![భగత్ సింగ్ వ్యక్తిచిత్ర ఛాయాచిత్రం, 1929.
ఒక ఆధారం ప్రకారం (చూడండి: [1]), ఈ ఛాయాచిత్రాన్ని 3 ఏప్రిల్ 1929న తీశారు. అదే సంవత్సరంలో ఏప్రిల్ 8న ఢిల్లీలో జరిగిన కేంద్ర శాసనసభ బాంబు ఘటనకు కొద్దికాలం ముందు…](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/Portrait_photograph_of_Bhagat_Singh%2C_1929.jpg/960px-Portrait_photograph_of_Bhagat_Singh%2C_1929.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&utm_campaign=imageinfo&utm_content=thumbnail)
భగత్ సింగ్ వ్యక్తిచిత్ర ఛాయాచిత్రం, 1929. ఒక ఆధారం ప్రకారం (చూడండి: [1]), ఈ ఛాయాచిత్రాన్ని 3 ఏప్రిల్ 1929న తీశారు. అదే సంవత్సరంలో ఏప్రిల్ 8న ఢిల్లీలో జరిగిన కేంద్ర శాసనసభ బాంబు ఘటనకు కొద్దికాలం ముందు…
Credit: Unknown photographer · Public domain · source

హుస్సైనీవాలా జాతీయ అమరవీరుల స్మారకం వద్ద భగత్ సింగ్, రాజ్గురు, సుఖ్దేవ్ విగ్రహాలు
Credit: Kuldeepburjbhalaike · CC BY-SA 4.0 · source
చారిత్రక నేపథ్యం, తొలినాటి ప్రభావాలు
1920వ దశకంలో ఉత్తర భారతదేశంలో విప్లవాత్మక జాతీయవాదం పునరుజ్జీవనం పొందుతున్న సమయంలో భగత్ సింగ్ ప్రముఖంగా ఎదిగారు. ఫిబ్రవరి 1922లో సహాయ నిరాకరణోద్యమాన్ని నిలిపివేయడం అనేక మంది యువ జాతీయవాదులను నిరాశపరిచింది; అయితే, ఆ తరువాత వారు ఎంచుకున్న మార్గాలు భిన్నంగా ఉన్నాయి. కొందరు రాజ్యాంగబద్ధ రాజకీయాల్లో లేదా ప్రజా సంఘాల్లో చేరగా, మరికొందరు విప్లవాత్మక ప్రత్యామ్నాయాలను అన్వేషించారు. భగత్ సింగ్ భావజాల వికాసంలో సమరశీల వలసవాద వ్యతిరేకతతోపాటు సోషలిస్టు సాహిత్యం, కార్మిక పోరాటాలు, మతపరమైన విభజన సమస్యలపై పెరుగుతున్న అధ్యయనం, అవగాహన మిళితమయ్యాయి.
ఆయన లయల్పూర్ జిల్లాలోని బంగాలో రాజకీయంగా క్రియాశీలమైన సిక్కు కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి కిషన్ సింగ్, పినతండ్రి అజిత్ సింగ్ వలసవాద వ్యతిరేక కార్యకలాపాలతో సంబంధం కలిగి ఉన్నారు. పంజాబ్లో రైతాంగ ఆందోళనలు, గదర్ ఉద్యమ సంప్రదాయం, 13 ఏప్రిల్ 1919 నాటి జలియన్వాలా బాగ్ మారణకాండ ఆయన పెరిగిన రాజకీయ వాతావరణాన్ని ప్రభావితం చేశాయి. 1915లో ఉరితీయబడిన యువ గదర్ విప్లవకారుడు కర్తార్ సింగ్ సరాభాను ఆయన ప్రత్యేకంగా అభిమానించారు.
