వాహన డేటా లీక్: గోప్యత, సైబర్ భద్రత మరియు ప్రభుత్వ డేటా భాగస్వామ్యంలో జవాబుదారీతనం
వాహనాలతో అనుసంధానమైన వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని యాప్‌లు, వెబ్‌సైట్ల ద్వారా విక్రయిస్తున్నట్లు వచ్చిన నివేదికల నేపథ్యంలో, రోడ్డు రవాణా మరియు రహదారుల మంత్రిత్వ శాఖ తన రవాణా పోర్టళ్లపై CERT-In ఫోరెన్సిక్ భద్రతా ఆడిట్‌ను కోరింది. ప్రభుత్వ ఆధీనంలోని డేటాను అధీకృత మధ్యవర్తులు దుర్వినియోగం చేయకుండా ప్రామాణీకరణ, వివరాలను మరుగుపరచడం, ఒప్పంద పరిమితులు తగినంతగా నిరోధించగలుగుతున్నాయా అనే ప్రశ్నలను ఈ ఉదంతం లేవనెత్తుతోంది.
The Ministry of Road Transport and Highways sought a CERT-In forensic audit of its transport portals following reports that vehicle-linked personal information was being sold through apps and websites; the source and mechanism of the reported disclosures remain unproven.
Image: The Hindu
Why in news
తన డేటా భాగస్వామ్య విధానాన్ని సమీక్షించాలని MoRTH, MeitYను కోరింది. ఏకీకృత లాజిస్టిక్స్ ఇంటర్‌ఫేస్ వేదిక ద్వారా ప్రాప్యతపై పరిశీలనను కూడా కోరింది. చట్టబద్ధ సేవల అందజేత కోసం ప్రైవేటు సంస్థలతో డేటా భాగస్వామ్యాన్ని కొనసాగిస్తూనే ప్రాప్యత నియంత్రణలను కఠినతరం చేస్తోంది.
₹5
వాహన సమాచారానికి నివేదిత ప్రారంభ ధర
25,314
ప్రైవేటు సంస్థలకు జారీ చేసిన ప్రవేశ ఆధారాలు
1.708 కోట్లు
ప్రైవేటు సంస్థల ప్రవేశ ఆధారాల ద్వారా చేసిన శోధనలు
33 నెలలు
నివేదిత మొత్తం శోధనలకు సంబంధించిన కాలవ్యవధి
50 లక్షలకు పైగా
ULIPను వినియోగించే అనేక సంస్థలు నమోదు చేసిన నెలవారీ హిట్లు
Background
రవాణా పరిపాలనలో వాహనాలు, డ్రైవింగ్ లైసెన్సులు, ట్రాఫిక్ ఉల్లంఘనలు, కాలుష్య ధ్రువీకరణకు సంబంధించిన అనుసంధానిత రికార్డులు ఉత్పన్నమవుతాయి. MoRTHకు చెందిన జాతీయ రవాణా సమాచార భాండాగారం వాహన రిజిస్ట్రేషన్, డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ రికార్డులతోపాటు ఇ-చలాన్లు, సవివర ప్రమాద నివేదికలు, FASTagల డేటాను ఏకీకృతం చేస్తుంది. ఈ రికార్డుల భాగస్వామ్యం చట్ట అమలు, డిజిటల్ సేవలకు తోడ్పడగలదు. అయితే వాటిని గుర్తించగల వ్యక్తులతో అనుసంధానించడం గోప్యతా ప్రమాదాలను సృష్టిస్తుంది. సుప్రీంకోర్టు పుట్టస్వామి తీర్పు గోప్యతను ప్రాథమిక హక్కుగా గుర్తించగా, డిజిటల్ వ్యక్తిగత డేటా రక్షణ చట్టం, 2023 డిజిటల్ వ్యక్తిగత డేటా ప్రాసెసింగ్‌కు చట్టబద్ధ చట్రాన్ని అందిస్తుంది.
ఏం జరిగింది? ఇంకా నిర్ధారణ కాని అంశాలేమిటి?
