
మహా శివరాత్రి సందర్భంగా బృహదీశ్వర ఆలయం
Credit: Original: Rainer Halama Derivative work: UnpetitproleX · CC BY-SA 4.0 · source

భారతదేశంలోని తమిళనాడుకు చెందిన నటరాజ విగ్రహం. చోళ వంశం
Credit: Wikimedia Commons · Public domain · source

Map study
చోళుల విస్తరణ: మూల పటంలోని సంకేత వివరణ ఆధారంగా ప్రధాన భూభాగం, సామంత ప్రాంతాలు, సముద్ర సంబంధ ప్రభావ పరిధిని వేరు చేసి గుర్తించండి.
- ప్రాదేశిక విస్తృతిని అర్థం చేసుకునే ముందు మూల పటం సూచించే తేదీని, సంకేత వివరణను చదవండి.
- కేంద్ర ప్రాంతాలు, పొరుగు రాజ్యాలు, భౌగోళిక అవరోధాలను పోల్చండి; చారిత్రక సరిహద్దులు, ప్రభావ పరిధులు సుమారుగా సూచించినవి మాత్రమే; అవి కాలక్రమంలో మారాయి.
Credit: Nipuna Weerasinghe · CC BY-SA 4.0 · sourceConverted to WebP on an opaque white background; proportionally resized without cropping. Original cartography and legend retained.
1. తొలి చోళులు: ఆధారాలు, భౌగోళిక పరిస్థితులు, చారిత్రక నేపథ్యం
ప్రాచీన తమిళకంలోని మూడు ప్రధాన కిరీటధార రాజవంశాలలో చేరులు, పాండ్యులతో పాటు చోళులు ఒకరు. వారి తొలి ప్రధాన కేంద్రం ప్రస్తుత తమిళనాడులోని సారవంతమైన కావేరి లోయ, డెల్టా ప్రాంతాలలో ఉండేది. ఈ నదీ పరివాహక వాతావరణం సాంద్ర వ్యవసాయానికి, దట్టమైన జనావాసాలకు, బంగాళాఖాతంతో అనుసంధానానికి తోడ్పడింది. పులి చోళ రాజవంశానికి ప్రత్యేక చిహ్నంగా ఉండేది.
క్రీ.పూ. మూడవ శతాబ్దానికి చెందిన అశోకుని శాసనాలు చోళుల గురించి తొలి బాహ్య ప్రస్తావనను అందిస్తున్నాయి. పొరుగున ఉన్న దక్షిణాది ప్రజలతో పాటు వారిని ప్రస్తావించినంత మాత్రాన వారు మౌర్య సామ్రాజ్యంలోని ప్రాంతాలుగా ఉన్నారని అర్థం కాదు. సంగం సంకలనాలు, ముఖ్యంగా పురనానూరు, పట్టినప్పాలై, పాలకులు, యుద్ధాలు, పోషణ, పట్టణ జీవనం గురించి తెలియజేస్తాయి. అయితే, ఈ పద్యాలు కాలక్రమంలో రచించబడి, సంకలనం చేయబడ్డాయి; వాటిలోని కథనాలను ఎల్లప్పుడూ కచ్చితమైన రాజకీయ కాలక్రమంగా రూపొందించడం సాధ్యం కాదు.
ఆధునిక తిరుచిరాపల్లి సమీపంలోని ఉరైయూర్ ఒక అంతర్భూభాగ రాజకేంద్రంగా ఉండేది. పుహార్ అని కూడా పిలిచే కావేరిపట్టినం సముద్ర వాణిజ్యంతో అనుబంధం ఉన్న ముఖ్యమైన తీరప్రాంత కేంద్రం. తొలి చోళ పాలకులలో కరికాలుడు అత్యంత ప్రసిద్ధుడు. ఆయన సైనిక విజయాలకు కీర్తి పొందాడు; కావేరిపై కల్లణై నిర్మించిన ఘనతను సంప్రదాయంగా ఆయనకు ఆపాదిస్తారు. ఆయనకు సంబంధించిన కచ్చితమైన కాలనిర్ణయం ఇప్పటికీ వివాదాస్పదంగానే ఉంది. సంగం కాలం తరువాత తొలి చోళుల రాజకీయ అధికారానికి సంబంధించిన ఆధారాలలో స్పష్టత తగ్గుతుంది. అందువల్ల, తొలి దశను, సామ్రాజ్య దశను నిరంతర ఆధారాలతో నమోదైన ఒకే సామ్రాజ్యంగా పరిగణించకూడదు.
