UN జీవవైవిధ్య COP17: 2030 ప్రకృతి లక్ష్యాల అమలులో అంతరాన్ని పూడ్చడం

COP17 సాధించినవి—ఇంకా అనిశ్చితంగా ఉన్నవి

సుదీర్ఘ విభేదాలు ఉన్నప్పటికీ ప్రధాన పత్రాలను ఆమోదించడం ద్వారా ఈ శిఖరాగ్ర సమావేశం బహుపాక్షిక ప్రక్రియలో చైతన్యాన్ని కొనసాగించింది. అయినప్పటికీ, పూర్తిస్థాయి నిధులు కలిగిన లేదా అమలు చేయించగల కార్యాచరణ ప్యాకేజీని దేశాలు సాధించాయని అందించిన నివేదిక నిర్ధారించలేదు.

జీవవైవిధ్య నష్టానికి కారణమయ్యే అంశాలపై చర్యలను వేగవంతం చేయాలని ఒక ముసాయిదా పత్రం దేశాలను కోరింది. అభివృద్ధి చెందిన దేశాల దాతల సమూహానికి వెలుపల ఉన్న దేశాలు స్వచ్ఛందంగా విరాళాలు ఇవ్వాలని మరో ముసాయిదా ఆహ్వానించింది. నివేదిక సమర్పించే సమయానికి రెండు ప్రధాన పత్రాల తుది రూపాలు అందుబాటులో లేనందున, ఈ ప్రతిపాదనలను ధ్రువీకరించిన తుది నిబంధనల నుంచి వేరుగా చూడాలి.

• హానికర ఆర్థిక ప్రోత్సాహకాలపై రాజకీయ చైతన్యం ఏర్పడిందని చర్చల ప్రతినిధులు పేర్కొన్నప్పటికీ, పదజాలం బలహీనంగా ఉందని విమర్శించారు.
• కాలీ నిధి రూపకల్పనకు సంబంధించిన ప్రశ్నలు పరిష్కారం కాలేదు; ఆ నిధి దాదాపు ఖాళీగా ఉందని నివేదిక పేర్కొంది.
• శాస్త్రీయ ఆధారాల అంగీకారం, వినియోగంపై విభేదాలు చర్చలను సంక్లిష్టం చేశాయి.
• 2028లో తదుపరి జీవవైవిధ్య చర్చలకు ఆతిథ్యమిచ్చేందుకు ఈక్వెడార్ ఎంపికైంది.

30 బై 30 పరీక్ష: పటాల్లోని విస్తీర్ణమే కాదు, పర్యావరణ ఫలితాలు ముఖ్యం

సంరక్షిత ప్రాంతాలు విభిన్న పర్యావరణ వ్యవస్థలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తూ, పరస్పరం అనుసంధానమై, సమర్థంగా నిర్వహించినప్పుడే రక్షణ లక్ష్యం అర్థవంతమవుతుంది. సిబ్బంది, నిధులు, పర్యావరణ పర్యవేక్షణ లేదా హానికర కార్యకలాపాల నియంత్రణ లేకుండా సరిహద్దులను విస్తరించడం జీవవైవిధ్య పునరుద్ధరణకు బదులు కాగితపు ఉద్యానవనాలను సృష్టించవచ్చు.

సంరక్షణ కఠినంగా రక్షించిన ప్రాంతాలకు వెలుపల కూడా విస్తరించాలి. నిరంతర జీవవైవిధ్య ఫలితాలను అందించే ఇతర ప్రభావవంతమైన ప్రాంతాధారిత సంరక్షణ చర్యలు కూడా దోహదపడతాయి. దీర్ఘకాలిక సంరక్షణకు సమన్యాయ పాలన, ఆదివాసీ ప్రజలు, స్థానిక సముదాయాల హక్కుల గుర్తింపు అత్యవసరం.

• సంరక్షిత భూ, సముద్ర విస్తీర్ణంతోపాటు పర్యావరణ స్థితిని, నిర్వహణ ప్రభావశీలతను అంచనా వేయాలి.
• విడివిడిగా ఉన్న సంరక్షణ ప్రాంతాలకు బదులు ఆవాస మార్గాలను, పర్యావరణ అనుసంధానాన్ని రక్షించాలి.
• సముద్ర సంరక్షణ చర్యలు కేవలం పరిపాలనా సరిహద్దులకే పరిమితం కాకుండా హానికర కార్యకలాపాలను ఎదుర్కొనేలా చూడాలి.
• సంరక్షణ లక్ష్యాలను బలవంతపు నిర్వాసనానికి లేదా చట్టబద్ధ హక్కుదారుల మినహాయింపునకు అనుమతిగా భావించకూడదు.