VAHAN, SARATHI, ఇ-చలాన్, PUCCలపై ఫోరెన్సిక్ భద్రతా ఆడిట్ నిర్వహించాలని MoRTH, CERT-Inను కోరింది. వాహన రిజిస్ట్రేషన్ నంబరు ఆధారంగా పేర్లు, చిరునామాలు, మొబైల్ నంబర్లు, డౌన్‌లోడ్ చేసుకోగల పత్రాలు సహా విస్తృత వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని అందించే టెలిగ్రామ్ ఆధారిత ఛానల్ గురించి సైడెరెస్ దర్యాప్తు వివరించింది. ఇటువంటి యాప్‌లను తొలగించాలని ప్రధాన యాప్-స్టోర్ నిర్వాహకులను కూడా మంత్రిత్వ శాఖ కోరింది.
జాతీయ పారిశ్రామిక కారిడార్ అభివృద్ధి సంస్థ నిర్వహించే ULIPకు సంబంధించి దుర్వినియోగ ఆధారాలను మంత్రిత్వ శాఖ ప్రాథమిక దర్యాప్తు గుర్తించింది. వేర్వేరు పోర్టళ్ల నుంచి పొందిన సమాచారాన్ని సంబంధిత వ్యక్తులు కలిపినట్లు అధికారులు అనుమానిస్తున్నారు. ఈ నిర్ధారణలు దర్యాప్తును అవసరం చేస్తున్నప్పటికీ, మూల నివేదిక తుది సాంకేతిక కారణాన్ని నిర్ధారించలేదు; ప్రధాన రవాణా డేటాబేస్‌లు నేరుగా హ్యాక్ అయ్యాయని కూడా రుజువు చేయలేదు.
- ప్రత్యక్ష చొరబాటు, ప్రవేశ ఆధారాల దుర్వినియోగం, అనధికారిక తదుపరి భాగస్వామ్యం, చట్టబద్ధంగా కల్పించిన ప్రాప్యత దుర్వినియోగం మధ్య తేడాలను ఫోరెన్సిక్ ఆడిట్ గుర్తించాలి.
- అసాధారణంగా అధిక లావాదేవీల పరిమాణం హెచ్చరిక సంకేతమే తప్ప, శోధించిన ప్రతి రికార్డు దుర్వినియోగమైందనడానికి నిశ్చయాత్మక ఆధారం కాదు.
- నివేదిత బహిర్గతం కేవలం వాహనాల సాంకేతిక వివరాలకు కాకుండా వ్యక్తిగత సమాచారానికి సంబంధించినది.
Infographic
చట్టబద్ధ ప్రయోజనం
చట్టపరమైన ప్రాతిపదికను, అనుమతించిన వినియోగాన్ని నిర్దేశించాలి.
కనీస వెల్లడింపు
అవసరమైన ఫీల్డ్‌లు లేదా ధ్రువీకరణ ఫలితాలను మాత్రమే పంచుకోవాలి.
నియంత్రిత ప్రాప్యత
వినియోగదారులను ధ్రువీకరించి, కాలపరిమితి గల అనుమతులను అమలు చేయాలి.
నిరంతర పర్యవేక్షణ
శోధనలు, అసాధారణతలు, తదుపరి భాగస్వామ్యాన్ని పర్యవేక్షించాలి.
అమలు చేయగల జవాబుదారీతనం
దుర్వినియోగాన్ని దర్యాప్తు చేసి, వైఫల్యాలను సరిదిద్ది, పరిహారానికి అవకాశం కల్పించాలి.
AI-assisted infographic by Pragnya IAS Academy, based on the cited sources.