- ఆధారాల మధ్య వ్యత్యాసం: సంగం కవిత్వం సాహిత్య ఆధారం; శాసనాలు, పురావస్తు పరిశోధనలు భిన్నమైన, పరస్పర పూరకమైన ఆధారాలను అందిస్తాయి.
- కాలక్రమంపై జాగ్రత్త: కరికాలుడు తొలి చోళ సంప్రదాయానికి చెందినవాడు; విజయాలయుడు స్థాపించిన సామ్రాజ్య చోళ వంశానికి చెందినవాడు కాదు.
2. సామ్రాజ్య విస్తరణ మరియు సముద్రాధిపత్యం
తొమ్మిదవ శతాబ్దం మధ్యకాలంలో విజయాలయుడు తంజావూరును స్వాధీనం చేసుకుని, చోళుల పునరుద్ధరిత అధికారానికి పునాది వేశాడు. మొదటి ఆదిత్యుడు ఉత్తర తమిళ ప్రాంతంలో పల్లవుల ఆధిపత్యానికి ముగింపు పలికాడు. మొదటి పరాంతకుడు చోళుల ప్రభావాన్ని విస్తరించాడు. అయితే, 949లో తక్కోలం వద్ద రాష్ట్రకూటులు సాధించిన విజయం చోళుల విస్తరణ ఆకాంక్షలకు అడ్డుకట్ట వేసింది. సామ్రాజ్య విస్తరణలో పల్లవులు, పాండ్యులు, రాష్ట్రకూటులు, ఆ తరువాత పశ్చిమ చాళుక్యులతో సుదీర్ఘ పోటీ అంతర్భాగంగా ఉండేదని ఈ పరిణామాలు చూపుతున్నాయి.
985 నుంచి 1014 వరకు పాలించిన మొదటి రాజరాజు విజయయాత్రలు, రాజస్వ వ్యవస్థీకరణ, ఆలయ పోషణ ద్వారా రాజ్యాన్ని ఎంతో బలోపేతం చేశాడు. ఆయన ఉత్తర శ్రీలంకకు, ఇతర దక్షిణ ప్రాంతాలకు చోళుల అధికారాన్ని విస్తరించాడు. ఆయన కుమారుడైన మొదటి రాజేంద్రుడు కొంతకాలం సహపాలకుడిగా వ్యవహరించిన తరువాత 1014లో ఏకైక పాలకుడిగా అధికారాన్ని చేపట్టాడు. ఆయన శ్రీలంక ఆక్రమణను మరింత విస్తరించడంతో పాటు, గంగా ప్రాంతం వరకు చేరుకున్న ఉత్తర దండయాత్రకు నాయకత్వం వహించాడు. గంగైకొండ చోళ అనే బిరుదు, ఆయన నూతన రాజధాని గంగైకొండచోళపురం ఈ విజయానికి స్మారకంగా నిలిచాయి.
1025లో రాజేంద్రుడు ఆగ్నేయాసియాలోని శ్రీవిజయపై, దానితో అనుబంధమున్న ఓడరేవులపై నౌకాదళ దండయాత్ర చేపట్టాడు. వీటిలో మలయా ద్వీపకల్పంలోని కడారం కూడా ఉంది. ఇది గణనీయమైన సముద్ర సైనిక సామర్థ్యాన్ని చాటుతుంది; అయితే ఆగ్నేయాసియా అంతటిపై చోళుల శాశ్వత పాలన నెలకొన్నట్లు దీనిని అర్థం చేసుకోకూడదు. వాణిజ్య ప్రయోజనాలు, వ్యూహాత్మక పోటీ, రాజప్రతిష్ఠ ఈ దండయాత్రకు సంభావ్య నేపథ్యాలుగా పరిగణించవచ్చు. 1070లో రాజైన మొదటి కుళోత్తుంగుడు చోళ–తూర్పు చాళుక్య రాజవంశాల అనుబంధానికి ప్రతినిధిగా నిలిచాడు. తరువాత పాండ్యుల పునరుజ్జీవనం, హొయసలుల జోక్యం నేపథ్యంలో చోళుల శక్తి క్షీణించింది; సాధారణంగా ఈ రాజవంశం 1279లో అంతమైనట్లు పరిగణిస్తారు.
