New UPSC Foundation, Optional and TGPSC/APPSC batches are open — book your counselling slot.Explore coursesGroup 2 crash course ₹9,999Today's Current AffairsToday's Daily QuizPlaces in NewsCall 98804 87071

ప్రతిరోజూ ఉచితం

డైలీ కరెంట్ అఫైర్స్ విశ్లేషణ — తెలుగులో

Sunday, 15 November 2026 సంచిక

Environment & Ecology

COP31 వాతావరణ ఆర్థిక సహాయం: అనుకూలన లోటులు, అభివృద్ధి చెందిన దేశాల బాధ్యతలు, సమన్యాయంపై భారత వైఖరి

తుర్కియేలోని అంటాల్యాలో జరుగుతున్న COP31 చర్చలు వాతావరణ ఆర్థిక సహాయ హామీలకు, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు సకాలంలో అందాల్సిన భరించగల వ్యయంతో కూడిన సహాయానికి మధ్య అంతరాన్ని వెల్లడించాయి. అనుకూలన అవసరాలు, రుణభారంపై ఆందోళనలు, నిధుల ప్రాప్తిలో ఇబ్బందులు అభివృద్ధి చెందిన దేశాల జవాబుదారీతనంపై డిమాండ్లను తీవ్రతరం చేస్తున్నాయి. భారత్ మాత్రం ముందస్తు అంచనాకు వీలైన ఆర్థిక సహాయం, సాంకేతిక పరిజ్ఞాన బదిలీ, జాతీయంగా నిర్ణయించుకున్న వాతావరణ చర్యలను నొక్కిచెప్పింది.

Polity & Governance

డేటా పరిరక్షణ చట్టం కింద సమ్మతి నిర్వాహకులు: గోప్యతా హక్కులను అమలు చేయగలిగేలా చేయడం

అందించిన నివేదిక ప్రకారం, డేటా పరిరక్షణ చట్టం కింద సమ్మతి నిర్వాహకులుగా వ్యవహరించేందుకు కంపెనీల నుంచి ప్రభుత్వం దరఖాస్తులను ఆహ్వానించింది. సులభంగా ఉపయోగించగల వేదిక ద్వారా వ్యక్తులు సమ్మతిని ఇవ్వడానికి, నిర్వహించడానికి, సమీక్షించడానికి, ఉపసంహరించుకోవడానికి సమ్మతి నిర్వాహకులు సహాయపడగలరు. అయితే, వారి ప్రభావశీలత వాస్తవ వినియోగదారు నియంత్రణ, సంస్థాగత జవాబుదారీతనం, స్పందనాత్మక ఫిర్యాదుల పరిష్కారంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

Economy

భారత్‌లో పెరుగుతున్న కరెంట్ ఖాతా లోటు: BoP నిధుల సమీకరణ, రూపాయి స్థిరత్వం

అందించిన RBI ప్రాథమిక గణాంకాల ప్రకారం, భారత్ కరెంట్ ఖాతా లోటు సెప్టెంబర్ 2025లో US$5.2 బిలియన్ల నుంచి సెప్టెంబర్ 2026లో US$7.4 బిలియన్లకు పెరిగింది. నెలవారీ వస్తు వాణిజ్య లోటు తగ్గింది. అంటే సేవలు, ప్రాథమిక ఆదాయం, ద్వితీయ ఆదాయం ఉమ్మడి నికర తోడ్పాటు బలహీనపడింది; రూపాయిపై దీని ప్రభావం విదేశీ నిధుల లభ్యత, నాణ్యతపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

International Relations

మనీలాలో జరిగే అవకాశం ఉన్న క్వాడ్ శిఖరాగ్ర సమావేశం: సరఫరా గొలుసులు, సముద్ర భద్రత, భారత ప్రయోజనాలు

