైన షరతులకు లోబడి వయోజన ఓటు హక్కుకు పునాది వేస్తుంది. ఈ సూత్రాల ప్రకారం జాబితా దిద్దుబాటు నిష్పాక్షికంగా ఉండాలి; వివక్షాపూరిత మినహాయింపు ప్రమాదాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకోవాలి.

సంఖ్యాపరమైన పరిమితి ప్రస్తుత చట్టపరమైన చట్రంలో ఒక నివారణాత్మక పరిపాలనా రక్షణ చర్య మాత్రమే; ఇది ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టానికి లేదా నమోదు నియమాలకు సవరణ కాదు. నోటీసు, వాదనలు వినడం, ధృవీకరణ, జవాబుదారీతనం అవసరాలను పాటించడంపైనే దీని ప్రభావశీలత ఆధారపడి ఉంటుంది.

  • వివాదాస్పద తొలగింపు విచారణలో ప్రతికూల నిర్ణయానికి ముందు సమాధానం ఇవ్వడానికి అర్థవంతమైన అవకాశం కల్పించడం సహజ న్యాయానికి అవసరం.
  • చెల్లని నమోదులను తొలగించడం, అర్హులైన ఓటర్ల పేర్లను కొనసాగించడం—ఈ రెండింటి ఆధారంగా ఎన్నికల సమగ్రతను అంచనా వేయాలి.
  • ప్రక్రియాపరమైన భారాలు వలస వెళ్లే కార్మికులు, పరిమిత పత్రాలు లేదా డిజిటల్ సదుపాయాలు కలిగిన పౌరులపై మరింత తీవ్ర ప్రభావం చూపవచ్చు.

అమలులో సవాళ్లు, సంస్థాగత జవాబుదారీతనం

వ్యక్తిగత పరిమితి ఒకే వ్యక్తి భారీ సంఖ్యలో దరఖాస్తులు దాఖలు చేయడాన్ని నిరుత్సాహపరచవచ్చు; కానీ పలువురు ఓటర్ల ద్వారా సమన్వయంతో చేసే సమర్పణలను నిరోధించలేకపోవచ్చు. అందువల్ల సమర్థవంతమైన రక్షణకు దరఖాస్తులను లెక్కించడం మాత్రమే కాకుండా, అభ్యంతరాల సారాంశాన్ని, మూలాన్ని పరిశీలించడం అవసరం.

అందించిన నివేదిక ఒడిశాలో జరిగిన ఒక ఘటనను వివరిస్తుంది. తమకు తెలియకుండా తమ పేర్లతో ఫారాలు అప్‌లోడ్ చేశారని BLOలు ఫిర్యాదు చేశారు. వారి లాగిన్ వివరాలను దుర్వినియోగం చేశారన్న ఆరోపణలపై సంబంధిత సహాయ EROను ECI తొలగించిందని నివేదిక పేర్కొంది. ప్రక్రియాపరమైన రక్షణలతో పాటు ప్రవేశ నియంత్రణలు, ఆడిట్ ఆనవాళ్లు ఎందుకు ముఖ్యమో ఈ ఘటన చూపుతుంది.

BLOలు ఎన్నికల క్షేత్రస్థాయి సిబ్బంది కాగా, BLAలు గుర్తింపు పొందిన రాజకీయ పార్టీలు నియమించిన ప్రతినిధులు. ఈ పాత్రలను వేరుగా ఉంచడం అత్యవసరం: రాజకీయ పార్టీల భాగస్వామ్యం పరిశీలనకు తోడ్పడవచ్చు; అయితే చట్టబద్ధ నిర్ణయాధికారం సమర్థ ఎన్నికల అధికారుల వద్దే ఉంటుంది.