- ఉత్తర శ్రీలంకను రాజరాజు జయించడాన్ని, ఆ ద్వీపంలో రాజేంద్రుడు చేపట్టిన తదుపరి విస్తరణ నుంచి వేరు చేసి గుర్తించండి.
- చోళుల సముద్రాంతర యుద్ధాలు, తమిళ వర్తకుల కార్యకలాపాలు పరస్పర సంబంధం ఉన్న పరిణామాలు. అయితే, వర్తకులు కేవలం రాజ్య ఆక్రమణలకు ప్రతినిధులుగా మాత్రమే వ్యవహరించలేదు.
3. పరిపాలన, గ్రామ సంస్థలు, శాసనాలు
చోళ రాచరిక వ్యవస్థ రాజోద్యోగులు, ప్రాంతీయ అధికారులు, స్థానిక సభలు, ప్రభావవంతమైన భూస్వామ్య వర్గాల ద్వారా పనిచేసింది. మండలం, వళనాడు, నాడు, విడివిడి జనావాసాలు వంటి ప్రాదేశిక విభాగాలను శాసనాలు పేర్కొంటాయి. వీటి వ్యవస్థీకరణ కాలాన్ని, ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతూ ఉండేది. భూసర్వేలు, పన్ను మదింపు, సమగ్ర రెవెన్యూ రికార్డులు పన్నుల విధింపునకు ఆధారంగా నిలిచాయి. రాజాజ్ఞలను, దానశాసనాలను తరచుగా ఆలయ గోడలపై లేదా తామ్రపత్రాలపై చెక్కించేవారు.
స్థానిక సంస్థలు వేర్వేరు స్వరూపాలను కలిగి ఉండేవి. ఊర్ సాధారణంగా ఒక సాధారణ వ్యవసాయ గ్రామానికి ప్రాతినిధ్యం వహించేది; సభ లేదా మహాసభ బ్రాహ్మణులకు దానంగా ఇచ్చిన బ్రహ్మదేయ గ్రామంతో అనుబంధమై ఉండేది; నగరం అనే సంస్థ పట్టణంలోని వర్తక ప్రయోజనాలకు ప్రాతినిధ్యం వహించేది. నాడు అనేది గ్రామాలను, స్థానిక భూస్వామ్య వర్గాల ప్రయోజనాలను సమన్వయపరిచేది. ఈ సంస్థలు నీటిపారుదల, దానధర్మాల నిర్వహణ, రెవెన్యూ, వివాదాలు వంటి వ్యవహారాలను నిర్వహించేవి. అయితే వాటి అధికారాలు విస్తృతమైన రాజకీయ, సామాజిక అధికార క్రమానికి లోబడే అమలయ్యేవి.
మొదటి పరాంతకుని ఉత్తరమేరూరు శాసనాలు, ముఖ్యంగా 919, 921 నాటి శాసనాలు, అర్హత నియమాలు, సంఘాల ఏర్పాటు, కుడవోలై ఎంపిక పద్ధతిని వివరిస్తాయి. అర్హులైన అభ్యర్థుల పేర్లను తాళపత్రపు చీటీలపై రాసి, ఒక కుండలో వేసి తీసేవారు. ఆస్తి, విద్య, వయస్సు, నడవడిక ఆధారంగా అర్హతను నిర్ణయించేవారు. లెక్కలు సమర్పించకపోవడం, నిర్దేశిత దుష్ప్రవర్తనలకు పాల్పడటం అనర్హతకు దారితీసేవి. వారియాలు అని పిలిచే సంఘాలు చెరువులు, తోటల నిర్వహణతో సహా వివిధ విధులను పర్యవేక్షించేవి. ఈ ఆధారాలు సువ్యవస్థితమైన సమష్టి సంస్థాగత పరిపాలనను సూచిస్తాయి; సార్వత్రిక వయోజన ఓటు హక్కును లేదా ఆధునిక ఎన్నికల ప్రజాస్వామ్యాన్ని కాదు.
- ఉత్తరమేరూరు ఒక నిర్దిష్ట బ్రాహ్మణ సభకు సంబంధించిన ఆధారాలను అందిస్తుంది; అక్కడి వ్యవస్థలను ప్రతి చోళ గ్రామానికీ వర్తించేవిగా యథాతథంగా సాధారణీకరించకూడదు.
