వాదన

ప్రశ్న 1 · సులభం

కింది పాఠ్యభాగాన్ని పరిశీలించండి: “అనేక పరిసర ప్రాంతాలకు నమ్మదగిన తాగునీటి సరఫరా లేదు. లీకవుతున్న పైపులకు మరమ్మతులు చేస్తే, ఇప్పటికే సరఫరా చేస్తున్న నీటిలో గణనీయమైన పరిమాణాన్ని ఆదా చేయవచ్చు. భవిష్యత్తులో కొత్త జలాశయ నిర్మాణం అవసరం కావచ్చన్నప్పటికీ, పురపాలక సంస్థ మొదట తన పంపిణీ వ్యవస్థకు మరమ్మతులు చేయాలి.” కిందివాటిలో వాదన ప్రధాన నిర్ధారణ ఏది?

• A. అనేక పరిసర ప్రాంతాలకు నమ్మదగిన తాగునీటి సరఫరా లేదు.
• B. కొత్త జలాశయ నిర్మాణానికి ముందు పంపిణీ వ్యవస్థకు మరమ్మతులు చేయాలి.
• C. కొత్త జలాశయం ఎప్పటికీ అవసరం ఉండదు.
• D. నమ్మదగని తాగునీటి సరఫరాకు పైపుల లీకేజీ ఒక్కటే కారణం.

ప్రశ్న 2 · సులభం

కింది వాదనను పరిశీలించండి: “గ్రామ గ్రంథాలయం ప్రతి సాయంత్రం అదనంగా రెండు గంటలు తెరిచి ఉంటుంది. అందువల్ల, ప్రస్తుత పని వేళల్లో రాలేని నివాసుల్లో కనీసం కొందరు దానిని ఉపయోగించుకోగలరు.” ఈ వాదనకు ఏ అంతర్లీన ఊహ అవసరం?

• A. ప్రతి నివాసీ సాయంత్రం చదవడాన్నే ఇష్టపడతారు.
• B. గ్రంథాలయం అదనపు పుస్తకాలను కొనుగోలు చేస్తుంది.
• C. ఇప్పటికే గ్రంథాలయాన్ని ఉపయోగిస్తున్న నివాసులు పగటిపూట రావడం మానేస్తారు.
• D. ప్రస్తుతం రాలేని నివాసుల్లో కనీసం కొందరు అదనపు వేళల్లో రాగలరు.

ప్రశ్న 3 · సులభం

కింది వాదనను పరిశీలించండి: “ఒక జిల్లాలో ప్రజా తాగునీటి కియోస్క్‌లను ఏర్పాటు చేసిన తర్వాత, నమోదైన ఉదర సంబంధిత అనారోగ్య కేసులు తగ్గాయి. కనుక, ఈ తగ్గుదలకు కియోస్క్‌లే ఏకైక కారణమై ఉండాలి.” ఈ వాదనలో ప్రధాన బలహీనత ఏమిటి?

• A. రెండు ఘటనల క్రమాన్ని ప్రత్యేకమైన ఏకైక కారణ సంబంధానికి సరిపడే రుజువుగా పరిగణిస్తుంది.
• B. ఒక జోక్యం ఎప్పటికీ ప్రయోజనకరమైన ప్రభావాలను కలిగించలేదని ఊహిస్తుంది.
• C. అనారోగ్య సమాచారాన్ని అధికారులు సేకరించారనే కారణంతోనే తిరస్కరిస్తుంది.
• D. తగ్గుదలకు ఆధారం ఉన్నప్పటికీ కియోస్క్‌లు ప్రభావవంతంగా లేవని నిర్ధారిస్తుంది.

ప్రశ్న 4 · సులభం

కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: “గడువు తర్వాత సమర్పించిన దరఖాస్తులన్నీ తిరస్కరించబడతాయి. వార్డు P నివాసులు సమర్పించిన కొన్ని దరఖాస్తులు ఆమోదించబడ్డాయి.” ఏ నిర్ధారణ తప్పనిసరిగా అనుసరిస్తుంది?