వలస విద్యావిధానానికి ప్రత్యామ్నాయంగా లాలా లజపత్ రాయ్ చొరవతో స్థాపించిన లాహోర్లోని నేషనల్ కళాశాలలో భగత్ సింగ్ చదువుకున్నారు. అక్కడ ఆయన తోటి కార్యకర్తలను కలుసుకోవడంతోపాటు మేధోపరమైన, నాటక కార్యకలాపాల్లో పాల్గొన్నారు. ఆయన రాజకీయ అభ్యసనం రహస్య కుట్ర కార్యకలాపాలకే పరిమితం కాలేదు: విప్లవం పట్ల ఆయన అవగాహనలో పఠనం, పత్రికా రచన, చర్చలు ప్రధాన స్థానాన్ని పొందాయి.
- లాహోర్లోని నేషనల్ కాలేజీని ఇతర ప్రాంతాల్లో సారూప్య పేర్లతో ఉన్న సంస్థల నుంచి వేరు చేసి గుర్తించాలి.
- ఆయన ఉద్యమ జీవితాన్ని లజపత్ రాయ్ మరణానికి ప్రతీకారంగా మాత్రమే చూడవద్దు: ఆయన రాజకీయ నిబద్ధతలు అంతకుముందే రూపుదిద్దుకున్నాయి; క్రమంగా మరింత సామ్యవాద దిశగా పరిణమించాయి.
సంస్థలు, సోషలిజం వైపు మలుపు
1924లో ఏర్పడిన హిందుస్థాన్ రిపబ్లికన్ అసోసియేషన్, సంఘటిత విప్లవోద్యమం ద్వారా బ్రిటిష్ పాలనను కూలదోయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. దాని ప్రారంభ దశతో సంబంధం ఉన్న నాయకుల్లో శచీంద్రనాథ్ సన్యాల్, రామ్ ప్రసాద్ బిస్మిల్, జోగేశ్ చంద్ర చటర్జీ ఉన్నారు. 9 ఆగస్టు 1925 నాటి కాకోరి రైలు చర్య, ఆ తరువాత జరిగిన అణచివేత దాని సంస్థాగత వ్యవస్థను తీవ్రంగా బలహీనపరిచాయి. కాకోరి చర్యలో భగత్ సింగ్ పాల్గొనలేదు; సంఘటనల కాలక్రమాన్ని అర్థం చేసుకోవడంలో ఇది ముఖ్యంగా గుర్తించవలసిన తేడా.
సెప్టెంబర్ 1928లో విప్లవకారులు ఢిల్లీలోని ఫిరోజ్ షా కోట్లాలో సమావేశమై, ఉద్యమాన్ని హిందుస్థాన్ సోషలిస్టు రిపబ్లికన్ అసోసియేషన్ లేదా HSRAగా పునర్వ్యవస్థీకరించారు. చంద్రశేఖర్ ఆజాద్, భగత్ సింగ్, సుఖ్దేవ్, ఇతర సహచరులు ఈ దశలో కీలక పాత్ర పోషించారు. పేరులో ‘సోషలిస్టు’ అనే పదాన్ని చేర్చడం, కేవలం బ్రిటిష్ పాలకుల నుంచి భారతీయ ఉన్నత వర్గానికి రాజకీయ అధికారాన్ని బదిలీ చేయడమే కాకుండా, సామాజిక, ఆర్థిక సంబంధాలను పరివర్తన చేయాలనే మరింత స్పష్టమైన నిబద్ధతను సూచించింది. సమకాలీన సంస్థాగత వ్యవహారంలో హిందుస్థాన్ సోషలిస్టు రిపబ్లికన్ ఆర్మీ అనే పేరు కూడా వాడుకలో ఉండేది.
భగత్ సింగ్ 1926లో లాహోర్లో నౌజవాన్ భారత్ సభ స్థాపనకు తోడ్పడ్డారు. రహస్య విప్లవ సంస్థల వ్యవస్థకు భిన్నంగా, ఇది యువత సమీకరణకు, రాజకీయ విద్యకు, మతతత్వ వ్యతిరేకతకు బహిరంగ వేదికగా పనిచేసింది. ఇది స్వాతంత్ర్యాన్ని సమర్థించడంతోపాటు జాతీయవాదాన్ని కార్మికులు, రైతుల ప్రయోజనాలతో అనుసంధానించడానికి ప్రయత్నించింది. బహిరంగ సమీకరణ, రహస్య కార్యకలాపాలు రెండూ ఏకకాలంలో కొనసాగడం విప్లవ వ్యూహాల వైవిధ్యాన్ని తెలియజేస్తుంది.
