ప్రతిరోజూ ఉచితం
Monday, 26 October 2026 సంచిక
మహారాష్ట్ర ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణలో ఓటర్ల జాబితా నుంచి తొలగించబడిన వారు పునఃనమోదు కోసం ఫారం 6 దాఖలు చేసినంత మాత్రాన వారిపై క్రిమినల్ విచారణ చేపట్టబోమని సుప్రీంకోర్టు మౌఖికంగా హామీ ఇచ్చింది. అనుచిత తొలగింపునకు వ్యతిరేకంగా ఉన్న రక్షణలు, తాత్కాలికంగా స్థానభ్రంశం చెందిన నివాసితులు ఎదుర్కొనే ఇబ్బందులు, న్యాయస్థానం ఇచ్చే మౌఖిక హామీకి, అమలు చేయదగిన ఉత్తర్వుకు మధ్య తేడాను ఈ విచారణ ప్రముఖంగా ప్రస్తావించింది.
అందించిన నివేదికలు భారత్–అమెరికా వాణిజ్య చర్చల్లో పురోగతిని వివరిస్తున్నాయి. ఒప్పందం కుదిరే దశకు చేరుకుందని అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ పేర్కొనగా, తక్షణ ఒప్పందం ఉండకపోవచ్చని గ్రీర్ అంచనా వేసినట్లు మరో నివేదిక పేర్కొంది. మధ్యంతర ఒప్పందంపై మంత్రుల స్థాయి చర్చలు సంప్రదింపులు కొనసాగుతున్నాయని సూచిస్తున్నాయి. అయితే, ఒప్పందం ఖరారైనట్లు ఈ సమాచారం నిర్ధారించడం లేదు; అంగీకరించిన రాయితీలనూ వెల్లడించడం లేదు. చట్టబద్ధమైన నియంత్రణ సౌలభ్యాన్ని కాపాడుకుంటూ, దుర్బల రంగాలను రక్షిస్తూ, వాణిజ్యపరంగా అర్థవంతమైన మార్కెట్ ప్రవేశాన్ని సాధించడమే భారత్ ముందున్న ప్రధాన సవాలు.
అందించిన నివేదిక, ₹2,000కు మించిన UPI లావాదేవీలపై 0.25–0.5% మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేటును అనుమతించే ప్రతిపాదనను, అందుకు వీలు కల్పించే చెల్లింపు వ్యవస్థల చట్ట సవరణను వివరిస్తోంది. వ్యాపారులు చెల్లింపులను స్వీకరించడాన్ని నిరుత్సాహపరచకుండా, ఆర్థిక సమ్మిళితత్వాన్ని బలహీనపరచకుండా, చెల్లింపు వ్యయాలపై అనిశ్చితిని సృష్టించకుండా, రుసుముల ద్వారా చెల్లింపుల మౌలిక సదుపాయాలకు సుస్థిరంగా నిధులు సమకూర్చగలమా అనేదే ప్రధాన విధానపరమైన ప్రశ్న.
అందించిన నివేదికల ప్రకారం, అర్నబ్ తుపాను 2026 అక్టోబర్ 28 మధ్యాహ్నానికి ముందు బాపట్ల–విశాఖపట్నం మధ్య, యానాం సమీపంలో ఆంధ్రప్రదేశ్–యానాం తీరాన్ని దాటుతుందని IMD అంచనా వేసింది. చేపల వేటపై ఆంక్షలు, పడవలు తిరిగి రావడం, విద్యుత్ రంగ వనరుల సమీకరణ వంటి చర్యలు తుపాను హెచ్చరికలను ముందస్తు రక్షణ చర్యలు, ప్రమాదంలో ఉన్నవారి తరలింపు, అత్యవసర సేవల కొనసాగింపుగా ఎలా మార్చాలో తెలియజేస్తున్నాయి.
సాధికారత కలిగిన నగర ప్రభుత్వాలు, మేయర్లకు బలమైన అధికారాలు, సకాలంలో పురపాలక ఆడిట్‌లు అవసరమని NITI ఆయోగ్ ప్రతినిధులు, పట్టణ స్థానిక సంస్థల నాయకులు కోరుతున్నట్లు అందించిన వార్తా శీర్షికలు పేర్కొంటున్నాయి. 74వ రాజ్యాంగ సవరణ నిర్దేశించిన చట్రాన్ని విధులు, ఆర్థిక వనరులు, పరిపాలనపై పురపాలక సంస్థల సమర్థ నియంత్రణగా మార్చడంతోపాటు, అమలు చేయదగిన ప్రజా జవాబుదారీతనాన్ని నెలకొల్పడం ప్రధాన అంశం.