  • సమన్వయ దుర్వినియోగాన్ని సూచించే ధోరణులు కనిపిస్తే ధృవీకరణ చేపట్టాలి; ఇతరత్రా సముచితమైన అభ్యంతరాలను స్వయంచాలకంగా తిరస్కరించకూడదు.
  • బాధ్యతను నిర్ధారించేందుకు ప్రామాణీకరించిన సమర్పణలు, సురక్షిత లాగిన్ వివరాలు అవసరం.
  • తొలగింపు అభ్యర్థన చేసినంత మాత్రాన ఓటరు పేరు తొలగిపోదని ప్రజలకు స్పష్టంగా తెలియజేయాలి.
ఫారం 7 దాఖలు పరిమితులు, వాటి పరిధి
దశ లేదా ఏర్పాటుపరిమితిముఖ్యమైన వ్యత్యాసం
సవరణ సమయంలో వ్యక్తిగత దాఖలు10 ఫారం 7 దరఖాస్తులుమొత్తం దరఖాస్తులు–అభ్యంతరాల స్వీకరణ కాలంలో ఆన్‌లైన్, ఆఫ్‌లైన్ విధానాలకు వర్తిస్తుంది
నిరంతర నవీకరణ సమయంలో వ్యక్తిగత దాఖలునెలకు ఐదు ఫారం 7 దరఖాస్తులుసవరణ ప్రక్రియ వెలుపల ఆన్‌లైన్, ఆఫ్‌లైన్ విధానాలకు వర్తిస్తుంది
గత ఆన్‌లైన్ ఏర్పాటుపరిష్కారానికి లోబడి ఒకేసారి ఆరు దరఖాస్తులుగతంలో భౌతిక రూపంలో సామూహిక దాఖలుకు నిర్దేశిత సంఖ్యాపరమైన గరిష్ఠ పరిమితి లేదు
SIR సమయంలో ప్రత్యేక BLA ఏర్పాటుముసాయిదా జాబితాకు ముందు రోజుకు 50 ఫారాల వరకు, ఆ తర్వాత రోజుకు 10నిర్దిష్ట పార్టీ ఏజెంట్ ఏర్పాటు ద్వారా సమర్పించే దరఖాస్తులు, అభ్యంతరాల ఫారాలకు వర్తిస్తుంది
రక్షణ చర్యలతో ఫారం 7 అభ్యంతరాన్ని పరిష్కరించే విధానం
  1. 1. అదే నియోజకవర్గానికి చెందిన అర్హతగల ఓటరు వర్తించే పరిమితిలో ఫారం 7 దాఖలు చేస్తారు.
  2. 2. ERO అభ్యంతరం తెలిపిన వ్యక్తికి నోటీసు జారీ చేసి, ఆ వ్యక్తి వాదనను స్వయంగా వింటారు.
  3. 3. వాంగ్మూలాలను విడివిడిగా నమోదు చేసి, ప్రతి అభ్యంతరానికి ఆధారాన్ని పరిశీలిస్తారు.
  4. 4. తదుపరి పరిశీలనకు అభ్యంతరం సముచితమని తేలితే, సంబంధిత ఓటరుకు తన వాదన వినిపించే అవకాశం కల్పిస్తారు.
  5. 5. అందుబాటులోని సమాచారాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకున్న తర్వాత ERO కేసుపై నిర్ణయం తీసుకుని ఉత్తర్వు జారీ చేస్తారు.
  6. 6. తెలిసి చేసిన తప్పుడు లేదా కల్పిత ప్రకటనపై సెక్షన్ 31 కింద చర్యలు తీసుకుంటారు.
Timeline
  1. 1950

    ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టం, 1950 ఓటర్ల జాబితాలను నియంత్రించే చట్టబద్ధ చట్రాన్ని ఏర్పాటు చేసింది.

  2. 1960

    ఓటర్ల నమోదు నియమాలు, 1960 ఓటర్ల నమోదు ప్రక్రియలు, ఫారాలను నిర్దేశించాయి.