• A. వార్డు P నుంచి వచ్చిన ప్రతి దరఖాస్తూ గడువుకు ముందే సమర్పించబడింది.
• B. గడువులోగా సమర్పించిన ప్రతి దరఖాస్తూ ఆమోదించబడింది.
• C. వార్డు P నుంచి వచ్చిన దరఖాస్తుల్లో కనీసం కొన్ని గడువు తర్వాత సమర్పించబడలేదు.
• D. మరే ఇతర వార్డు నుంచి వచ్చిన దరఖాస్తునూ ఆమోదించలేదు.

ప్రశ్న 5 · సులభం

కిందివాటిలో కేవలం వర్ణనగా లేదా జరిగినట్లు అంగీకరించిన ఘటనకు వివరణగా కాకుండా, కారణాలు ఒక సిఫార్సుకు మద్దతిచ్చే వాదనను అత్యంత స్పష్టంగా ఏది అందిస్తుంది?

• A. కమిటీ సోమవారం సమావేశమైంది; దాని సమావేశ వివరాలు మంగళవారం అప్‌లోడ్ చేయబడ్డాయి.
• B. ప్రస్తుతం ఉన్న మెట్లు అనేక మంది వృద్ధ సందర్శకులకు సురక్షితం కావు; అందువల్ల ప్రభుత్వ కార్యాలయం వాలుదారి ఏర్పాటు చేయాలి.
• C. అధ్యక్షులు అనారోగ్యానికి గురవడంతో నిర్ణీత సమావేశం ముందుగానే ముగిసింది.
• D. ప్రభుత్వ కార్యాలయానికి రెండు ప్రవేశద్వారాలు, ఒక ప్రాంగణం, ఒక రికార్డుల గది ఉన్నాయి.

ప్రశ్న 6 · మధ్యస్థం

కింది వాదనను పరిశీలించండి: “ఒక జిల్లా ఒక పారిశ్రామిక మార్గంలో ఉచిత సాయంత్రపు బస్సులను ప్రవేశపెట్టింది. తదుపరి మూడు నెలల్లో, ఆ మార్గాన్ని ఉపయోగించే కార్మికుల్లో గైర్హాజరు తగ్గింది. ఈ తగ్గుదలకు బస్సు సేవ దోహదపడిందని జిల్లా పరిపాలన నిర్ధారించింది.” ఏ అదనపు పరిశోధన ఫలితం ఈ వాదనను అత్యధికంగా బలపరుస్తుంది?

• A. బస్సులు సౌకర్యవంతంగా ఉన్నాయని ఎక్కువ మంది ప్రయాణికులు తెలిపారు.
• B. సేవ ప్రారంభానికి ముందే జిల్లా అంతటా గైర్హాజరు తగ్గింది.
• C. సేవ ప్రారంభమైనప్పుడు ఆ మార్గంలోని అనేక కర్మాగారాలు హాజరు బోనస్‌లను ప్రవేశపెట్టాయి.
• D. కొత్త సేవ లేని పోల్చదగిన పారిశ్రామిక మార్గంలో గైర్హాజరు మారలేదు; రెండు మార్గాల్లోనూ ఉద్యోగ పరిస్థితుల్లో మార్పులు జరగలేదు.

ప్రశ్న 7 · మధ్యస్థం

కింది పాఠ్యభాగాన్ని పరిశీలించండి: “పైపులు పదేపదే దెబ్బతినడం పురపాలక నీటి సరఫరాకు అంతరాయం కలిగిస్తుంది. ఈ అంతరాయాలు కుటుంబాలను ట్యాంకర్ నీరు కొనుగోలు చేయాల్సిన పరిస్థితికి నెడతాయి. పర్యవసానంగా, పైపులకు మరమ్మతులు చేస్తే కుటుంబాలు ట్యాంకర్లపై ఆధారపడటం తగ్గుతుంది. తప్పనిసరి కుటుంబ వ్యయాన్ని తగ్గించడం పురపాలక సంస్థ తక్షణ ప్రాధాన్యంగా ఉండాలి కాబట్టి, వచ్చే బడ్జెట్‌లో పైపుల మరమ్మతులకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి.” ‘పైపులకు మరమ్మతులు చేస్తే కుటుంబాలు ట్యాంకర్లపై ఆధారపడటం తగ్గుతుంది’ అనే వాక్యం ఏ పాత్ర పోషిస్తుంది?

