ఫారం 6 ద్వారా పునఃనమోదు: సుప్రీంకోర్టుకు EC హామీ, ఓటర్ల జాబితా రక్షణ చర్యలు
ప్రస్తుత ప్రక్రియలో ఫారం 6 ద్వారా పునఃనమోదు కోరుతున్న అర్హులైన పౌరులు మళ్లీ నమోదు చేసుకున్నందుకు చట్టపరమైన చర్యలను ఎదుర్కోరని ఎన్నికల సంఘం సుప్రీంకోర్టుకు హామీ ఇచ్చింది. ఈ హామీ అనుచిత తొలగింపు సమస్యను పరిష్కరించడానికి ఉద్దేశించగా, ఇతర చోట్ల నమోదు ఉందేమో తనిఖీ చేసుకోవాలన్న సంఘం సూచన ద్వంద్వ నమోదును నివారించాల్సిన అవసరాన్ని నొక్కిచెబుతోంది.

The Election Commission has assured the Supreme Court that eligible citizens seeking re-enrolment through Form 6 during the current exercise will not face legal action for re-registering.
Image: Times of India
Why in news
అందించిన నివేదిక ప్రకారం, అర్హులైన ప్రతి పౌరుడినీ ఓటర్ల జాబితాల్లో చేర్చేందుకు, పొరపాటున పేర్లు తొలగించబడినవారు కొత్త దరఖాస్తులు సమర్పించేందుకు అనుమతించడానికి ఎన్నికల సంఘం కట్టుబడి ఉంది. ఈ నివేదిక హామీ పాఠ్యాన్ని లేదా సవివర సుప్రీంకోర్టు ఉత్తర్వును అందించలేదు.
Background
ఓటరు నమోదు వయోజన ఓటు హక్కుపై రాజ్యాంగ నిబద్ధతను సమర్థ భాగస్వామ్యంగా మారుస్తుంది. అధికరణం 324 ఓటర్ల జాబితాల తయారీ, నిర్దిష్ట ఎన్నికల నిర్వహణపై పర్యవేక్షణ, నిర్దేశనం, నియంత్రణ అధికారాలను ఎన్నికల సంఘానికి కల్పిస్తుంది. అధికరణం 325 ప్రతి ప్రాదేశిక నియోజకవర్గానికి సాధారణ ఓటర్ల జాబితాను నిర్దేశించి, కేవలం మతం, జాతి, కులం లేదా లింగం ఆధారంగా మినహాయించడాన్ని నిషేధిస్తుంది. అధికరణం 326 రాజ్యాంగ, చట్టబద్ధ అర్హతలకు లోబడి లోక్సభ, రాష్ట్ర శాసనసభల ఎన్నికలకు వయోజన ఓటు హక్కును స్థాపిస్తుంది. ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టం, 1950 మరియు ఓటర్ల నమోదు నియమాలు, 1960 ఓటరు నమోదు, సవరణ, సంబంధిత విధానాలను నియంత్రిస్తాయి.
ఎన్నికల సంఘం ఇచ్చిన హామీ ఏమిటి?
నివేదికలో పేర్కొన్న హామీలో రెండు అంశాలు ఉన్నాయి: ప్రస్తుత ప్రక్రియలో అర్హులైన ప్రతి పౌరుడినీ చేర్చడం, ఫారం 6 ద్వారా పునఃనమోదు కోరినందుకు చట్టపరమైన చర్యల నుంచి రక్షణ కల్పించడం. పొరపాటున పేర్లు తొలగించబడిన వ్యక్తులు పేరు చేర్పించేందుకు కొత్త దరఖాస్తులు సమర్పించవచ్చు.
ఈ హామీని నివేదికలో పేర్కొన్న సందర్భానికి అనుగుణంగా అర్థం చేసుకోవాలి. ఇది ఎన్నికల చట్టానికి సవరణ జరిగినట్లు, ప్రతి దరఖాస్తు స్వయంచాలకంగా ఆమోదం పొందుతుందని లేదా ఉద్దేశపూర్వక తప్పుడు ప్రకటనలకు సంపూర్ణ మినహాయింపు ఉంటుందని సూచించదు.
- అర్హులైన దరఖాస్తుదారులు నమోదుకు అవసరమైన చట్టబద్ధ షరతులను తప్పనిసరిగా నెరవేర్చాలి.