నిధులు, హానికర రాయితీలు: అమలులో రెండు పార్శ్వాలు

నిర్వహణ, పునరుద్ధరణ, పర్యవేక్షణ, సముదాయాల భాగస్వామ్యానికి సంరక్షణలో నిశ్చిత నిధులు అవసరం. దాతల పరిధిని విస్తరించడంపై విభేదాలను నివేదిక గుర్తించింది; చైనా వంటి సంపన్న వర్ధమాన ఆర్థిక వ్యవస్థలు కూడా విరాళాలు ఇవ్వాలని యూరోపియన్ యూనియన్ కోరింది. స్వచ్ఛంద భాగస్వామ్యానికి ముసాయిదాలో ఇచ్చిన ఆహ్వానాన్ని అంగీకరించిన తప్పనిసరి ఆర్థిక బాధ్యతగా చూపకూడదు.

ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహకాలు పర్యావరణ వ్యవస్థల నష్టాన్ని ప్రోత్సహిస్తూనే ఉంటే, కొత్త నిధుల సమీకరణ ప్రభావం పరిమితంగానే ఉంటుంది. శిలాజ ఇంధనాలు, సాంద్ర వ్యవసాయం, మితిమీరిన చేపల వేటకు సంబంధించిన రాయితీలు రాజకీయంగా వివాదాస్పదమయ్యాయి. పర్యావరణానికి హానికరమైన ప్రోత్సాహకాలను, బలహీన వర్గాల జీవనోపాధులను రక్షించే సహాయాన్ని సంస్కరణలు వేరు చేయాలి.

జన్యు వనరులకు సంబంధించిన డిజిటల్ అనుక్రమ సమాచార వినియోగం ద్వారా లభించే ప్రయోజనాల బహుపాక్షిక భాగస్వామ్యంతో కాలీ నిధి అనుసంధానమై ఉంది. నివేదిక పేర్కొన్న వనరుల కొరత, పరిష్కారం కాని రూపకల్పన ప్రశ్నలు ఆర్థిక వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయడానికి, దానిని కార్యరూపంలోకి తీసుకురావడానికి మధ్య ఉన్న తేడాను తెలియజేస్తాయి.

• కేవలం ప్రకటనల ఆధారంగా కాకుండా వాస్తవ నిధుల విడుదల, అందుబాటు, పర్యావరణ ఫలితాల ఆధారంగా నిధులను అంచనా వేయాలి.
• ప్రభావిత చిన్న ఉత్పత్తిదారులు, కార్మికులకు రక్షణ కల్పిస్తూ హానికర ప్రోత్సాహకాలను సుస్థిర ఉత్పత్తి వైపు మళ్లించాలి.
• ప్రైవేటు విరాళాలను ప్రభుత్వ సంరక్షణ నిధులకు అనుబంధంగా పరిగణించాలి; హామీగల ప్రత్యామ్నాయంగా కాదు.

ఆక్రమణ జాతులు, కాలుష్యం, శాస్త్ర–విధాన అనుసంధానం

ఆక్రమణ విదేశీ జాతులు, కాలుష్యం, అసుస్థిర వనరుల వినియోగం ఆవాసాలను దెబ్బతీస్తూనే ఉంటే ప్రాంతాధారిత సంరక్షణ విజయవంతం కాలేదు. ఆక్రమణ విదేశీ జాతి అనేది సహజ వ్యాప్తి పరిధికి వెలుపల ప్రవేశపెట్టబడిన జీవి; అది స్థిరపడటం లేదా వ్యాపించడం జీవవైవిధ్యానికి ముప్పు కలిగిస్తుంది. స్థానికేతర జాతులన్నీ ఆక్రమణ జాతులు కావు.