- HRA అంతకుముందటి గణతంత్రవాద దశకు చెందినది; HSRA 1928లో స్పష్టంగా సోషలిస్టు దిశగా జరిగిన పునరభిముఖీకరణను సూచిస్తుంది.
- నౌజవాన్ భారత్ సభ ఒక యువజన సంస్థ; స్వాతంత్ర్యానంతరం ఏర్పడిన రాజకీయ పార్టీ కాదు.
- సోషలిజం అంటే విదేశీ పాలనను అంతం చేయడంతోపాటు దోపిడీని కూడా అంతం చేయడమనే భావన క్రమంగా బలపడింది.
సాండర్స్ హత్య, శాసనసభలో బాంబు దాడి
ఒక్క భారతీయ సభ్యుడు కూడా లేకుండా సైమన్ కమిషన్ 1928లో భారతదేశానికి రావడం దేశవ్యాప్త నిరసనలకు దారితీసింది. 30 అక్టోబర్ 1928న లాహోర్లో లాలా లజపత్ రాయ్ నాయకత్వంలో నిరసన ప్రదర్శన చేస్తున్నవారిపై పోలీసులు లాఠీచార్జి చేశారు. రాయ్ 17 నవంబర్న మరణించారు. ఈ దాడికి పోలీసు సూపరింటెండెంట్ జేమ్స్ ఎ. స్కాట్ను బాధ్యుడిగా భావించిన విప్లవకారులు ప్రతీకార చర్యకు ప్రణాళిక రూపొందించారు. అయితే, 17 డిసెంబర్ 1928న పొరపాటున అసిస్టెంట్ సూపరింటెండెంట్ జె. పి. సాండర్స్ను లక్ష్యంగా చేసుకొని హతమార్చారు.
భగత్ సింగ్, రాజ్గురు కాల్పులు జరపగా, చంద్రశేఖర్ ఆజాద్ సహకారం అందించారు. విప్లవ సంస్థల వ్యవస్థలోనూ, ప్రణాళికా రచనలోనూ సుఖ్దేవ్ సన్నిహితంగా పాలుపంచుకున్నారు. దుర్గా భాభీగా ప్రసిద్ధి చెందిన దుర్గా దేవి వోహ్రా, ఆ తరువాత భగత్ సింగ్తో కలిసి మారువేషంలో ప్రయాణించి, ఆయన లాహోర్ నుంచి తప్పించుకోవడానికి సహాయపడ్డారు. కాబట్టి, అసలు లక్ష్యంగా చేసుకున్న స్కాట్కు, వాస్తవంగా హతమైన అధికారి సాండర్స్కు మధ్య తేడాను గుర్తించాలి.
8 ఏప్రిల్ 1929న భగత్ సింగ్, బటుకేశ్వర్ దత్ ఢిల్లీలోని కేంద్ర శాసనసభలో బాంబులు విసిరారు. ప్రజా భద్రత బిల్లు, కార్మిక వివాదాల బిల్లుతో ముడిపడిన అణచివేత చర్యలకు నిరసనగా ఈ చర్య చేపట్టారు. బాంబుల వల్ల గాయాలయ్యాయి గానీ మరణాలు సంభవించలేదు; విచక్షణారహితంగా ప్రాణాలు తీయడం కాకుండా, నిరసనను వ్యక్తం చేయడమే తమ ఉద్దేశమని వారు పేర్కొన్నారు. వారు కరపత్రాలు వెదజల్లి, నినాదాలు చేసి, తమ రాజకీయ భావాలను ప్రచారం చేయడానికి న్యాయస్థానాన్ని వేదికగా ఉపయోగించుకోవాలనే ఉద్దేశంతో స్వచ్ఛందంగా లొంగిపోయారు.