- తమ పేర్లు ఇప్పటికే మరో నియోజకవర్గంలో నమోదు కాలేదని నిర్ధారించుకోవాలని సంఘం దరఖాస్తుదారులకు సూచించింది.
- అందించిన సమాచారం న్యాయస్థానం ముందు సంఘం వెల్లడించిన వైఖరిని తెలియజేస్తోంది; దాని చట్టపరమైన పరిధిపై సవివర న్యాయ తీర్పును కాదు.
Infographic
చేర్పు
అర్హులైన ప్రతి పౌరుడూ జాబితాలో చెల్లుబాటు అయ్యే నమోదు పొందేలా చేయాలి.
న్యాయసమ్మత విధానం
తొలగింపుకు ముందు కారణాలను ధృవీకరించి, చట్టం నిర్దేశించిన వాదన వినిపించే అవకాశం కల్పించాలి.
సవరణ
అందుబాటులో ఉండే పేరు చేర్పు దరఖాస్తులు, చట్టబద్ధ అప్పీళ్లను కల్పించాలి.
సమగ్రత
చట్టబద్ధ ధృవీకరణ ద్వారా ద్వంద్వ నమోదులను నివారించాలి.
జవాబుదారీతనం
నిర్ణయాల అమలును పర్యవేక్షించి, నమోదులను వెంటనే పునరుద్ధరించాలి; అనుచిత తొలగింపులను సమీక్షించాలి.
AI-assisted infographic by Pragnya IAS Academy, based on the cited sources.
రాజ్యాంగ బాధ్యత: ఖచ్చితత్వంతో కూడిన చేర్పు
సార్వత్రిక వయోజన ఓటు హక్కుకు కేవలం అధికారిక అర్హత ఉంటే సరిపోదు: అర్హుడైన పౌరుడు ఓటర్ల జాబితాలో తన పేరును నమోదు చేసుకుని, ఆ నమోదును కొనసాగించగలగాలి. అందువల్ల ప్రాథమిక అర్హతలో మార్పు లేకున్నా, పొరపాటున పేరు తొలగించడం అర్థవంతమైన రాజకీయ భాగస్వామ్యానికి అడ్డంకిగా మారవచ్చు.
ఓటర్ల జాబితా సమగ్రత కూడా అంతే అవసరం. ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టం, 1950 ఒకటి కంటే ఎక్కువ నియోజకవర్గాల్లో నమోదును, ఒకే నియోజకవర్గంలో పలుమార్లు నమోదును నిషేధిస్తుంది. చేర్పు, ధృవీకరణలలో ఏదో ఒకదానిని ఎంచుకోవడం కాకుండా, అందరినీ కలుపుకొనే ఖచ్చితమైన జాబితాను రూపొందించడమే రాజ్యాంగ లక్ష్యం.
- అధికరణం 324 ఓటర్ల జాబితా తయారీపై సంఘం పర్యవేక్షణకు సంస్థాగత చట్రాన్ని అందిస్తుంది.
- అధికరణం 325 నిర్దిష్ట రూపాల్లో జరిగే వివక్షాపూరిత మినహాయింపు నుంచి రక్షణ కల్పిస్తుంది.
- అధికరణం 326 లోక్సభ, రాష్ట్ర శాసనసభల ఎన్నికలకు వయోజన ఓటు హక్కును ప్రాతిపదికగా నిర్దేశిస్తుంది.
- ఓటు హక్కు వినియోగాన్ని ఎన్నికల చట్టం నియంత్రిస్తుంది; చట్టబద్ధ నమోదు విధానాల ద్వారా రాజ్యాంగ హామీలను అమలు చేయాలి.
అనుచిత తొలగింపును నిరోధించే రక్షణ చర్యలు
పేరు చేర్పు, సవరణ, తొలగింపు నిర్ణయాలకు బాధ్యత వహించే చట్టబద్ధ అధికారి ఎన్నికల నమోదు అధికారి. ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టం, 1950లోని సెక్షన్ 22 ప్రకారం, సాధారణ నివాస స్థితి ముగియడం లేదా ఇతర అనర్హత వంటి కారణాలతో పేరు తొలగించడానికి సరైన ధృవీకరణ, వాదన వినిపించేందుకు సముచిత అవకాశం అవసరం. మరణం నిర్ధారణ అయిన సందర్భంలో అనుసరించాల్సిన విధానం భిన్నంగా ఉంటుంది.