• A. ఇది పూర్వ వాక్యాల మద్దతుతో ఏర్పడి, చివరి సిఫార్సుకు మద్దతుగా ఉపయోగపడే మధ్యంతర నిర్ధారణ.
• B. ఇది ప్రధాన నిర్ధారణ; బడ్జెట్ సిఫార్సు కేవలం నేపథ్య వాస్తవాన్ని పునర్వ్యక్తీకరిస్తుంది.
• C. ఇది రచయిత తరువాత తిరస్కరించే అభ్యంతరం.
• D. ఇది కుటుంబాల అభిరుచులపై సంబంధంలేని పరిశీలన.

ప్రశ్న 8 · మధ్యస్థం

కింది వాదనను పరిశీలించండి: “ఒక నగరం తక్కువ ధరకు నెలవారీ బస్సు పాస్‌ను ప్రతిపాదించింది. అనేక మంది ప్రస్తుత బస్సు ప్రయాణికులు దానిని కొనుగోలు చేస్తారని ప్రాయోగిక సర్వేలో తేలింది. అందువల్ల ఆ పాస్ ప్రైవేటు కారు ప్రయాణాలను గణనీయంగా తగ్గిస్తుందని నగరం ఆశిస్తోంది.” ఈ వాదనను మూల్యాంకనం చేయడంలో ఏ ప్రశ్న అత్యంత ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది?

• A. సాధారణ టికెట్లతో పోలిస్తే పాస్‌కు వేరే రంగు ఉంటుందా?
• B. ప్రస్తుత బస్సు ప్రయాణికులు రోజువారీ చెల్లింపుల కంటే నెలవారీ చెల్లింపులను ఇష్టపడతారా?
• C. గణనీయమైన సంఖ్యలో పాస్ వినియోగదారులు, లేకపోతే ప్రైవేటు కార్లలో చేసే ప్రయాణాల స్థానంలో బస్సు ప్రయాణాలను ఎంచుకుంటారా?
• D. ప్రతి బస్సు ప్రయాణికుడూ పాస్ కొనుగోలు చేస్తారా?

ప్రశ్న 9 · మధ్యస్థం

కింది వాదనను పరిశీలించండి: “ప్రతిపాదిత రెండు వైద్యశాలల్లో ఒకదానికే ఒక జిల్లా నిధులు సమకూర్చగలదు. రెండింటికీ సమాన వ్యయం అవుతుంది; సమాన నాణ్యతతో సేవలు అందిస్తాయి. ప్రస్తుతం పోల్చదగిన వైద్యసేవల అందుబాటు లేని నివాసుల్లో, వైద్యశాల Q కంటే వైద్యశాల P ఎక్కువ మందికి సేవలందిస్తుంది. అందువల్ల జిల్లా వైద్యశాల Pకి నిధులు సమకూర్చాలి.” ఏ అదనపు ఆధార వాక్యం ఈ సిఫార్సు అనుసరించేలా చేస్తుంది?

• A. వైద్యశాల Q సమీపంలోని కొందరు నివాసులు ఇప్పటికే ఒక ప్రైవేటు వైద్యశాలను ఉపయోగిస్తున్నారు.
• B. సమాన వ్యయం, సమాన నాణ్యత కలిగిన రెండు వైద్యశాలల్లో ఒకదానికే నిధులు ఇవ్వగలిగితే, పోల్చదగిన వైద్యసేవలు లేని ఎక్కువ మంది నివాసులకు సేవలందించేదాన్ని ఎంచుకోవాలి.
• C. పోల్చదగిన వైద్యసేవలు లేని ప్రతి నివాసీ వైద్యశాల Pని ఇష్టపడతారు.
• D. తక్కువ మంది నివాసులకు సేవలందించే వైద్యశాలలను నిర్వహించడం కొన్నిసార్లు సులభం.