ఇంక్విలాబ్ జిందాబాద్ నినాదం ప్రజల స్మృతిలో భగత్ సింగ్తో విడదీయరాని అనుబంధాన్ని పొందింది; అయితే, దానిని రూపొందించినది ఆయన కాదు. ఈ నినాదాన్ని రూపొందించిన ఘనత సాధారణంగా ఉర్దూ కవి, జాతీయవాది హస్రత్ మొహానీకి ఆపాదించబడుతుంది. విప్లవాత్మక పరివర్తనకు వ్యక్తీకరణగా ఈ నినాదాన్ని ప్రజల్లో ప్రాచుర్యంలోకి తీసుకురావడంలో భగత్ సింగ్, ఆయన సహచరులు తోడ్పడ్డారు.
- సాండర్స్ కేసు: లాహోర్, 17 డిసెంబర్ 1928; లజపత్ రాయ్ మరణానంతర ప్రతీకార చర్యతో సంబంధం కలిగినది.
- శాసనసభలో బాంబు దాడి: ఢిల్లీ, 8 ఏప్రిల్ 1929; భగత్ సింగ్, బటుకేశ్వర్ దత్.
- 23 మార్చి 1931న ఉరితీయబడిన ముగ్గురు విప్లవకారులలో బటుకేశ్వర్ దత్ లేరు.
నిరాహార దీక్ష, విచారణ, ఉరిశిక్ష
జైలులో వివక్షపూరిత వ్యవహారశైలికి వ్యతిరేకంగా భగత్ సింగ్, విచారణలో ఉన్న తోటి విప్లవకారులు 1929లో నిరాహార దీక్ష చేపట్టారు. తగినంత ఆహారం, చదవడానికి, రాయడానికి అవసరమైన సామగ్రి, వార్తాపత్రికల లభ్యత, అవమానకరమైన నిర్బంధ శ్రమ నుంచి విముక్తి వారి డిమాండ్లలో ఉన్నాయి. భారతీయ, ఐరోపా ఖైదీల పట్ల చూపుతున్న అసమాన వైఖరిని ఈ నిరసన వెలుగులోకి తెచ్చింది; తమపై మోపిన నేరాలకు రాజకీయ స్వభావం ఉందని గుర్తించాలని కోరింది.
సాధారణంగా జతిన్ దాస్ అని పిలిచే జతీంద్ర నాథ్ దాస్, 63 రోజుల నిరాహార దీక్ష అనంతరం 13 సెప్టెంబర్ 1929న లాహోర్ జైలులో మరణించారు. ఆయన మరణం, ఆయన భౌతికకాయాన్ని కలకత్తాకు తరలించినప్పుడు ప్రజల నుంచి వచ్చిన స్పందన ఖైదీల పట్ల సానుభూతిని విస్తృతంగా పెంచాయి. సాయుధ చర్యలతోపాటు శారీరక కష్టసహనాన్ని, ప్రజా సమీకరణను విప్లవకారులు ఎలా ఉపయోగించుకోగలరో ఈ నిరాహార దీక్ష నిరూపించింది.
శాసనసభ బాంబు దాడి కేసులో భగత్ సింగ్, దత్లకు యావజ్జీవ ద్వీపాంతరవాస శిక్ష విధించారు. ఆ తరువాతి లాహోర్ కుట్ర కేసు సాండర్స్ హత్యకు, సంబంధిత విప్లవ కార్యకలాపాలకు సంబంధించినది. మే 1930లో వలస ప్రభుత్వం సాధారణ న్యాయప్రక్రియలోని రక్షణలను పక్కనపెట్టి, ఒక ఆర్డినెన్స్ ద్వారా ప్రత్యేక ట్రిబ్యునల్ను ఏర్పాటు చేసింది. ఈ ట్రిబ్యునల్ 7 అక్టోబర్ 1930న భగత్ సింగ్, రాజ్గురు, సుఖ్దేవ్లకు మరణశిక్ష విధించింది.