- శాసనాల్లోని రాజప్రశస్తి పీఠికలైన మెయ్కీర్తులు సైనిక దండయాత్రల చరిత్రను పునర్నిర్మించడానికి తోడ్పడతాయి. అయితే అవి రాజుల విజయాలను కీర్తిస్తాయి కాబట్టి వాటిని విమర్శనాత్మకంగా అధ్యయనం చేయాలి.
4. వ్యవసాయ ఆర్థిక వ్యవస్థ, వాణిజ్యం, సమాజం
చోళుల అధికారానికి వ్యవసాయం ఆర్థిక పునాదిగా నిలిచింది. కావేరి డెల్టా నదీ కాలువలు, కరకట్టలు, నీటిపారుదల ఆధారిత మాగాణి వరి సాగు ద్వారా ప్రయోజనం పొందింది; ఇతర ప్రాంతాల్లో చెరువులు ముఖ్యపాత్ర పోషించాయి. నీటిపారుదల వ్యవస్థల నిర్వహణకు సభలు, సాగుదారులు, దాతలు, రాజకీయ అధికారుల మధ్య సహకారం అవసరమయ్యేది. భూమిశిస్తు రాజ్య ఆదాయానికి ప్రధాన వనరుగా ఉండేది; వాణిజ్య సుంకాలు, ఇతర పన్నులు అదనపు ఆదాయాన్ని సమకూర్చేవి. పన్ను రేట్లు, చెల్లింపు బాధ్యతలు భిన్నంగా ఉండేవి; సామ్రాజ్యమంతటికీ ఒకే విధమైన పన్ను రేటు అమలులో ఉండేదని భావించకూడదు.
భూమి వర్గీకరణలు సామాజిక, సంస్థాగత సంబంధాలను ప్రతిబింబించేవి. బ్రాహ్మణులకు దానంగా ఇచ్చిన భూమిని బ్రహ్మదేయం అని, దేవతలకు లేదా దేవాలయాలకు ఇచ్చిన భూదానాలను దేవదానం అని పేర్కొనేవారు. రాజులు, వ్యక్తులు ఇచ్చిన దానాల ద్వారా దేవాలయాలు భూములను, వనరులను సమకూర్చుకున్నాయి. అవి అర్చకులు, సంగీతకారులు, నర్తకులు, గణకులు, చేతివృత్తులవారికి ఉపాధి కల్పించడంతోపాటు వనరుల పునఃపంపిణీకి, చేతివృత్తుల ఉత్పత్తికి తోడ్పడ్డాయి. వాటి ఆర్థిక ప్రాధాన్యం భూమిని పొందడంలో అసమాన అవకాశాలను, శ్రమ అందించాల్సిన బాధ్యతలను, సామాజిక అంతస్తుల వ్యవస్థను కూడా ప్రతిబింబించింది.
అయ్యావోలె ఐదువందలవారు అని కూడా పిలిచే ఐన్నూర్రువర్, మణిగ్రామం వంటి వర్తక సంఘాలు సుదూర వాణిజ్యంలో పాల్గొన్నాయి. తమిళ వర్తకులు దక్షిణ భారతదేశమంతటా, శ్రీలంకను ఆగ్నేయాసియాతో అనుసంధానించే సముద్రాంతర వాణిజ్య వ్యవస్థల్లో కార్యకలాపాలు నిర్వహించారు. వస్త్రాలు, సుగంధ ద్రవ్యాలు, ఇతర సరకులు ఈ వ్యవస్థల ద్వారా చలామణి అయ్యేవి. నాగపట్టణం ఒక ప్రధాన సముద్ర వాణిజ్య, మత కేంద్రంగా ఉండేది. శ్రీవిజయుల పోషణతో అక్కడ స్థాపించిన బౌద్ధ విహారానికి రాజులు అందించిన మద్దతు, ప్రధానంగా శైవ సంప్రదాయాన్ని అనుసరించే రాజరిక వాతావరణంలో దౌత్య సంబంధాలను, ఇతర మతాల పట్ల ఆదరణను వివరిస్తుంది.