  3. తాజా ఆదేశాలకు ముందు

    ఆన్‌లైన్ ఫారం 7 దాఖలును, పరిష్కారానికి లోబడి, ఒకేసారి ఆరు దరఖాస్తులకు పరిమితం చేశారు; భౌతిక రూపంలో సామూహిక దాఖలుకు నిర్దేశిత సంఖ్యాపరమైన గరిష్ఠ పరిమితి లేదు.

  4. తాజాగా నివేదించిన ఆదేశాలు

    సవరణ, నిరంతర నవీకరణ సమయంలో వ్యక్తిగత దాఖలు పరిమితులను ECI నిర్దేశించింది; వాదనలు వినడం, తెలిసి తప్పుడు ప్రకటనలు చేసినవారిపై చర్యలను పునరుద్ఘాటించింది.

Significance, challenges & way forward

Significance

  • భౌతిక రూపంలో సామూహిక ఫారం 7 సమర్పణలకు గతంలో స్పష్టమైన పరిమితి లేకపోవడాన్ని ఈ పరిమితి పరిష్కరిస్తుంది.
  • ఆధారాలు లేని అభ్యంతరాలను పరిమితం చేయడం వల్ల ఓటర్లు, ఎన్నికల సిబ్బందిపై అనవసర భారాలు తగ్గవచ్చు.
  • వ్యక్తిగత వాదనలు వినాలని పునరుద్ఘాటించడం ఓటర్ల జాబితా నిర్వహణలో ప్రక్రియాపరమైన న్యాయబద్ధతను బలోపేతం చేస్తుంది.
  • తెలిసి తప్పుడు ప్రకటనలు చేసినవారిని బాధ్యులుగా చేయడం తొలగింపు ప్రక్రియల వ్యూహాత్మక దుర్వినియోగాన్ని నిరోధించవచ్చు.

Challenges

  • సమన్వయంతో పనిచేసే దరఖాస్తుదారులు వ్యక్తిగత పరిమితులను తప్పించుకోవడానికి పలువురు ఓటర్ల మధ్య అభ్యంతరాలను పంచవచ్చు.
  • నోటీసులు సరిగా అందకపోవడం లేదా విచారణలు అందుబాటులో లేకపోవడం వల్ల ప్రక్రియాపరమైన రక్షణ ఆచరణలో నిరుపయోగం కావచ్చు.
  • EROలకు తగిన పరిపాలనా సహకారం లేకపోతే పనిభారం ఒత్తిడి యాంత్రిక పరిష్కారానికి దారితీయవచ్చు.
  • లాగిన్ వివరాల దుర్వినియోగం దరఖాస్తుల ప్రామాణికతను దెబ్బతీసి, బాధ్యత ఎవరిదో స్పష్టంగా తెలియకుండా చేయవచ్చు.
  • ఫిర్యాదులను నిష్పాక్షికంగా పరిశీలించి, ఫలితాలను స్పష్టంగా తెలియజేయకపోతే రాజకీయ ఆరోపణలు నమ్మకాన్ని దెబ్బతీయవచ్చు.

Way forward

  • డిజిటల్, భౌతిక మార్గాల్లో దాఖలయ్యే దరఖాస్తులను సమన్వయంతో పర్యవేక్షించి, ఒకే వ్యక్తికి రెండుసార్లు పరిమితి ప్రయోజనం లభించకుండా చూడాలి.
  • ఒకే మూసలోని ఆరోపణలపై ఆధారపడకుండా, ప్రతి కేసుకు ప్రత్యేక ధృవీకరణ, కారణసహిత ఉత్తర్వులను తప్పనిసరి చేయాలి.
  • సంబంధిత ఓటర్లకు సులభంగా అందే నోటీసులు, విచారణ ఏర్పాట్లు, సహాయాన్ని అందించాలి.
  • ఎన్నికల అధికారుల కోసం సురక్షిత ప్రవేశ నియంత్రణలు, ఆడిట్ చేయగల సమర్పణ చరిత్రలను నిర్వహించాలి.
  • ఓటర్ల వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని రక్షిస్తూ, పరిష్కారాల సమగ్ర సమాచారాన్ని ప్రచురించాలి.
  • అన్యాయ మినహాయింపును సమర్థవంతంగా సవాలు చేయగలిగేలా చట్టబద్ధ అప్పీల్, దిద్దుబాటు మార్గాలపై ప్రచారం చేయాలి.