ప్రస్తుత రక్షణ చర్యలు మరియు జవాబుదారీతనంలో లోటు
నివేదిత విధానం ప్రకారం, పోలీసు, జాతీయ భద్రతా సంస్థలు సహా ప్రభుత్వ సంస్థలు DPDP చట్టానికి అనుగుణంగా అందుబాటులోని డేటా ఫీల్డ్‌లను పొందవచ్చు. ప్రైవేటు సంస్థలకు వాటి కార్యకలాపాల రంగానికి సంబంధించిన ఎంపిక చేసిన ఫీల్డ్‌లు అందుతాయి; వాటిపై రోజువారీ శోధన పరిమితులు ఉంటాయి. రహస్య కీలు, ద్వి-కారక ప్రామాణీకరణ, ఆధార్ ద్వారా ప్రామాణీకరించిన OTPలు వంటి నియంత్రణలతో APIలు లేదా లాగిన్ ఆధారిత ఏర్పాట్ల ద్వారా ప్రాప్యత కల్పిస్తారు.
చట్ట అమలు, భద్రతా సంస్థలకు మినహా ఇతరులకు వ్యక్తిని గుర్తించగల సమాచారాన్ని మరుగుపరుస్తారు. సంస్థలు CERT-In నుంచి భద్రతా ఆడిట్ ధ్రువపత్రాన్ని కలిగి ఉండాలని విధానం నిర్దేశిస్తుంది. అయినప్పటికీ, వ్యవస్థను ఎవరు వినియోగిస్తున్నారో మాత్రమే ప్రామాణీకరణ నిర్ధారిస్తుంది; ప్రతి శోధన అధీకృత ప్రయోజనం కోసమే జరుగుతోందని అది స్వయంగా నిర్ధారించదు. అదేవిధంగా, రికార్డులను ఇతర డేటాసెట్‌లతో అనుసంధానించినప్పుడు మాస్కింగ్ ప్రభావం తగ్గవచ్చు.
- ప్రాప్యత అనుమతులను ప్రయోజనం, డేటా ఫీల్డ్, పాత్ర, కాలవ్యవధి ఆధారంగా పరిమితం చేయాలి.
- భద్రతా ధ్రువీకరణకు తోడుగా వాస్తవ వినియోగ ప్రవర్తనపై నిరంతర పర్యవేక్షణ ఉండాలి.
- డేటా నిల్వ, తదుపరి భాగస్వామ్యం, ప్రవేశ ఆధారాల దుర్వినియోగానికి డేటా స్వీకర్తలు జవాబుదారీగా ఉండాలి.
- ప్రైవేటు మధ్యవర్తులతోపాటు చట్ట అమలు సంస్థలపైనా పర్యవేక్షణ అవసరం.
రాజ్యాంగపరమైన గోప్యత మరియు చట్టబద్ధ బాధ్యత
అధికరణం 21 సహా రాజ్యాంగపరమైన గోప్యతా హక్కులో సమాచార గోప్యతకు రక్షణ ఉంది. రాజ్య జోక్యం చట్టబద్ధత, సముచిత లక్ష్యం, అనుపాతబద్ధత అవసరాలను సంతృప్తిపరచాలి; దుర్వినియోగ నిరోధక రక్షణలు దానికి తోడవాలి. రిజిస్ట్రేషన్ లేదా చట్ట అమలు కోసం రవాణా సమాచారాన్ని సేకరించే అధికారం ఉన్నంత మాత్రాన, సంబంధంలేని ప్రయోజనాల కోసం దానిని వెల్లడించే అపరిమిత హక్కు ఏర్పడదు.
DPDP చట్టం తన చట్టబద్ధ చట్రంలో చట్టబద్ధ ప్రాసెసింగ్, సహేతుక భద్రతా రక్షణలు, వ్యక్తిగత డేటా ఉల్లంఘన సమాచారాన్ని తెలియజేయడం వంటి బాధ్యతలను నిర్దేశిస్తుంది. అయితే, ఆ సమయంలో ఏ నిబంధనలు లేదా అమలు అవసరాలు అమల్లో ఉన్నాయో అందించిన నివేదిక నిర్ధారించలేదు. అందువల్ల నిర్దిష్ట బాధ్యతను వర్తించే చట్టపరమైన స్థితి, ఫోరెన్సిక్ నిర్ధారణల ఆధారంగా అంచనా వేయాలి.