ఈ ముగ్గురిని 23 మార్చి 1931న లాహోర్ కేంద్ర కారాగారంలో ఉరితీశారు. 5 మార్చిన జరిగిన గాంధీ–ఇర్విన్ ఒప్పందం తరువాత కొద్దికాలానికే, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ కరాచీ మహాసభకు ముందు వారి ఉరిశిక్ష అమలైంది. గాంధీ వారి మరణశిక్షను తగ్గించాలని కోరినప్పటికీ, ఆ ఒప్పందం ద్వారా అది సాధ్యం కాలేదు. కరాచీ కాంగ్రెస్ వారి ధైర్యసాహసాలను, త్యాగాన్ని గౌరవిస్తూనే, రాజకీయ హింసతో తనకు సంబంధం లేదని స్పష్టం చేసింది. వారి స్మారక స్థలం ప్రస్తుత పంజాబ్లోని హుస్సేనీవాలాలో ఉంది.
- వారి స్మృత్యర్థం భారతదేశంలో 23 మార్చిని షహీద్ దివస్గా పాటిస్తారు.
- గాంధీ హత్య జరిగిన వార్షిక దినమైన 30 జనవరిన పాటించే అమరవీరుల దినోత్సవంతో దీనిని పొరపాటుగా ఒకటిగా భావించవద్దు.
ఆలోచనలు, రచనలు, చారిత్రక ప్రాధాన్యం
భగత్ సింగ్ జైలు రచనలు విప్లవ కార్యాచరణ అర్థం, పరిమితుల గురించి ఆలోచించిన ఒక చింతనాపరుడిని ఆవిష్కరిస్తాయి. విప్లవాన్ని కేవలం బాంబులు, పిస్తోళ్లతో సమానంగా చూడలేమని ఆయన వాదించారు. అన్యాయపూరితమైన సామాజిక వ్యవస్థను పునర్నిర్మించడం, దోపిడీని అంతం చేయడం దాని విస్తృత లక్ష్యం. తరువాతి కాలంలో సంఘటిత కార్మికులు, రైతులపై ఆయన పెట్టిన ప్రాధాన్యం, కేవలం వ్యక్తిగత వీరోచిత చర్యలపై ఆధారపడటానికి బదులుగా ప్రజా రాజకీయ పోరాటం వైపు విస్తరిస్తున్న దృక్పథాన్ని సూచిస్తుంది.
1930లో జైలులో రచించిన ‘నేను నాస్తికుణ్ణి ఎందుకు’ (Why I Am an Atheist)లో, మత విశ్వాసాన్ని తాను తిరస్కరించడానికి కారణం వ్యక్తిగత అహంకారం కాదని, హేతుబద్ధమైన ఆలోచనేనని ఆయన సమర్థించుకున్నారు. విమర్శ, స్వతంత్ర ఆలోచన, వారసత్వంగా సంక్రమించిన భావనలను పరిశీలించే సంసిద్ధతకు ఈ రచన ప్రాధాన్యమిచ్చింది. ఆయన నాస్తికత్వాన్ని నిర్దిష్ట మత సమూహాల పట్ల శత్రుత్వం నుంచి వేరుగా చూడాలి: ఆయన రాజకీయ దృక్పథం మతపరమైన విభజనలను వ్యతిరేకించి, మతపరమైన గుర్తింపులకు అతీతంగా సంఘీభావాన్ని కోరింది.
2 ఫిబ్రవరి 1931 నాటి ‘యువ రాజకీయ కార్యకర్తలకు’ (To Young Political Workers) అనే రచనలో ఆయన సైద్ధాంతిక స్పష్టత, క్రమశిక్షణతో కూడిన సంస్థాగత నిర్మాణం, ప్రజల మధ్య పనిచేయడం వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యమిచ్చారు. అందువల్ల విప్లవ జాతీయవాదం, సామ్యవాద ఆలోచనల మధ్య పరస్పర ప్రభావంలో ఆయన రాజకీయ జీవితం ముఖ్యమైన స్థానాన్ని ఆక్రమిస్తుంది. ఉరిశిక్ష ఆయనను అమరవీరుడిగా నిలిపింది. అయితే పరీక్షా దృక్పథంతో చేసే విశ్లేషణలో ఆయన రచనల్లోని రాజకీయ అంశాలను, మతతత్వం పట్ల ఆయన వ్యతిరేకతను, ఆర్థిక దోపిడీపై ఆయన విమర్శను కూడా గుర్తించాలి.