ప్రశ్న 10 · మధ్యస్థం

కింది సంభాషణను పరిశీలించండి: “పరిశోధకుడు X: ప్రజా దత్తాంశ సమితి నుంచి పేర్లు, చిరునామాలను తొలగించిన తర్వాత గోప్యతకు తగిన రక్షణ లభిస్తుంది. అందువల్ల అటువంటి ప్రతి దత్తాంశ సమితినీ విడుదల చేయవచ్చు. పరిశోధకుడు Y: ఆ వివరాలను తొలగించడం ఉపయోగకరమే; అయితే మిగిలిన సమాచారాన్ని ఇతర రికార్డులతో కలిపితే కొన్నిసార్లు వ్యక్తులను గుర్తించవచ్చు. అలా గుర్తించే ప్రమాదాన్ని అంచనా వేసి, అది తగినంత తక్కువగా ఉందని నిర్ధారించిన తర్వాతే విడుదల సమర్థనీయమవుతుంది.” ఏ అంశంపై పరిశోధకులు అత్యంత స్పష్టంగా విభేదిస్తున్నారు?

• A. పేర్లు, చిరునామాలను తొలగించడం వల్ల గోప్యతకు ఏదైనా ప్రయోజనం ఉంటుందా అనేది.
• B. ప్రజా దత్తాంశ సమితులను ఎప్పుడైనా సముచితంగా విడుదల చేయవచ్చా అనేది.
• C. గుర్తింపు వివరాలు తొలగించిన ప్రతి దత్తాంశ సమితి తప్పకుండా వ్యక్తుల గుర్తింపును వెల్లడిస్తుందా అనేది.
• D. ప్రతి దత్తాంశ సమితి విడుదలను సమర్థించడానికి పేర్లు, చిరునామాలను తొలగించడం ఒక్కటే సరిపోతుందా అనేది.

ప్రశ్న 11 · కఠినం

కింది ఆధారాన్ని, వాదనను పరిశీలించండి: “P, Q అనే రెండు శిక్షణ కార్యక్రమాల్లో ఒక్కొక్కదానిలో 1,000 మంది చేరారు. చేరికకు ముందే పాల్గొనేవారిని ఉద్యోగానికి సిద్ధంగా ఉన్నవారు లేదా ప్రాథమిక శిక్షణ అవసరమైనవారిగా వర్గీకరించారు. ప్రతి వర్గంలోని పోల్చదగిన అభ్యర్థులను కార్యక్రమాలకు యాదృచ్ఛికంగా కేటాయించారు; అయితే ప్రతి వర్గం నుంచి కేటాయించినవారి సంఖ్యలు వేర్వేరుగా ఉన్నాయి. కార్యక్రమం P: ఉద్యోగానికి సిద్ధంగా ఉన్న 800 మందిలో 720 మందికి ఉపాధి లభించింది; ప్రాథమిక శిక్షణ అవసరమైన 200 మందిలో 80 మందికి ఉపాధి లభించింది. కార్యక్రమం Q: ఉద్యోగానికి సిద్ధంగా ఉన్న 200 మందిలో 190 మందికి ఉపాధి లభించింది; ప్రాథమిక శిక్షణ అవసరమైన 800 మందిలో 400 మందికి ఉపాధి లభించింది. ఒక అధికారి ఇలా వాదిస్తున్నారు: ‘Pకి మొత్తం ఉద్యోగ నియామక రేటు ఎక్కువగా ఉంది. అందువల్ల పోల్చదగిన అభ్యర్థులకు P శిక్షణ మరింత ప్రభావవంతమైనది.’” ఆధారం ఏ అంచనాకు అత్యంత బలమైన మద్దతిస్తుంది?

• A. P అదనంగా 210 మందికి ఉద్యోగాలు కల్పించింది కాబట్టి అధికారి వాదన సరైనది; ఇది పాల్గొన్నవారి కూర్పులోని వ్యత్యాసాలను తొలగిస్తుంది.
• B. ప్రాథమిక శిక్షణ అవసరమైనవారిలో మాత్రమే Q మెరుగ్గా పనిచేసింది; ఉద్యోగానికి సిద్ధంగా ఉన్నవారిలో P మెరుగ్గా పనిచేసింది.
• C. పోలిక తప్పుదోవ పట్టిస్తోంది: రెండు వర్గాల్లోనూ Qకి అధిక ఉద్యోగ నియామక రేటు ఉంది; సమాన వర్గాల మిశ్రమానికి ప్రతి కార్యక్రమం వర్గాలవారీ రేట్లను వర్తింపజేస్తే Pకి 65% కాగా Qకి 72.5% వస్తుంది.
• D. రెండు వర్గాల సమాన మిశ్రమాన్ని ఉపయోగించి రెండు కార్యక్రమాలనూ మూల్యాంకనం చేస్తే వాటి ఉద్యోగ నియామక రేట్లు తప్పనిసరిగా సమానంగా ఉంటాయి.