రాజ్యం చేపట్టే ప్రతి చట్టబద్ధ డేటా ప్రాసెసింగ్ కార్యకలాపానికి సమ్మతి ఒక్కటే ప్రాతిపదిక కాదు. అదే సమయంలో, ఒక డేటాబేస్ ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలో ఉన్నంత మాత్రాన అందులోని సమాచారం ఎలాంటి పరిమితులూ లేని ప్రజా సమాచారంగా మారదు. ప్రభుత్వ డేటా భాగస్వామ్య విధానాలను రాజ్యాంగ అవసరాలు, వర్తించే చట్టబద్ధ బాధ్యతలతో కలిపి మూల్యాంకనం చేయాలి.
- ప్రయోజన పరిమితి ప్రాసెసింగ్‌ను అధీకృత లక్ష్యానికే పరిమితం చేస్తుంది.
- డేటా కనిష్ఠీకరణ ఒక నిర్దిష్ట సేవ కోసం బహిర్గతమయ్యే వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని తగ్గిస్తుంది.
- గోప్యతా రక్షణ సేకరణ, ప్రాప్యత, నిల్వ, తదుపరి వెల్లడింపు, తొలగింపు దశలన్నింటికీ విస్తరించాలి.
విధాన స్పందన: ఉపయోగాన్ని కాపాడుతూ దుర్వినియోగాన్ని నియంత్రించడం
అక్టోబర్ 19 నాటి లేఖ ద్వారా, ULIP వినియోగదారుల ప్రాప్యత, వినియోగ ధోరణులు ఆమోదిత ప్రయోజనాలు, షరతులకు అనుగుణంగా ఉన్నాయో ఆడిట్ చేయాలని MoRTH, NICను కోరింది. అర్హత పరిశీలన, సముచిత పరిశీలన, ప్రాప్యత పరిధి, పర్యవేక్షణపై NICDC డేటా సేవల విభాగం నుంచి విడిగా సమాచారం కోరింది. తన పోర్టళ్లను వినియోగించే చట్ట అమలు సంస్థలనూ ఆడిట్ చేయాలని మంత్రిత్వ శాఖ యోచిస్తోంది.
ఇంటర్నెట్ ఫ్రీడమ్ ఫౌండేషన్ వినతిపత్రం అనంతరం, MoRTH సాంకేతిక నియంత్రణలను కఠినతరం చేసింది; ULIP డేటా భాగస్వామ్యాన్ని పరిమితం చేయనుంది. డేటా కోరే ప్రభుత్వ సంస్థలకు రవాణా శాఖ కార్యదర్శి ఆమోదం అవసరం. అభ్యర్థించే అధికారులను ఆధార్ ఆధారిత డిజిటల్ సంతకం ధ్రువపత్రం లేదా వీడియో KYC ద్వారా ధ్రువీకరించాలి. ప్రైవేటు రంగంతో భాగస్వామ్యాన్ని పూర్తిగా నిలిపివేయబోమని అధికారులు స్పష్టం చేశారు.
అందువల్ల విధాన సవాలు బహిరంగ ప్రాప్యత లేదా పూర్తి నిలిపివేత అనే రెండు ప్రత్యామ్నాయాలకే పరిమితం కాదు. చట్టబద్ధ ప్రజా సేవలకు ఆటంకం కలిగించకుండా, స్పష్టంగా పరిమితం చేసిన ప్రాప్యత, ఆడిట్ చేయగల ప్రయోజనాలు, అసాధారణతల గుర్తింపు, ప్రభావవంతమైన శిక్షాత్మక చర్యలను సమన్వయించే నమూనా సమర్థనీయమైనది.
- ఉన్నతస్థాయి ఆమోదం బాధ్యతను నిర్ధారిస్తుంది; కానీ ప్రతి శోధనపై పర్యవేక్షణకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు.
- గుర్తింపు ధ్రువీకరణతోపాటు ప్రతి ప్రాప్యత హక్కు అవసరాన్ని, పరిధిని తనిఖీ చేయాలి.