- ‘బాంబు తత్వం’ (The Philosophy of the Bomb) భగవతీ చరణ్ వోహ్రాకు సంబంధించిన రచన; భగత్ సింగ్ది కాదు.
- ప్రజా సమీకరణకు ప్రేరణగా నిలిచిన ఆయన అమరత్వానికి, ఆయన రచనల్లో వివరించిన దీర్ఘకాలిక సంస్థాగత కార్యాచరణ ప్రణాళికకు మధ్య తేడాను గుర్తించండి.
కాలరేఖ
28 September 1907
లయల్పూర్ జిల్లాలోని బంగాలో జన్మించారు.
1926
లాహోర్లో నౌజవాన్ భారత్ సభ స్థాపనకు తోడ్పడ్డారు.
September 1928
విప్లవకారులు ఢిల్లీలోని ఫిరోజ్ షా కోట్లాలో HSRAగా పునర్వ్యవస్థీకృతమయ్యారు.
17 December 1928
లాహోర్లో J. P. సాండర్స్ హత్యకు గురయ్యారు.
8 April 1929
భగత్ సింగ్, బటుకేశ్వర్ దత్ శాసనసభలో బాంబు దాడి చేసి లొంగిపోయారు.
13 September 1929
జతిన్ దాస్ 63 రోజుల నిరాహార దీక్ష అనంతరం మరణించారు.
23 March 1931
భగత్ సింగ్, రాజ్గురు, సుఖ్దేవ్లను ఉరితీశారు.
భగత్ సింగ్ విప్లవ రాజకీయాల పరిణామం
- 1. పంజాబ్లోని వలసవాద వ్యతిరేక సంప్రదాయాలు, తొలినాటి జాతీయవాద ప్రభావాలు
- 2. నౌజవాన్ భారత్ సభ ద్వారా యువతను సమీకరించడం
- 3. HSRAలో స్పష్టమైన సామ్యవాద దృక్పథం
- 4. సంచలనాత్మక చర్యలు, అనంతరం న్యాయస్థాన విచారణను ప్రచార వేదికగా వినియోగించడం
- 5. జైలులో నిరసనలు, ప్రజా సంఘటిత నిర్మాణానికి ప్రాధాన్యమిచ్చిన రచనలు
| వ్యక్తి | సరైన సంబంధం | ప్రిలిమ్స్ కోసం గుర్తించాల్సిన తేడా |
|---|---|---|
| బటుకేశ్వర్ దత్ | శాసనసభలో బాంబులు విసిరిన ఘటన, 1929 | భగత్ సింగ్తోపాటు ఉరితీయబడలేదు |
| జతిన్ దాస్ | జైలులో నిరాహార దీక్ష, 1929 | 63 రోజుల నిరాహార దీక్ష అనంతరం మరణించారు |
| దుర్గా దేవి వోహ్రా | భగత్ సింగ్ లాహోర్ నుంచి తప్పించుకోవడానికి సహాయపడ్డారు | దుర్గా భాభీ అని కూడా పిలుస్తారు |
| హస్రత్ మొహానీ | ఇంక్విలాబ్ జిందాబాద్ నినాద రూపకల్పన | ఈ నినాదాన్ని భగత్ సింగ్ ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చారు |
| భగవతీ చరణ్ వోహ్రా | బాంబు తత్వం (The Philosophy of the Bomb) | ఈ రచనను భగత్ సింగ్కు ఆపాదించవద్దు |
వాస్తవ సంఘటనలు – కేస్ స్టడీలు
రాజకీయ వేదికగా న్యాయస్థానం
శాసనసభలో బాంబు దాడి అనంతరం ఉద్దేశపూర్వకంగా లొంగిపోవడం వల్ల భగత్ సింగ్, దత్ తమ లక్ష్యాలను బహిరంగంగా వివరించగలిగారు. వారి ప్రకటనలు, పత్రికల వార్తా కథనాలు న్యాయవిచారణను సామ్రాజ్యవాద అణచివేత, విప్లవంపై విస్తృత చర్చగా మార్చాయి.