క్వాడ్ నాయకులు నవంబర్ 17, 2026న మనీలాలో సమావేశమవుతారని భావిస్తున్నారు. కీలక ఖనిజాల సరఫరా గొలుసులు, ఇంధన సముద్ర రవాణా భద్రత, నావికుల రక్షణ ప్రధాన చర్చనీయాంశాలుగా ఉండవచ్చు. వాషింగ్టన్ ప్రాధాన్యాలపై అనిశ్చితి ఉన్నప్పటికీ, భారత్, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు, జపాన్, ఆస్ట్రేలియా తమ మధ్య కొనసాగుతున్న కార్యాచరణ సహకారాన్ని స్థిరమైన వ్యూహాత్మక ఐక్యతగా మార్చగలవా అన్నది ఈ ప్రతిపాదిత శిఖరాగ్ర సమావేశం పరీక్షించనుంది.

International Relations

హోర్ముజ్ నౌకాయాన సంక్షోభం: ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి చర్చ, భారత్ ఇంధన ముప్పులు

UN న్యూస్ ప్రకారం, నౌకలపై దాడులు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, ఇరాన్ హోర్ముజ్ జలసంధిని దాదాపుగా మూసివేయడంతో బహ్రెయిన్ అభ్యర్థన మేరకు ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి సమావేశమవుతోంది. సంఘర్షణకు ముందు ప్రపంచ చమురులో ఐదో వంతు ఈ జలసంధి గుండా రవాణా అయ్యేది. అందువల్ల ఇక్కడ అంతరాయం ఏర్పడటం ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాలకు, నౌకాయాన స్వేచ్ఛకు, భారత్ ఆర్థిక భద్రతకు ముప్పుగా మారుతుంది.

Polity & Governance

విదేశీ విడాకుల డిక్రీలు, ద్వివివాహం: భారతదేశంలో గుర్తింపుపై సుప్రీంకోర్టు స్పష్టీకరణ

భారతీయ వివాహానికి వర్తించే చట్టం గుర్తించని కారణంతో విదేశాల్లో మంజూరైన విడాకులను, ఆ వివాహం భారతదేశంలో చట్టబద్ధంగా కొనసాగుతున్నప్పుడు, ద్వివివాహ విచారణను అడ్డుకోవడానికి ఉపయోగించలేమని సుప్రీంకోర్టు పేర్కొంది. విదేశాల్లో విడాకులు పొందడానికి, వాటికి భారతదేశంలో చట్టపరమైన గుర్తింపు పొందడానికి మధ్య ఉన్న తేడాను ఈ తీర్పు స్పష్టం చేస్తుంది. ముఖ్యంగా, మరో జీవిత భాగస్వామి విదేశీ న్యాయస్థానం అధికార పరిధిని సవాలు చేసిన సందర్భాల్లో ఈ తేడా కీలకం.

Environment & Ecology

ఢిల్లీ-NCR వాయు కాలుష్యం: వాయు పరివాహక ప్రాంత పాలన, సమన్వయంతో నిబంధనల అమలు, జవాబుదారీతనం

కార్యదర్శి స్థాయి పర్యవేక్షణ, వాయు నాణ్యత నిర్వహణ కమిషన్‌కు వారపు నివేదికలు, సాంకేతికత ఆధారిత క్షేత్ర తనిఖీల ద్వారా కాలుష్య నియంత్రణ నిబంధనల అమలులో సమన్వయాన్ని బలోపేతం చేయాలని కేంద్రం ఢిల్లీ-NCR సంస్థలను ఆదేశించింది. ఈ ఆదేశాలు అమలు వైఫల్యాలను పరిష్కరించడానికి ఉద్దేశించినవి. అయితే, సుస్థిర మెరుగుదలకు శీతాకాల అత్యవసర ఆంక్షలపై ఆధారపడటం కాకుండా, ఏడాది పొడవునా వాయు పరివాహక ప్రాంత ప్రాతిపదికన ఉద్గారాలను తగ్గించడం అవసరం.