ధృవీకరణలో వాస్తవ అనర్హతను, మరింత విచారణ అవసరమైన పరిస్థితులను వేరుచేయాలి. ఒక వ్యక్తి తాత్కాలిక గైర్హాజరు మాత్రమే సాధారణ నివాస స్థితిని ముగించదు. కాబట్టి సందర్శన సమయంలో ఎవరైనా కనిపించనంత మాత్రాన, వారికి నమోదు అర్హత ఇక లేదనడానికి దానిని స్వయంచాలకంగా రుజువుగా పరిగణించకూడదు.
- బాధిత వ్యక్తి సమర్థంగా స్పందించగలిగేలా ప్రతిపాదిత ప్రతికూల చర్యకు కారణాన్ని తెలియజేయాలి.
- ఒక నిర్దిష్ట రోజున భౌతికంగా ఉండటంతో సాధారణ నివాసాన్ని యాంత్రికంగా సమానం చేయకుండా, చట్టప్రకారం అంచనా వేయాలి.
- ధృవీకరణ, నోటీసు, తుది నిర్ణయానికి సంబంధించి పరిశీలించగల రికార్డును నిర్వహించాలి.
- పునరావృతమవుతున్న అనుచిత తొలగింపులను గుర్తించేందుకు పర్యవేక్షణ సమీక్షను ఉపయోగించాలి.
ఫారం 6 మార్గంలోని పరిహారాలు, పరిమితులు
ఓటర్ల జాబితా నుంచి అనుచితంగా విడిచిపెట్టబడిన పౌరుడికి, ధృవీకరణకు లోబడి ఫారం 6 ద్వారా పేరు చేర్పు దరఖాస్తు పునరుద్ధరణకు మార్గాన్ని అందిస్తుంది. ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టం, 1950లోని సెక్షన్ 23 పేర్ల చేర్పును నియంత్రిస్తుంది. సెక్షన్ 24 నిర్దిష్ట నమోదు నిర్ణయాలపై చట్టబద్ధ అప్పీళ్లను కల్పిస్తుంది.
కొత్తగా పేరు చేర్పు, అప్పీల్ వేర్వేరు ప్రయోజనాలను నెరవేరుస్తాయి: మొదటిది జాబితాలో నమోదు కోరుతుంది; రెండవది నమోదు నిర్ణయాన్ని సవాలు చేస్తుంది. పరిపాలనాపరమైన ఫిర్యాదు మార్గాలు పరిష్కారానికి తోడ్పడవచ్చు కానీ చట్టబద్ధ పరిహారాలకు ప్రత్యామ్నాయం కావు. ఎన్నికల దశలో నిర్దేశిత మార్పుల నిలుపుదల కాలంలో జాబితా మార్పులను చట్టం పరిమితం చేస్తుంది కాబట్టి సకాలంలో ఉపశమనం లభించడం కూడా అవసరం.
- దరఖాస్తుకు ముందు ప్రస్తుత నమోదు స్థితిని తనిఖీ చేసి, సంబంధిత పూర్వ నమోదు సమాచారాన్ని నిజాయితీగా వెల్లడించాలి.
- దరఖాస్తు స్వీకరణ రసీదును భద్రపరచుకుని, దాని పరిష్కార స్థితిని తెలుసుకోవాలి.
- ప్రతికూల ఉత్తర్వు ఉన్నప్పుడు, వర్తించే అప్పీల్ విధానం, కాలపరిమితిని పరిశీలించాలి.
- తుది జాబితాలో నమోదును ధృవీకరించుకోవాలి; ఫారం సమర్పించడం మాత్రమే నమోదు విజయవంతమైనట్లు నిర్ధారించదు.