జతిన్ దాస్, జైలు నిరసన ప్రభావ విస్తృతి
సెప్టెంబర్ 1929లో జతిన్ దాస్ మరణం విప్లవకారుల వర్గాలకు మాత్రమే పరిమితం కాకుండా విస్తృత ప్రజానీకంలో శోకాన్ని కలిగించింది. ఆయన పార్థివదేహానికి ప్రజలు అర్పించిన నివాళులు, జైలులోని వివక్షాపూరిత పరిస్థితులకు వ్యతిరేకంగా చేపట్టిన నిరసన జాతీయ రాజకీయ అంశంగా ఎలా మారగలదో చాటిచెప్పాయి.
సాధన ప్రశ్నలు
ప్రశ్న 1
కింది జతలను పరిశీలించండి: 1. కేంద్ర శాసనసభలో బాంబు దాడి — బటుకేశ్వర్ దత్; 2. బాంబు తత్వం (The Philosophy of the Bomb) — భగత్ సింగ్; 3. నౌజవాన్ భారత్ సభ — లాహోర్. ఏ జతలు సరిగ్గా జతపరచబడ్డాయి?
- A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
- B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
- C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
- D. 1, 2 మరియు 3
ప్రశ్న 2
కింది సంఘటనలను కాలక్రమానుసారంగా అమర్చండి: 1. సాండర్స్ హత్య; 2. నౌజవాన్ భారత్ సభ స్థాపన; 3. శాసనసభలో బాంబు దాడి; 4. జతిన్ దాస్ మరణం.
- A. 2–1–3–4
- B. 1–2–4–3
- C. 2–3–1–4
- D. 1–3–2–4
ప్రశ్న 3
భగత్ సింగ్కు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: 1. ఆయన 1925 నాటి కాకోరి రైలు చర్యలో పాల్గొన్నారు. 2. ఆయన తదనంతర రచనలు కార్మికులు, రైతులను సంఘటితం చేయడంపై దృష్టి సారించాయి. 3. గాంధీ–ఇర్విన్ ఒప్పందంపై సంతకాలు జరిగిన తరువాత ఆయనను ఉరితీశారు. ఏ ప్రకటనలు సరైనవి?
- A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
- B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
- C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
- D. 1, 2 మరియు 3
మెయిన్స్: జాతీయోద్యమానికి భగత్ సింగ్ చేసిన కృషి విప్లవ హింసకు మాత్రమే పరిమితం కాలేదు. ఆయన రాజకీయ భావాలు, పద్ధతులను ప్రస్తావిస్తూ చర్చించండి. 150 పదాల్లో సమాధానం రాయండి.
- విప్లవ జాతీయవాదంలో, HSRAలో ఆయన స్థానాన్ని పరిచయం చేయండి.
- వలస పాలనను, దోపిడీని రెండింటినీ వ్యతిరేకించే భావజాలంగా సామ్యవాదాన్ని వివరించండి.
- యువత సమీకరణ, మతతత్వానికి వ్యతిరేకతను ప్రస్తావించండి.
- న్యాయస్థానంలో చేసిన ప్రకటనలు, జైలులో చేపట్టిన నిరాహార దీక్షలను రాజకీయ పద్ధతులుగా చర్చించండి.
- హేతువాదాన్ని, ప్రజా సంఘటితీకరణను వివరించడానికి ‘నేను నాస్తికుడిని ఎందుకు అయ్యాను’ (Why I Am an Atheist), ‘యువ రాజకీయ కార్యకర్తలకు’ (To Young Political Workers) రచనలను ఉపయోగించండి.
- ఆయన మేధోపరమైన వారసత్వాన్ని కేవలం అమరత్వానికి పరిమితం చేయకుండా, దాని ప్రత్యేకతను తెలియజేస్తూ ముగించండి.
అధ్యయన మూలాలు
- Bipan Chandra and others, India’s Struggle for Independence.
- NCERT, Themes in Indian History, Part III.
- Bhagat Singh, Why I Am an Atheist and To Young Political Workers.
- Chaman Lal, editor, The Bhagat Singh Reader.
- National Archives of India, Abhilekh Patal: records relating to the revolutionary movement and Lahore Conspiracy Case.