Economy

RBI ప్రతిపాదించినట్లు వార్తల్లో పేర్కొన్న ₹50-లక్షల LRS ఉపపరిమితి: రూపాయి స్థిరత్వం వర్సెస్ విదేశీ లావాదేవీల అవకాశం

సరళీకృత నగదు పంపకాల పథకం కింద ప్రస్తుతం ఉన్న $250,000 వార్షిక గరిష్ఠ పరిమితిలోనే ఎంపిక చేసిన విదేశీ నగదు పంపకాలపై ₹50-లక్షల ఉపపరిమితిని విధించాలని RBI ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖకు ప్రతిపాదించినట్లు వార్తలు పేర్కొంటున్నాయి. డాలర్ల బహిర్గమనాన్ని నియంత్రించి రూపాయికి మద్దతు ఇవ్వడం ఈ ప్రతిపాదన ఉద్దేశంగా కనిపిస్తోంది. అయితే, నివాసితులకు విదేశీ లావాదేవీలు నిర్వహించే అవకాశం, నియంత్రణలో ముందస్తు స్పష్టత, లక్ష్యిత ఆంక్షల ప్రభావశీలతపై ఇది ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతోంది.

Health

భారత్ చేరుకోలేకపోయిన TB లక్ష్యం: నిర్ధారణలో పురోగతి, చికిత్సలో లోపాలు, నిర్మూలన దిశగా మార్గం

అందించిన నివేదికలో మరణాలు తగ్గుతున్నట్లు, వేగవంతమైన నిర్ధారణ పరీక్షల లభ్యత విస్తరించినట్లు నమోదైనప్పటికీ, భారత్ 2025 నాటి క్షయవ్యాధి నిర్మూలన లక్ష్యాన్ని చేరుకోలేకపోయింది. తదుపరి పురోగతికి కేసుల గుర్తింపును సమర్థ చికిత్స, ఔషధ నిరోధకత పరీక్షలు, పోషకాహార మద్దతు, పటిష్ఠ ప్రజారోగ్య సామర్థ్యంతో అనుసంధానించాలి. వ్యాధి సంభవానికి సంబంధించిన తాజా అంచనాలు ఇంకా వెలువడాల్సి ఉంది.

Science & Technology

Starship కక్ష్య నుంచి తిరిగి రావడం, టవర్ ద్వారా పట్టుకోవడం: పునర్వినియోగ సామర్థ్యం, పునఃప్రవేశం, ప్రయోగ ఆర్థికాంశాలు

The Hindu ప్రకారం, SpaceXకు చెందిన Starship ఎగువ దశ అంతరిక్ష నౌక November 14, 2026న కక్ష్య నుంచి తిరిగి వచ్చి, Texasలోని Starbase వద్ద ప్రయోగ టవర్ భుజాలకు చిక్కింది. అయితే, Super Heavy బూస్టర్‌ను కోల్పోవడంతో, ఇది మొత్తం ప్రయోగ వ్యవస్థను విజయవంతంగా తిరిగి పొందిన ఘట్టం కాకుండా, అంతరిక్ష నౌక పునరుద్ధరణలో ఒక మైలురాయిగా నిలిచింది. తిరిగి పొందిన వాహనాలను తక్కువ వ్యయంతో తనిఖీ చేసి, పునరుద్ధరించి, విశ్వసనీయంగా మళ్లీ ప్రయోగించగలరా అనే దానిపైనే దీని ఆర్థిక ప్రాధాన్యం ఆధారపడి ఉంటుంది.

ఇంగ్లీష్ సంచిక చదవండి

గ్రూప్ 1 · గ్రూప్ 2 — కోచింగ్, తెలుగు నోట్స్

మీ పరీక్షకు సరిపోయే రాష్ట్ర అధ్యయనం ఎంచుకోండి. ఉమ్మడి GS పునాది ఉపయోగపడినా APPSC, TGPSC పేపర్లు ఒకేలా ఉండవు.

Free UPSC daily current affairs quiz — 10 questions, new every day at 8 am IST.

Call nowWhatsApp