Key terms

ఫారం 7
ఓటర్ల జాబితాలో పేరును చేర్చడంపై అభ్యంతరం తెలపడానికి లేదా పేరును తొలగించాలని కోరడానికి నిర్దేశించిన దరఖాస్తు.
ఓటర్ల నమోదు అధికారి
ఒక నియోజకవర్గ ఓటర్ల జాబితా తయారీ, సవరణకు బాధ్యత వహించే చట్టబద్ధ అధికారి.
దరఖాస్తులు–అభ్యంతరాల స్వీకరణ కాలం
ముసాయిదా జాబితా ప్రచురణ తర్వాత పేరు చేర్చాలని కోరడానికి, అభ్యంతరాలు లేవనెత్తడానికి నిర్దేశించిన కాలవ్యవధి.
నిరంతర నవీకరణ
చట్టబద్ధ పరిమితులకు లోబడి, సవరణ ప్రక్రియ వెలుపల ఓటర్ల జాబితాలను నవీకరించడం.
బూత్ స్థాయి అధికారి
స్థానిక ధృవీకరణ, ఓటర్ల జాబితా సంబంధిత పనుల్లో సహాయపడే ఎన్నికల క్షేత్రస్థాయి సిబ్బంది.
బూత్ స్థాయి ఏజెంట్
ఓటర్ల జాబితా ప్రక్రియల్లో భాగస్వామ్యానికి సహాయపడేందుకు గుర్తింపు పొందిన రాజకీయ పార్టీ నియమించే ప్రతినిధి.
సహజ న్యాయం
నిష్పాక్షికత, ప్రతికూల నిర్ణయానికి ముందు వాదన వినిపించే అవకాశం సహా న్యాయబద్ధమైన నిర్ణయ ప్రక్రియకు సంబంధించిన సూత్రాలు.

Link with static syllabus

అధికరణం 324: ఎన్నికల సంఘం, ఎన్నికల పర్యవేక్షణఅధికరణం 325: సాధారణ ఓటర్ల జాబితాలు, మినహాయింపునకు నిషేధిత కారణాలుఅధికరణం 326: వయోజన ఓటు హక్కుప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టం, 1950: సెక్షన్లు 22, 24 మరియు 31ఓటర్ల నమోదు నియమాలు, 1960సహజ న్యాయ సూత్రాలు
Revise these in the free Study Library →

Prelims practice MCQs

  1. Q1. వ్యక్తిగత ఫారం 7 దాఖలుపై ECI తాజా ఆదేశాలకు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: 1. సవరణ సమయంలో మొత్తం దరఖాస్తులు–అభ్యంతరాల స్వీకరణ కాలానికి పరిమితి 10 దరఖాస్తులు. 2. నిరంతర నవీకరణ సమయంలో పరిమితి నెలకు ఐదు దరఖాస్తులు. 3. తాజా పరిమితులు ఆన్‌లైన్ సమర్పణలకు మాత్రమే వర్తిస్తాయి. పైన ఇచ్చిన ప్రకటనల్లో ఏవి సరైనవి?

  2. Q2. కింది జతలను పరిశీలించండి: 1. అధికరణం 324 — ఓటర్ల జాబితాల తయారీపై ECI పర్యవేక్షణ 2. అధికరణం 325 — సాధారణ ఓటర్ల జాబితా, కేవలం నిర్దిష్ట కారణాలపై మినహాయింపు నిషేధం 3. అధికరణం 326 — లోక్‌సభ, రాష్ట్ర శాసనసభ ఎన్నికలకు వయోజన ఓటు హక్కు ఎన్ని జతలు సరిగ్గా జతపరచబడ్డాయి?