ది హిందూ నివేదిక ప్రకారం, అక్టోబర్ RBI బులెటిన్ ఇంధన, మూల ద్రవ్యోల్బణం పెరుగుదలతోపాటు ఆహార ధరల పెరుగుదల మరిన్ని వర్గాలకు విస్తరిస్తోందని పేర్కొంది. సెప్టెంబర్‌లో ప్రధాన CPI ద్రవ్యోల్బణం 5.5%కు చేరింది. గ్రామీణ ద్రవ్యోల్బణం పట్టణ ద్రవ్యోల్బణాన్ని మించడం, ద్రవ్యోల్బణ అంచనాల నిర్వహణతోపాటు లక్షిత సరఫరా చర్యలు అవసరమని స్పష్టం చేస్తోంది.
ఆగస్టు 2026 వరదల అనంతరం నేపాల్‌కు నష్టం, హానిపై స్పందించే నిధి $21.6 మిలియన్లు కేటాయించింది. ఇది ఈ నిధి చేసిన తొలి దేశ-నిర్దిష్ట కేటాయింపు. ఇది ఇంకా నిధుల విడుదల కాదు: బోర్డు తదుపరి ఆమోదం కోసం నేపాల్ నిధుల అభ్యర్థనను సమర్పించాలి. ప్రధానంగా నెమ్మదిగా సాగే ప్రాజెక్టు విత్తపోషణ విధానాల ద్వారా పనిచేయకుండా, వాతావరణ సంబంధిత నష్టాలకు సకాలంలో, తగినంత మద్దతును ఈ నిధి అందించగలదా అనేదానికి ఈ నిర్ణయం ఒక పరీక్ష.
2029 నాటికి నాలుగు ప్రయోగ వేదికలను కార్యకలాపాలకు సిద్ధం చేయాలనే లక్ష్యాన్ని, తమిళనాడులోని కులశేఖరపట్టణంలో చిన్న ఉపగ్రహ ప్రయోగ వాహనానికి ప్రత్యేక సముదాయాన్ని ఏర్పాటు చేసే ప్రణాళికను ISRO ఛైర్మన్ వి. నారాయణన్ ప్రకటించారు. విస్తరించిన మౌలిక సదుపాయాలు ప్రయోగ సేవల లభ్యతను, వాణిజ్య అవసరాలకు స్పందించే సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచవచ్చు. అయితే, వాటి ప్రయోజనాలు వాహనాల ఉత్పత్తి, విశ్వసనీయ నిర్వహణ, సమర్థవంతమైన ప్రైవేటు రంగ భాగస్వామ్యంపై ఆధారపడి ఉంటాయి.
ఒడిశాలోని భువనేశ్వర్‌లో RBI డేటా కేంద్రం, సైబర్ భద్రతా శిక్షణ సంస్థను ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ప్రారంభించారు. ఈ డేటా కేంద్రంలో RTGS, NEFT సహా అత్యంత కీలక వ్యవస్థలు ఏర్పాటు కానున్నాయి. శిక్షణ సంస్థ సైబర్ భద్రత, AI, అభివృద్ధి చెందుతున్న సాంకేతికతలలో నైపుణ్యాన్ని పెంపొందించి, ఆర్థిక రంగ సైబర్ స్థితిస్థాపకతకు పునాదులను బలోపేతం చేస్తుంది.
డిజిటల్ వ్యక్తిగత డేటా పరిరక్షణ చట్టం, 2023ను భారతదేశం దశలవారీగా అమలు చేస్తున్న నేపథ్యంలో, ఆరోగ్య సంస్థలు చట్టానికి అనుగుణంగా తమ సిబ్బంది, వ్యవస్థలు, రోగులతో సంబంధమున్న ప్రక్రియలను సిద్ధం చేసుకోవాలి. చికిత్సలో జాప్యం లేకుండా, చట్టపాలనకు అయ్యే వ్యయాలను అసమానంగా రోగులపై మోపకుండా సున్నితమైన రోగి సమాచారాన్ని రక్షించడం ప్రధాన సవాలు.
Free UPSC daily current affairs quiz — 10 questions, new every day at 8 am IST.