5. వాస్తుశిల్పం, కాంస్య విగ్రహాలు, సాంస్కృతిక ప్రాధాన్యం
చోళ పాలకులు దేవాలయ వాస్తుశిల్పంలో ద్రావిడ సంప్రదాయాన్ని అభివృద్ధి చేశారు. గర్భగృహం, దానిపై ఎత్తుగా నిర్మించిన విమానం, స్తంభాలతో కూడిన మండపాలు, ప్రాకారాలతో పరివేష్టితమైన ప్రాంగణాలు ఈ శైలి ప్రధాన లక్షణాలు. తంజావూరులో మొదటి రాజరాజు నిర్మించిన బృహదీశ్వర ఆలయంలో 1010లో ప్రతిష్ఠాపన జరిగింది. ఈ ఆలయం ముఖ్యంగా భారీ రాతి విమానానికి, విస్తృతమైన శాసనాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ప్రధాన చోళ దేవాలయాల్లో గర్భగృహంపై ఉన్న విమానం దృశ్యపరంగా ఆధిపత్యం వహిస్తుంది; ప్రవేశద్వార గోపురాలకు అత్యధిక ప్రాధాన్యం ఉండటం తరువాతి కాలంలోని అనేక దక్షిణ భారత దేవాలయ సముదాయాల ప్రత్యేక లక్షణం.
గంగైకొండచోళపురంలో మొదటి రాజేంద్రుడు నిర్మించిన ఆలయం, దారాసురంలో రెండో రాజరాజు నిర్మించిన ఐరావతేశ్వర ఆలయం పరిమాణం, శిల్పాల రూపకల్పన, వాస్తుశిల్ప నైపుణ్యాల్లో తరువాతి పరిణామాలను తెలియజేస్తాయి. తంజావూరులోని బృహదీశ్వర ఆలయంతో కలిసి ఇవి UNESCO గుర్తించిన ‘మహోన్నత సజీవ చోళ దేవాలయాలు’గా ఉన్నాయి. కేవలం పురావస్తు అవశేషాలుగా మిగిలిపోకుండా, నేటికీ సజీవంగా పూజా సంప్రదాయాలను కొనసాగిస్తున్న కట్టడాలను ఈ హోదా గుర్తిస్తుంది.
చోళుల లోహ విగ్రహాలు సాంకేతిక నైపుణ్యానికి, భావవ్యక్తీకరణతో కూడిన రూపాలకు ప్రసిద్ధి చెందాయి. కాంస్య విగ్రహాలను మైనపు నమూనా లయ పద్ధతి (lost-wax technique) ద్వారా తయారు చేసేవారు. ఈ పద్ధతిలో అచ్చు లోపలి మైనపు నమూనా స్థానాన్ని కరిగిన లోహంతో భర్తీ చేస్తారు. నటరాజ రూపం శివుడిని విశ్వనర్తకుడిగా సూచిస్తుంది: డమరుకం సృష్టిని, అగ్ని వినాశనాన్ని, ఆయన పాదం కింద అణచివేయబడిన ఆకృతి అజ్ఞానాన్ని సూచిస్తాయి. అనేక లోహ విగ్రహాలను ఊరేగింపుల కోసం రూపొందించారు. శైవ భక్తి సంప్రదాయాలకు గణనీయమైన ఆదరణ లభించింది. అయితే వైష్ణవం, జైనం, బౌద్ధం కూడా విస్తృత మత వాతావరణంలో భాగంగా ఉన్నాయి. పన్నెండో శతాబ్దంలో సెక్కిళార్ రచించిన పెరియపురాణం శైవ నాయనార్ల జీవితాలను వివరిస్తుంది.
కాలరేఖ
Third century BCE
అశోకుని శాసనాలు దక్షిణాదిలోని పొరుగు రాజ్యాల్లో చోళులను ప్రస్తావిస్తాయి.
Early centuries CE
సంగం సంప్రదాయాలు తొలి చోళ పాలకులను, ఉరైయూర్, పుహార్ వంటి కేంద్రాలను వివరిస్తాయి.
Mid-ninth century
విజయాలయుడు తంజావూరులో చోళ సామ్రాజ్య అధికారానికి పునాది వేస్తాడు.
919 and 921
ఉత్తరమేరూరు శాసనాలు సభా సంఘాల నిర్వహణకు సంబంధించిన నియమాలను నమోదు చేస్తాయి.
1010
తంజావూరులో మొదటి రాజరాజు నిర్మించిన బృహదీశ్వర ఆలయంలో ప్రతిష్ఠాపన జరుగుతుంది.
1025
మొదటి రాజేంద్రుడు శ్రీవిజయపైనా, దానితో అనుబంధమున్న ఆగ్నేయాసియా రేవులపైనా దాడి చేశాడు.