  3. Q3. ఓటర్ల జాబితాల్లో చేర్పు లేదా తొలగింపునకు సంబంధించి తెలిసి చేసే తప్పుడు వాంగ్మూలాలు లేదా ప్రకటనలకు కింది నిబంధనల్లో ఏది వర్తిస్తుంది?

  4. Q4. ఓటర్ల జాబితా పరిపాలనకు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: 1. బూత్ స్థాయి ఏజెంట్, బూత్ స్థాయి అధికారి ఒకే రకమైన సంస్థాగత పాత్రలను నిర్వహిస్తారు. 2. ఫారం 7 దాఖలు చేస్తే అభ్యంతరం తెలిపిన నమోదు స్వయంచాలకంగా తొలగిపోతుంది. 3. ప్రతి ఫారం 7 అభ్యంతరానికి వాంగ్మూలాలను విడిగా నమోదు చేయాలని ECI పునరుద్ఘాటించింది. పైన ఇచ్చిన ప్రకటనల్లో ఏది/ఏవి సరైనవి?

Mains practice questions

GS 2 · 15 marks · 250 words

ఓటర్ల జాబితా కచ్చితత్వం, సార్వత్రిక వయోజన ఓటు హక్కు పరస్పరపూరక లక్ష్యాలు. అయితే తొలగింపు ప్రక్రియలు మినహాయింపునకు సాధనాలుగా మారవచ్చు. వ్యక్తిగత ఫారం 7 దరఖాస్తులపై ECI విధించిన పరిమితుల నేపథ్యంలో పరిశీలించండి.

Frequently asked questions

వ్యక్తిగత ఫారం 7 దరఖాస్తులపై కొత్త పరిమితులు ఏమిటి?

సవరణలో మొత్తం దరఖాస్తులు–అభ్యంతరాల స్వీకరణ కాలంలో పరిమితి 10 దరఖాస్తులు; నిరంతర నవీకరణ సమయంలో నెలకు ఐదు. ఈ ఆదేశాలు ఆన్‌లైన్, ఆఫ్‌లైన్ దాఖలుకు వర్తిస్తాయి.

ఫారం 7 అభ్యంతరం దాఖలు చేస్తే ఓటరు పేరు స్వయంచాలకంగా తొలగిపోతుందా?

కాదు. సముచితంగా లేవనెత్తిన అభ్యంతరంపై నిర్ణయం తీసుకునే ముందు ERO దానిని పరిశీలించి, సంబంధిత ఓటరుకు తన వాదన వినిపించే అవకాశం కల్పించాలి.

ఓటర్ల జాబితాలోని నమోదుపై ఫారం 7 అభ్యంతరాన్ని ఎవరు దాఖలు చేయవచ్చు?

అభ్యంతరం తెలిపే వ్యక్తి అదే శాసనసభ నియోజకవర్గంలో ఓటరుగా నమోదై ఉండాలి. రాజకీయ పార్టీల BLAలు ప్రత్యేకంగా నిర్దేశించిన సౌకర్య ఏర్పాట్ల కింద పనిచేస్తారు.

తప్పుడు ఫారం 7 ప్రకటనపై ఎలాంటి చర్యలు తీసుకోవచ్చు?

తెలిసి తప్పుడు ప్రకటనలు చేసిన సందర్భాల్లో ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టం, 1950లోని సెక్షన్ 31 కింద చర్యలు తీసుకోవాలని ECI ఆదేశించింది. అభ్యంతరాన్ని తిరస్కరించినంత మాత్రాన అది ఉద్దేశపూర్వకంగా చేసిన తప్పుడు ప్రకటన అని నిర్ధారణ కాదు.

మూలాలు

ఈ తెలుగు విశ్లేషణ ఇంగ్లీష్ మూలం నుంచి అనువదించబడింది.

ఇంగ్లీష్‌లో చదవండి

Free UPSC daily current affairs quiz — 10 questions, new every day at 8 am IST.

Call nowWhatsApp