- సమర్థనీయమైన సేవల కొనసాగింపును కాపాడుతూ, నిరూపిత ప్రమాదాలనే పరిమితులు లక్ష్యంగా చేసుకోవాలి.
| వేదిక లేదా సంస్థ | పాత్ర |
|---|---|
| VAHAN | వాహన రిజిస్ట్రేషన్ రికార్డులను నిర్వహిస్తుంది. |
| SARATHI | డ్రైవింగ్ లైసెన్సులు, సంబంధిత సేవలను నిర్వహిస్తుంది. |
| ఇ-చలాన్ | ట్రాఫిక్ ఉల్లంఘనలు, జరిమానాలను నమోదు చేస్తుంది. |
| PUCC | కాలుష్య నియంత్రణ ధ్రువపత్రాలను నిర్వహిస్తుంది. |
| జాతీయ రవాణా సమాచార భాండాగారం | విధానాల ద్వారా నియంత్రిత ప్రాప్యత కోసం రవాణా రికార్డులు, సంబంధిత డేటాసెట్‌లను ఏకీకృతం చేస్తుంది. |
| ULIP | NICDC నిర్వహించే ఏకీకృత లాజిస్టిక్స్ ఇంటర్‌ఫేస్ వేదిక; దీని డేటా ప్రాప్యత ఏర్పాట్లు పరిశీలనలో ఉన్నాయి. |
| CERT-In | ఫోరెన్సిక్ భద్రతా ఆడిట్ నిర్వహించాలని కోరిన జాతీయ సైబర్ ఘటనల ప్రతిస్పందన సంస్థ. |
| NIC | జాతీయ సమాచార విజ్ఞాన కేంద్రం; ULIP వినియోగదారుల ప్రాప్యత, వినియోగ ధోరణులను ఆడిట్ చేయాలని దీనిని కోరారు. |
- 1. చట్టపరమైన ప్రాతిపదిక, సేవా ప్రయోజనం, అవసరమైన కనీస డేటాను నిర్ధారించాలి.
- 2. నమోదుచేసిన సముచిత పరిశీలన ద్వారా అభ్యర్థించే సంస్థను, బాధ్యత వహించే అధికారులను ధ్రువీకరించాలి.
- 3. డేటా ఫీల్డ్‌లపై ఆంక్షలు, శోధన పరిమితులతో కాలపరిమితి గల కనీస అధికార ప్రాప్యతను కల్పించాలి.
- 4. శోధనలను నమోదు చేసి, వాటి పరిమాణం, ధోరణులు, నిర్దేశిత ప్రయోజనానికి అనుగుణతను పర్యవేక్షించాలి.
- 5. అసాధారణతలను దర్యాప్తు చేసి, ఆధారాలను భద్రపరచాలి; సమర్థనీయమైన సందర్భాల్లో అనుమానాస్పద ప్రాప్యతను పరిమితం చేయాలి.
- 6. దిద్దుబాటు చర్యలు, డేటా తొలగింపు అవసరాలు, వర్తించే సమాచార నోటీసు మరియు పరిహార బాధ్యతలను అమలు చేయాలి.
2017
సుప్రీంకోర్టు పుట్టస్వామి తీర్పు గోప్యతను ప్రాథమిక హక్కుగా గుర్తించింది.
2023
డిజిటల్ వ్యక్తిగత డేటా రక్షణ చట్టం రూపొందించబడింది.
నివేదిక ప్రకారం, అక్టోబర్ 19
ఆమోదిత ప్రయోజనాలు, షరతులకు అనుగుణంగా ULIP వినియోగదారుల ప్రాప్యత, వినియోగంపై ఆడిట్ కోరుతూ MoRTH, NICకు లేఖ రాసింది.
Significance, challenges & way forward
Significance
- ప్రభుత్వ ఆధీనంలోని రవాణా రికార్డులు సాధారణ వాహన రిజిస్ట్రేషన్ నంబరును ఒక వ్యక్తి గుర్తింపు, చిరునామాతో అనుసంధానించగలవు.