| పరిస్థితి | చర్య మరియు రక్షణ |
|---|---|
| అర్హుడైన పౌరుడి పేరును అనుచితంగా విడిచిపెట్టడం | EC హామీపై నివేదికలో పేర్కొన్నట్లు ఫారం 6 ద్వారా పేరు చేర్పించాలని కోరాలి; అర్హత ధృవీకరణకు లోబడి ఉంటుంది. |
| సాధారణ నివాస స్థితి కోల్పోయినందున పేరు తొలగించాలని ప్రతిపాదించడం | చట్టబద్ధ విధానం ప్రకారం సరైన ధృవీకరణ, వాదన వినిపించేందుకు సముచిత అవకాశం కల్పించాలని కోరాలి. |
| మరో నియోజకవర్గంలో ఇప్పటికే నమోదు ఉండటం | ద్వంద్వ నమోదును నివారించేందుకు ప్రస్తుత నమోదును వెల్లడించి, నిర్దేశిత విధానాన్ని అనుసరించాలి. |
| ప్రతికూల నమోదు నిర్ణయం | వర్తించే చట్టబద్ధ అప్పీల్ వ్యవస్థను వినియోగించుకోవాలి; పరిపాలనాపరమైన ఫిర్యాదులు అనుబంధ మార్గాలు మాత్రమే. |
| దరఖాస్తు సమర్పించినా నమోదు నిర్ధారణ కాకపోవడం | దరఖాస్తు పరిష్కార స్థితిని తెలుసుకుని, ఓటర్ల జాబితాలో పేరు చేరిందో లేదో ధృవీకరించుకోవాలి. |
- 1. ఓటర్ల జాబితాను తనిఖీ చేసి, పేరు లేకపోయిందా లేదా మరెక్కడైనా నమోదైందా అనేది నిర్ధారించుకోవాలి.
- 2. పేరు తొలగింపు లేదా విడిచిపెట్టడం, ఏదైనా నమోదు ఉత్తర్వుకు సంబంధించి అందుబాటులో ఉన్న సమాచారాన్ని పొందాలి.
- 3. సందర్భానుసారం పేరు చేర్పించేందుకు నిజమైన ప్రకటనలు, నిర్దేశిత ఆధారాలతో ఫారం 6 సమర్పించాలి.
- 4. ధృవీకరణ పురోగతిని తెలుసుకుంటూ, నమోదు అధికారి నుంచి వచ్చే సమాచారానికి స్పందించాలి.
- 5. ప్రతికూల నిర్ణయాన్ని సవాలు చేయాల్సి వస్తే వర్తించే చట్టబద్ధ అప్పీల్ను వినియోగించుకోవాలి.
- 6. తుది ఓటర్ల జాబితాలో సరైన నమోదు ఉందని నిర్ధారించుకోవాలి.
Significance, challenges & way forward
Significance
- అనుచిత తొలగింపును సరిదిద్దుకోవాలనుకునే అర్హులైన పౌరుల్లో చట్టపరమైన చర్యల భయాన్ని ఈ హామీ తగ్గించగలదు.
- సమర్థ పునఃనమోదు సార్వత్రిక వయోజన ఓటు హక్కు ఆచరణాత్మక అమలును పరిరక్షిస్తుంది.
- జాబితాలో లేని అర్హులైన ఓటర్లు, ద్వంద్వ నమోదులు రెండింటినీ పరిష్కరించడం ద్వారా ఖచ్చితమైన జాబితాలు ప్రజల విశ్వాసాన్ని బలోపేతం చేస్తాయి.
- న్యాయపరమైన పరిశీలన ఎన్నికల పరిపాలన చట్టబద్ధ పరిధిలో జవాబుదారీతనంతో ఉండాల్సిన అవసరాన్ని బలపరుస్తుంది.
Challenges
- కొత్త దరఖాస్తులు కోరడం వల్ల పరిపాలనా లోపాలకు గురైన పౌరులపై సమయం, పత్రాల సమర్పణ, తదుపరి అనుసరణ భారాలు పడతాయి.
- ప్రాంతాలు మారుతూ పనిచేసే కార్మికులు, తాత్కాలికంగా గైర్హాజరైన నివాసులను సాధారణ నివాస స్థితి కోల్పోయినవారిగా పొరపాటున పరిగణించవచ్చు.
- న్యాయవిచారణ నుంచి రక్షణ హామీని ద్వంద్వ నమోదులను కొనసాగించడానికి లేదా తప్పుడు ప్రకటనలు చేయడానికి అనుమతిగా తప్పుగా అర్థం చేసుకోవచ్చు.
- నిర్ణయాల్లో జాప్యం వల్ల అర్హత ఉన్న దరఖాస్తుదారుడికి ఎన్నికల దశలో చట్టబద్ధ మార్పుల నిలుపుదల ప్రారంభానికి ముందు సమర్థ పరిహారం లభించకపోవచ్చు.
- లిఖితపూర్వక కారణాలు, సులభంగా లభించే స్థితి సమాచారం లేకపోతే అనుచిత తొలగింపును గుర్తించడంలో లేదా సవాలు చేయడంలో పౌరులు ఇబ్బంది పడవచ్చు.