ప్రశ్న 12 · కఠినం

కింది వాదనను పరిశీలించండి: “ఒక సంక్షేమ పథకానికి ఖచ్చితంగా 1,000 అర్హ కుటుంబాలు ఉన్నాయి; వాటిలో 600 ప్రస్తుతం ప్రయోజనం పొందుతున్నాయి. ప్రస్తుత దరఖాస్తు వ్యవస్థ స్థానంలో యాప్, గ్రామ సహాయ కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేయాలని పరిపాలన ప్రతిపాదిస్తోంది. ఖచ్చితమైన అంచనాల ప్రకారం యాప్ 550 అర్హ కుటుంబాలను, సహాయ కేంద్రాలు 400 అర్హ కుటుంబాలను చేరుకుంటాయి; కొన్ని కుటుంబాలను రెండూ చేరుకోవచ్చు. కొత్త వ్యవస్థలో కనీసం ఒక మార్గం ద్వారా చేరుకుని, ఆ తర్వాత దరఖాస్తును పూర్తి చేసినప్పుడే ఒక కుటుంబం ప్రయోజనం పొందగలదు. తక్కువ వ్యయంతో కూడిన కొత్త వ్యవస్థ కనీసం 600 అర్హ కుటుంబాలు ప్రయోజనం పొందేలా చేస్తుందని అధికారులు వాదిస్తున్నారు.” అధికారుల అంచనాకు, ఒక్కటే సరిపోకపోయినా, ఏ అంతర్లీన ఊహ అవసరం?

• A. యాప్, సహాయ కేంద్రాలు రెండింటి ద్వారా చేరుకోగల అర్హ కుటుంబాలు 350కి మించవు.
• B. ఏ అర్హ కుటుంబాన్నీ రెండు మార్గాలూ చేరుకోవు.
• C. ప్రస్తుతం ప్రయోజనం పొందుతున్న ప్రతి కుటుంబాన్నీ కనీసం ఒక కొత్త మార్గం చేరుకుంటుంది.
• D. ఏ మార్గం ద్వారా చేరుకున్న ప్రతి కుటుంబమూ తన దరఖాస్తును పూర్తి చేస్తుంది.

ప్రశ్న 13 · కఠినం

కింది వాదనను పరిశీలించండి: “ఒక రవాణా విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టిన తర్వాత, జిల్లాలో కారు ప్రయాణాల సంఖ్య 25% తగ్గింది. మొత్తం వినియోగించిన ఇంధనాన్ని మొత్తం కారు-కిలోమీటర్లతో భాగించి కొలిచిన కిలోమీటరుకు ఇంధన వినియోగం కూడా 20% తగ్గింది. అందువల్ల జిల్లాలో కార్లు వినియోగించిన మొత్తం ఇంధనం తప్పకుండా తగ్గి ఉండాలి.” సగటు ప్రయాణ దూరంలోని మార్పులను ఈ నిర్ధారణ విస్మరిస్తోందని ఒక విమర్శకుడు వాదిస్తున్నారు. అన్ని గణాంకాలూ ఒకే జిల్లాకు, పోల్చదగిన కాలాలకు సంబంధించినవని భావిస్తే, మొత్తం ఇంధన వినియోగం వాస్తవంగా పెరిగిందని చూపడం ద్వారా ఏ పరిశోధన ఫలితం విమర్శకుడికి మద్దతిస్తుంది?

• A. సగటు ప్రయాణ దూరం 40% పెరిగింది.
• B. సగటు ప్రయాణ దూరం 60% పెరిగింది.
• C. సగటు ప్రయాణ దూరం 65% పెరిగింది.
• D. సగటు ప్రయాణ దూరం 70% పెరిగింది.