- సైబర్ భద్రతలో బయటి వ్యక్తుల దాడులే కాకుండా అధీకృత వినియోగదారుల దుర్వినియోగం కూడా భాగమేనని ఈ ఉదంతం స్పష్టం చేస్తుంది.
- వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని అపరిమిత వినియోగ వస్తువుగా పరిగణించకుండానే సురక్షిత డేటా భాగస్వామ్యం డిజిటల్ సేవలు, చట్టబద్ధ వ్యాపార కార్యకలాపాలకు మద్దతిస్తుంది.
- ప్రైవేటు స్వీకర్తలతోపాటు ప్రభుత్వ సంస్థలను ఆడిట్ చేయడం మొత్తం ప్రాప్యత శృంఖల అంతటా జవాబుదారీతనాన్ని బలోపేతం చేస్తుంది.
- తమ సమాచారపు తదుపరి వినియోగాలను రాజ్యం నియంత్రిస్తుందని పౌరులు నమ్మగలగడంపైనే డిజిటల్ పాలనపై విశ్వాసం ఆధారపడి ఉంటుంది.
Challenges
- ఒక డేటాసెట్‌లో వివరాలను మరుగుపరచినప్పటికీ, పలు పోర్టళ్ల రికార్డులను కలపడం ద్వారా వ్యక్తుల గుర్తింపులు వెల్లడికావచ్చు.
- భారీ సంఖ్యలో ప్రవేశ ఆధారాలు ఉండటం వల్ల వాటి యాజమాన్య తనిఖీలు, కాలానుగుణ సమీక్ష, సకాలంలో రద్దు సంక్లిష్టమవుతాయి.
- అధిక లావాదేవీల పరిమాణం చట్టబద్ధ డిమాండ్‌ను లేదా దుర్వినియోగాన్ని ప్రతిబింబించవచ్చు. అందువల్ల స్వయంచాలక నిర్ధారణలకు బదులు సందర్భోచిత దర్యాప్తు అవసరం.
- డేటాబేస్ సంరక్షకుడు, వేదిక నిర్వాహకుడు, స్వీకర్త సంస్థ, తదుపరి దశ సేవా ప్రదాత మధ్య బాధ్యతలు విచ్ఛిన్నం కావచ్చు.
- యాప్ తొలగింపు తక్షణ లభ్యతను తగ్గించవచ్చు; కానీ కాపీ చేసిన డేటాసెట్‌లను లేదా ప్రత్యామ్నాయ పంపిణీ మార్గాలను నిర్మూలించదు.
- నిరంతర పర్యవేక్షణ, అమలు చేయగల పర్యవసానాలతో అనుసంధానం లేకపోతే ధ్రువీకరణ, ఉన్నతస్థాయి ఆమోదాలు కేవలం ప్రక్రియాపరమైన లాంఛనాలుగా మారవచ్చు.
Way forward
- ప్రాప్యత మార్గాలను పునర్నిర్మించి, ఆధారాలను భద్రపరిచి, నిర్ధారిత అంశాలను అనుమానాల నుంచి వేరుచేసే సమన్వయ ఫోరెన్సిక్ దర్యాప్తును పూర్తి చేయాలి.
- స్వీకర్తలు, ప్రవేశ ఆధారాలు, ఆమోదిత ప్రయోజనాలు, అనుమతించిన ఫీల్డ్‌లు, ప్రాప్యత గడువు తేదీలతో ధ్రువీకరించిన రిజిస్టర్‌ను నిర్వహించాలి.
- భారీ డేటా సేకరణ, అసాధారణ ప్రాప్యత ధోరణులు, ఆమోదిత సేవలతో సంబంధంలేని పునరావృత శోధనల కోసం ప్రమాదాధారిత శోధన పరిమితులు, హెచ్చరికలను ఉపయోగించాలి.
- సేవ అనుమతించే చోట పూర్తి వ్యక్తిగత రికార్డులను వెల్లడించడానికి బదులు పరిమిత ధ్రువీకరణ సమాధానాలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి.