Way forward
- హామీ పరిధి, అర్హత అవసరాలు, ద్వంద్వ నమోదుపై నిషేధం గురించి అందరికీ అందుబాటులో ఉండే వివరణ జారీ చేయాలి.
- పునఃనమోదును ప్రధాన రక్షణగా ఆధారపడకుండా, ప్రతికూల తొలగింపు నిర్ణయాలకు ముందు చట్టం కోరే ధృవీకరణ, వాదన వినిపించే అవకాశాన్ని నిర్ధారించాలి.
- డిజిటల్ సేవలతోపాటు దరఖాస్తు సమర్పణలో సహాయం, స్థానిక భాషలో మార్గదర్శకత్వం, అందుబాటులో ఉండే ఆఫ్లైన్ మార్గాలను కల్పించాలి.
- దరఖాస్తు స్థితి తెలుసుకోవడం, నిర్ణయ సమాచారం, చట్టబద్ధ అప్పీళ్ల వివరాలను పొందడం సులభతరం చేయాలి.
- ఎన్నికల గడువులకు ముందు సకాల పరిష్కారానికి ప్రాధాన్యం ఇచ్చి, ఆమోదించిన దరఖాస్తులు వాస్తవంగా జాబితాలో నమోదయ్యేలా ధృవీకరించాలి.
- వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని రక్షిస్తూ అనుచిత తొలగింపులు, పునరుద్ధరణ ఫలితాలను ఆడిట్ చేయాలి; ఆ నిర్ధారణలతో క్షేత్రస్థాయి ధృవీకరణ, పర్యవేక్షణను మెరుగుపరచాలి.
Key terms
- ఫారం 6
- ఓటర్ల జాబితాలో పేరు చేర్పించేందుకు నిర్దేశించిన దరఖాస్తు. పునఃనమోదు కోరుతున్న అర్హులైన వ్యక్తులకు మార్గంగా నివేదిక దీనిని పేర్కొంది.
- ఎన్నికల నమోదు అధికారి
- ఒక నియోజకవర్గానికి సంబంధించిన ఓటర్ల జాబితా తయారీ, సవరణ, నమోదు అంశాలపై నిర్ణయాలకు బాధ్యత వహించే చట్టబద్ధ అధికారి.
- సాధారణ నివాసం
- ఒక నియోజకవర్గంలో నమోదుకు సంబంధించి చట్టప్రకారం నిర్ధారించే నివాస సంబంధం; తాత్కాలిక గైర్హాజరు మాత్రమే దీనిని ముగించదు.
- సార్వత్రిక వయోజన ఓటు హక్కు
- వర్తించే రాజ్యాంగ, చట్టబద్ధ షరతులకు లోబడి వయోజన పౌరుల ఓటు అర్హతకు రాజ్యాంగపరమైన ప్రాతిపదిక.
- సహజ న్యాయం
- చట్టం నిర్దేశించిన సందర్భాల్లో ప్రతికూల నిర్ణయం తీసుకునే ముందు స్పందించేందుకు అర్థవంతమైన అవకాశం కల్పించడం సహా విధానపరమైన న్యాయసమ్మతతకు సంబంధించిన సూత్రాలు.
- ఓటర్ల జాబితా సమగ్రత
- ద్వంద్వ, అనర్హ నమోదులను పరిష్కరిస్తూనే అర్హులైన ఓటర్లను చేర్చడం ద్వారా ఓటర్ల జాబితాల్లో ఖచ్చితత్వం, సంపూర్ణతను నిర్ధారించడం.
Link with static syllabus
Prelims practice MCQs
Q1. ఎన్నికలకు సంబంధించిన రాజ్యాంగ నిబంధనల నేపథ్యంలో, కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: 1. అధికరణం 324 ఎన్నికల సంఘం పర్యవేక్షణ, నిర్దేశనం, నియంత్రణ అధికారాలను ఓటర్ల జాబితాల తయారీకి కూడా విస్తరిస్తుంది. 2. అధికరణం 325 కేవలం మతం, జాతి, కులం లేదా లింగం ఆధారంగా ఓటర్ల జాబితా నుంచి మినహాయించడాన్ని నిషేధిస్తుంది. 3. అధికరణం 326 లోక్సభ, రాష్ట్ర శాసనసభల ఎన్నికలకు వయోజన ఓటు హక్కు యొక్క రాజ్యాంగ ప్రాతిపదికను అందిస్తుంది. పైన ఇచ్చిన ప్రకటనల్లో ఏవి సరైనవి?