ప్రశ్న 14 · కఠినం

కింది నియమాలను, వాదనను పరిశీలించండి: “1. భద్రతా అంచనా పూర్తయితేనే ఒక ప్రాజెక్టుకు తుది అనుమతి లభిస్తుంది. 2. భద్రతా అంచనా పూర్తయిన ప్రతి ప్రాజెక్టుకూ ప్రచురిత సంప్రదింపుల రికార్డు లేదా చట్టబద్ధ మినహాయింపు లేదా రెండూ ఉంటాయి. 3. స్థానిక ప్రజా విచారణ జరిగితేనే సంప్రదింపుల రికార్డును ప్రచురించవచ్చు. 4. చట్టబద్ధ మినహాయింపు ఉన్న ప్రతి ప్రాజెక్టులోనూ బలవంతపు నిర్వాసనం ఉండదు; అది రక్షిత జీవావరణ మండలంలోనూ ఉండదు. ప్రాజెక్టు R తుది అనుమతి పొందింది. అందువల్ల ప్రాజెక్టు Rలో బలవంతపు నిర్వాసనం ఉండదు; అది రక్షిత జీవావరణ మండలంలోనూ ఉండదు.” నిర్ధారణ తార్కికంగా అనుసరించేలా చేయడానికి ఏ అదనపు ఆధార వాక్యం సరిపోతుంది?

• A. ప్రాజెక్టు R కోసం స్థానిక ప్రజా విచారణ జరిగింది.
• B. బలవంతపు నిర్వాసనం లేని ప్రతి ప్రాజెక్టూ చట్టబద్ధ మినహాయింపుకు అర్హత పొందుతుంది.
• C. ప్రాజెక్టు R కోసం స్థానిక ప్రజా విచారణ జరగలేదు.
• D. చట్టబద్ధ మినహాయింపు ఉన్న ప్రతి ప్రాజెక్టుకూ తుది అనుమతి లభిస్తుంది.

ప్రశ్న 15 · కఠినం

కింది వాదనను, అభ్యంతరాలను పరిశీలించండి: “అర్హత సూచికలో కనీసం 70 స్కోరు సాధించిన సంస్థలకు ఒక జిల్లా పెట్టుబడి గ్రాంటు ఇస్తుంది. గ్రాంటు తర్వాత లబ్ధిదారుల ఆదాయాలు పెరిగాయని ఒక అధ్యయనం గుర్తించి, ఆ పెరుగుదలకు గ్రాంటే కారణమని నిర్ధారించింది. విమర్శకులు రెండు అభ్యంతరాలను లేవనెత్తారు: లబ్ధిదారులకు ముందే మెరుగైన ఆదాయ అవకాశాలు ఉండి ఉండవచ్చు; గ్రాంటుతో సంబంధం లేకుండా మార్కెట్ ధరల సాధారణ పెరుగుదల ఆదాయాలను పెంచి ఉండవచ్చు. కింది అదనపు పరిశోధన ఫలితాలను ప్రతిపాదించారు: 1. అర్హత పరిమితికి కొద్దిగా ఎగువన, దిగువన ఉన్న సంస్థలకు కార్యక్రమానికి ముందు సమానమైన ఆదాయ స్థాయులు, ధోరణులు ఉన్నాయి; స్కోర్లను ఖచ్చితంగా తారుమారు చేయడం సాధ్యం కాదు; మరే ఇతర విధానమూ ఈ పరిమితిని ఉపయోగించలేదు. 2. దరఖాస్తు పత్రం సులభంగా అర్థమైందని లబ్ధిదారులు తెలిపారు. 3. గ్రాంటు పొందిన వారందరి సగటు ఆదాయం కార్యక్రమానికి ముందు కంటే తర్వాత ఎక్కువగా ఉంది. 4. కార్యక్రమం తర్వాత, రెండు సమూహాలూ ఒకే మార్కెట్ ధర మార్పులను ఎదుర్కొన్నప్పటికీ, అర్హత పరిమితికి కొద్దిగా ఎగువన ఉన్న సంస్థలు, కొద్దిగా దిగువన ఉన్న వాటికంటే స్పష్టమైన ఆదాయ ఆధిక్యాన్ని చూపించాయి.” ఏ రెండు పరిశోధన ఫలితాలు కలిపి రెండు అభ్యంతరాలనూ అత్యంత ప్రత్యక్షంగా పరిష్కరిస్తాయి?

• A. 1 మరియు 4
• B. 1 మరియు 2
• C. 2 మరియు 3
• D. 3 మరియు 4