- స్వీకర్తలు డేటా నిల్వ, తొలగింపు, తదుపరి భాగస్వామ్య పద్ధతులను లిఖితపూర్వకంగా నమోదు చేయాలని నిర్దేశించాలి; ఆడిట్ హక్కులు, ఉల్లంఘనలకు పర్యవసానాలు దీనికి మద్దతుగా ఉండాలి.
- వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని లేదా దాడులకు ఉపయోగించగల బలహీనతలను వెల్లడించకుండా, నిర్ధారణలు, దిద్దుబాటు చర్యలకు సంబంధించిన సున్నితేతర సారాంశాన్ని ప్రచురించాలి.
- వర్తించే చట్టానికి అనుగుణమైన నోటీసులు, పరిహారాలతో సులభంగా అందుబాటులో ఉండే ఫిర్యాదు, ఘటన ప్రతిస్పందన మార్గాలను అందించాలి.
Key terms
- ఫోరెన్సిక్ భద్రతా ఆడిట్
- ఒక ఘటన జరిగిన క్రమాన్ని పునర్నిర్మించడానికి, దాని పరిధిని నిర్ధారించడానికి, నియంత్రణ వైఫల్యాలను గుర్తించడానికి వ్యవస్థలు, లాగ్‌లపై ఆధార సహితంగా చేసే పరిశీలన.
- వ్యక్తిని గుర్తించగల సమాచారం
- ఒక వ్యక్తిని నేరుగా లేదా అనుసంధానం ద్వారా గుర్తించే లేదా గుర్తించేందుకు సహాయపడే సమాచారం.
- అప్లికేషన్ ప్రోగ్రామింగ్ ఇంటర్‌ఫేస్
- సాఫ్ట్‌వేర్ వ్యవస్థలు అభ్యర్థనలు, డేటాను పరస్పరం మార్పిడి చేసుకునే నిర్దిష్ట ఇంటర్‌ఫేస్.
- ప్రయోజన పరిమితి
- డేటా ప్రాసెసింగ్, ప్రాప్యతను నిర్దిష్టమైన, అధీకృత లక్ష్యాలకు పరిమితం చేయడం.
- డేటా కనిష్ఠీకరణ
- సేకరించే లేదా వెల్లడించే వ్యక్తిగత డేటాను ఉద్దేశించిన ప్రయోజనానికి అవసరమైన మేరకే పరిమితం చేయడం.
- కనీస అధికార సూత్రం
- అధీకృత పనిని నిర్వహించడానికి అవసరమైన ప్రాప్యతను మాత్రమే వినియోగదారుకు లేదా వ్యవస్థకు కల్పించడం.
- డేటా త్రికోణీకరణ
- ఒక వ్యక్తికి సంబంధించిన అదనపు వివరాలను ఊహించడానికి లేదా సమీకరించడానికి పలు వనరుల సమాచారాన్ని కలపడం.
- డేటా మాస్కింగ్
- ఒక డేటాసెట్‌లో వ్యక్తిని గుర్తించగల ఫీల్డ్‌లను మరుగుపరచడం; అయితే దీనివల్ల పునఃగుర్తింపు తప్పనిసరిగా అసాధ్యం కాదు.
Link with static syllabus
Prelims practice MCQs
Q1. కింది జతలను పరిశీలించండి: 1. VAHAN: వాహన రిజిస్ట్రేషన్ రికార్డులు 2. SARATHI: డ్రైవింగ్ లైసెన్సులు, సంబంధిత సేవలు 3. PUCC: ట్రాఫిక్ ఉల్లంఘనలు, జరిమానాలు పైన ఇచ్చిన జతల్లో ఏవి సరిగ్గా జతపరచబడ్డాయి?
Q2. ప్రభుత్వ డేటా భాగస్వామ్య రక్షణలకు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: 1. ప్రతి శోధన అధీకృత ప్రయోజనం కోసమే జరుగుతుందని ద్వి-కారక ప్రామాణీకరణ స్వయంగా నిర్ధారిస్తుంది. 2. మరుగుపరచిన డేటాను ఇతర డేటాసెట్‌లతో కలిపినప్పుడు వ్యక్తులను గుర్తించడం సాధ్యమవుతుంది. 3. కనీస అధికార ప్రాప్యత అనుమతులను అధీకృత పనికి అవసరమైన మేరకే పరిమితం చేస్తుంది. పైన ఇచ్చిన ప్రకటనల్లో ఏవి సరైనవి?