Q2. ఓటరు నమోదుకు సంబంధించి, కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: 1. ఒక ప్రదేశం నుంచి తాత్కాలిక గైర్హాజరు అక్కడి సాధారణ నివాస స్థితిని స్వయంచాలకంగా ముగిస్తుంది. 2. ఒక వ్యక్తికి ఒకటి కంటే ఎక్కువ నియోజకవర్గాల్లో నమోదు పొందే అర్హత లేదు. 3. ఫారం 6 సమర్పించడం వల్ల ఓటర్ల జాబితాలో పేరు చేరినట్లు స్వయంచాలకంగా నిర్ధారణ అవుతుంది. పైన ఇచ్చిన ప్రకటనల్లో ఏది/ఏవి సరైనవి?
Q3. అందించిన సమాచారంలో పేర్కొన్న ఎన్నికల సంఘం హామీని కింది వాటిలో ఏది అత్యంత సముచితంగా వివరిస్తుంది?
Q4. ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టం, 1950 కింద కింది జతలను పరిశీలించండి: 1. సెక్షన్ 22: ఓటర్ల జాబితాల్లో నమోదుల సవరణ 2. సెక్షన్ 23: ఓటర్ల జాబితాల్లో పేర్ల చేర్పు 3. సెక్షన్ 24: నిర్దిష్ట నమోదు నిర్ణయాలపై అప్పీళ్లు పైన ఇచ్చిన జతల్లో ఏవి సరిగ్గా జతపరచబడ్డాయి?
Mains practice questions
GS 2 · 15 marks · 250 words
ఓటర్ల జాబితా సమగ్రత, సార్వత్రిక వయోజన ఓటు హక్కు పరస్పర పూరక లక్ష్యాలు. ఓటర్ల పేర్ల అనుచిత తొలగింపు నేపథ్యంలో ఈ ప్రకటనను పరిశీలించి, సమర్థ పరిహారాలకు అవసరమైన రక్షణ చర్యలను చర్చించండి.
Frequently asked questions
ఎన్నికల సంఘం సుప్రీంకోర్టుకు ఏం హామీ ఇచ్చింది?
అందించిన నివేదిక ప్రకారం, ప్రస్తుత ప్రక్రియలో ఫారం 6 ద్వారా పునఃనమోదు కోరుతున్న అర్హులైన పౌరులు మళ్లీ నమోదు చేసుకున్నందుకు చట్టపరమైన చర్యలను ఎదుర్కోరు. అర్హులైన ప్రతి పౌరుడినీ చేర్చేందుకు కూడా సంఘం కట్టుబడి ఉంది.
ఫారం 6 సమర్పిస్తే ఓటర్ల జాబితాలో పేరు తప్పనిసరిగా చేరుతుందా?
లేదు. దరఖాస్తు చట్టబద్ధ అర్హతలు, ధృవీకరణకు లోబడి ఉంటుంది. తుది ఓటర్ల జాబితాలో తన పేరు నమోదైందో లేదో దరఖాస్తుదారు నిర్ధారించుకోవాలి.
ఒక ఓటరు రెండు నియోజకవర్గాల్లో నమోదును కొనసాగించవచ్చా?
లేదు. ఒకటి కంటే ఎక్కువ నియోజకవర్గాల్లో నమోదును ఎన్నికల చట్టం నిషేధిస్తుంది. నివేదికలో పేర్కొన్న హామీ ఈ నిషేధాన్ని తొలగించదు.
పేరును అనుచితంగా తొలగించిన తర్వాత పౌరుడు ఏం చేయవచ్చు?
పౌరుడు తగిన దరఖాస్తు ద్వారా పేరు చేర్పించాలని కోరవచ్చు. ప్రతికూల నమోదు నిర్ణయంపై అందుబాటులో ఉన్న చట్టబద్ధ అప్పీల్ అవకాశాన్ని పరిశీలించవచ్చు. ఎన్నికల దశలో చట్టబద్ధంగా మార్పులు నిలిపివేసే కాలంలో ఓటర్ల జాబితా మార్పులపై ఆంక్షలు ఉంటాయి కాబట్టి సత్వర చర్య ముఖ్యం.