ఆక్రమణ జాతుల విధానం ప్రవేశ మార్గాలు, నివారణ, ముందస్తు గుర్తింపు, సత్వర ప్రతిస్పందనకు ప్రాధాన్యమివ్వాలి. ఒక ఆక్రమణ జాతి విస్తృతంగా వ్యాపించిన తర్వాత దాని నిర్మూలన సాంకేతికంగా కష్టతరంగా, ఖర్చుతో కూడినదిగా లేదా పర్యావరణపరంగా ప్రమాదకరంగా మారవచ్చు. అందువల్ల నియంత్రణ చర్యలకు శాస్త్రీయ అంచనా, దీర్ఘకాలిక పర్యవేక్షణ అవసరం.

జీవవైవిధ్య విధానం విశ్వసనీయ ప్రాథమిక స్థితులు, ముప్పుల అంచనాలు, పోల్చదగిన సూచికలపై ఆధారపడుతుంది కాబట్టి శాస్త్రీయ ఆధారాలపై నివేదిక పేర్కొన్న వివాదాలు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం కలిగినవి. విధాన ఎంపికలు, భారాల భాగస్వామ్యంపై చర్చించడం సముచితమే అయినప్పటికీ, ఆ ఎంపికలను అంచనా వేయడానికి అవసరమైన ఆధారాలను చర్చలు అణచివేయకూడదు.

• వాణిజ్యం, రవాణా, ఇతర ప్రవేశ మార్గాల్లో ప్రమాద అంచనాను, జీవభద్రతను బలోపేతం చేయాలి.
• కాలుష్య నియంత్రణ, ఆక్రమణ జాతుల నిర్వహణను రక్షిత ప్రాంతాలు, పునరుద్ధరణ కార్యక్రమాలతో అనుసంధానించాలి.
• తగిన గుర్తింపు పొందిన స్థానిక, సంప్రదాయ పర్యావరణ జ్ఞానంతో శాస్త్రీయ పర్యవేక్షణను సమన్వయపరచాలి.

భారతదేశ అమలు ప్రాధాన్యాలు

భారతదేశం తన జీవవైవిధ్య వ్యూహాన్ని భూ వినియోగ ప్రణాళిక, వ్యవసాయం, మత్స్యరంగం, మౌలిక సదుపాయాల మదింపు, స్థానిక పాలనతో అనుసంధానించాలి. జీవవైవిధ్య చట్టం జాతీయ జీవవైవిధ్య ప్రాధికార సంస్థ, రాష్ట్ర జీవవైవిధ్య మండళ్లు, స్థానిక జీవవైవిధ్య నిర్వహణ కమిటీలతో కూడిన సంస్థాగత నిర్మాణాన్ని అందిస్తుంది.

వన్యప్రాణి (రక్షణ) చట్టం వన్యప్రాణులు, రక్షిత ప్రాంతాల సంరక్షణకు తోడ్పడుతుంది; అటవీ నివాస సముదాయాల హక్కుల గుర్తింపులో అటవీ హక్కుల చట్టం ప్రాధాన్యం కలిగి ఉంది. జీవవైవిధ్య రక్షణ, జీవనోపాధి భద్రత, ప్రక్రియాపరమైన న్యాయం పరస్పరం బలపరచుకునేలా ఈ చట్టపరమైన చట్రాలను సమన్వయంతో అమలు చేయాలి.

• శాస్త్రీయ ధ్రువీకరణ, క్రమానుగత నవీకరణతో ప్రజా జీవవైవిధ్య నమోదుపుస్తకాలను స్థానిక జ్ఞాన వనరులుగా వినియోగించాలి.
• అడవులు, గడ్డి భూములు, చిత్తడి నేలలు, తీరాలు, సముద్ర పర్యావరణ వ్యవస్థల్లో పర్యావరణ ప్రాతినిధ్యం కలిగిన సంరక్షణకు ప్రాధాన్యమివ్వాలి.
• జీవవైవిధ్య పర్యవేక్షణ, ఆక్రమణ జాతుల నిర్వహణకు స్థానిక సంస్థలకు సామర్థ్యం, వనరులు కల్పించాలి.
• జీవవైవిధ్య ప్రయోజనాలు, హానికర ప్రోత్సాహకాలు రెండింటి దృష్ట్యా ప్రభుత్వ వ్యయాన్ని, అభివృద్ధి నిర్ణయాలను పరిశీలించాలి.