Q3. VAHAN, SARATHI, ఇ-చలాన్, PUCCలపై ఫోరెన్సిక్ భద్రతా ఆడిట్ నిర్వహించాలని MoRTH ఏ సంస్థను కోరింది?
Q4. భారతదేశంలో సమాచార గోప్యతకు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: 1. పుట్టస్వామి తీర్పు గోప్యతను ప్రాథమిక హక్కుగా గుర్తించింది. 2. ప్రభుత్వ డేటాబేస్‌లో ఉన్న వ్యక్తిగత సమాచారం స్వయంచాలకంగా ఎలాంటి పరిమితులూ లేని ప్రజా సమాచారంగా మారుతుంది. 3. గోప్యతలో రాజ్య జోక్యం చట్టబద్ధత, అనుపాతబద్ధత సహా రాజ్యాంగ అవసరాలను సంతృప్తిపరచాలి. పైన ఇచ్చిన ప్రకటనల్లో ఏవి సరైనవి?
Mains practice questions
GS 2 · 15 marks · 250 words
ప్రభుత్వ డేటా భాగస్వామ్యం సేవల అందజేత ప్రయోజనాలను సమాచార గోప్యత, సైబర్ భద్రతా జవాబుదారీతనంతో సమతుల్యం చేయాలి. నివేదిత వాహన డేటా లీక్ నేపథ్యంలో చర్చించండి.
Frequently asked questions
నివేదిత వాహన డేటా లీక్ తప్పనిసరిగా హ్యాకింగ్ వల్లే జరిగిందా?
మూల నివేదిక తుది సాంకేతిక కారణాన్ని నిర్ధారించలేదు. ప్రత్యక్ష చొరబాటు, ప్రవేశ ఆధారాల దుర్వినియోగం, అనధికారిక తదుపరి భాగస్వామ్యం, పలు పోర్టళ్ల నుంచి డేటా సమీకరణ మధ్య తేడాలను దర్యాప్తు గుర్తించాలి.
ప్రైవేటు సంస్థలతో డేటా భాగస్వామ్యాన్ని MoRTH నిలిపివేసిందా?
లేదు. కఠిన నియంత్రణలు, ULIP డేటా భాగస్వామ్యంపై పరిమితులను ప్రకటించినప్పటికీ, ప్రైవేటు రంగంతో డేటా భాగస్వామ్యాన్ని పూర్తిగా నిలిపివేయబోమని అధికారులు స్పష్టం చేశారు.
వివరాలను మరుగుపరచడం, ద్వి-కారక ప్రామాణీకరణ ఎందుకు సరిపోవు?
డేటాసెట్‌లను అనుసంధానించడం వల్ల వివరాలను మరుగుపరచే చర్యల ప్రభావం తగ్గవచ్చు. అలాగే, ప్రామాణీకరించిన వినియోగదారు ఆమోదిత ప్రయోజనానికి లోబడే వ్యవహరిస్తున్నారని ద్వి-కారక ప్రామాణీకరణ నిర్ధారించదు. ఈ రెండింటికీ పరిమిత అనుమతులు, పర్యవేక్షణ, నిబంధనల అమలు తోడవాలి.
UPSC దృష్ట్యా పాలనకు సంబంధించిన ప్రధాన పాఠం ఏమిటి?
ప్రభుత్వ డేటా భాగస్వామ్యంలో కేంద్ర డేటాబేస్ భద్రత మాత్రమే కాకుండా, మొత్తం డేటా ప్రాప్యత శృంఖల అంతటా జవాబుదారీతనం అవసరం. అనుపాతబద్ధమైన రక్షణ చర్యల ద్వారా గోప్యత, సేవల అందజేత, సైబర్ భద్రతను సమగ్రంగా పరిష్కరించాలి.