1279
పాండ్యుల విస్తరణ అనంతరం చోళ పాలన ముగిసిందని సాధారణంగా పరిగణిస్తారు.
కుడవోలై పద్ధతిలో కమిటీ ఎంపిక ప్రక్రియ — సరళ వివరణ
- 1. నిర్దేశిత అర్హతలు కలిగిన అభ్యర్థులను గుర్తించడం
- 2. అనర్హత నిబంధనలు వర్తించే అభ్యర్థులను మినహాయించడం
- 3. అర్హుల పేర్లు రాసిన తాళపత్రపు చీటీలను ఒక కుండలో వేయడం
- 4. కమిటీ సభ్యులను ఎంపిక చేయడానికి చీటీలు తీయడం
- 5. కమిటీ బాధ్యతలను అప్పగించి, జవాబుదారీతనాన్ని తప్పనిసరి చేయడం
| స్మారక కట్టడం | పోషకుడు | ప్రదేశం | ప్రిలిమ్స్ దృష్ట్యా ప్రాధాన్యం |
|---|---|---|---|
| బృహదీశ్వర ఆలయం | మొదటి రాజరాజు | తంజావూరు | 1010లో ప్రతిష్ఠించబడింది; బృహత్తర విమానం |
| బృహదీశ్వర ఆలయం | మొదటి రాజేంద్రుడు | గంగైకొండచోళపురం | కొత్త సామ్రాజ్య రాజధానితో సంబంధం కలిగి ఉంది |
| ఐరావతేశ్వర ఆలయం | రెండవ రాజరాజు | దారాసురం | పన్నెండవ శతాబ్దపు శిల్పకళ, వాస్తుకళల పరిణతికి నిదర్శనం |
వాస్తవ సంఘటనలు – కేస్ స్టడీలు
ఆర్థిక సమాచార భాండాగారంగా తంజావూరు ఆలయ శాసనాలు
బృహదీశ్వర ఆలయ శాసనాలు భూమి, బంగారం, పశుసంపద రూపంలో ఇచ్చిన దానాలతోపాటు దీపారాధన, ఆచారసంబంధ సేవలు, సిబ్బందికి సంబంధించిన ఏర్పాట్లను నమోదు చేశాయి. నిరంతర వనరుల సమీకరణ, వ్యవస్థీకృత శ్రమ ద్వారా ఒక రాజనిర్మిత కట్టడం ఎలా పనిచేసిందో అవి తెలియజేస్తాయి. తద్వారా ఆలయాలు కళా చరిత్రతోపాటు ఆర్థిక చరిత్రకూ విలువైన ఆధారాలుగా నిలుస్తాయి.
నాగపట్టణం, శ్రీవిజయతో సంబంధాలు
శ్రీవిజయ పాలకుల పోషణతో నాగపట్టణంలో స్థాపించిన ఒక బౌద్ధ సంస్థకు చోళులు అందించిన మద్దతును లైడెన్ తామ్రపత్రాలు నమోదు చేశాయి. ఈ ఆధారాన్ని, తదనంతరం రాజేంద్రుడు చేపట్టిన సముద్ర దండయాత్రతో కలిపి పరిశీలిస్తే, చోళ–ఆగ్నేయాసియా సంబంధాల్లో సహకారం, సంఘర్షణ రెండూ ఉన్నాయని స్పష్టమవుతుంది.
సాధన ప్రశ్నలు
ప్రశ్న 1
చోళులకు సంబంధించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. అశోకుని శాసనాల్లో వారి ప్రస్తావన ఉంది. 2. విజయాలయుడు చోళ సామ్రాజ్య రాజవంశాన్ని స్థాపించాడు. 3. తంజావూరులోని బృహదీశ్వర ఆలయాన్ని కరికాలుడు నిర్మింపజేశాడు. ఏ వాక్యాలు సరైనవి?
- A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
- B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
- C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
- D. 1, 2 మరియు 3
ప్రశ్న 2
ఉత్తరమేరూరులో నమోదైన కుడవోలై విధానాన్ని ఏ వివరణ అత్యంత సముచితంగా వివరిస్తుంది?
- A. గ్రామంలోని వయోజన నివాసులందరూ ఓటు వేసే సార్వత్రిక ఓటింగ్ విధానం
- B. సభా సంఘాల కోసం అర్హులైన అభ్యర్థుల నుంచి చీట్ల ద్వారా ఎంపిక
- C. పోటీ పరీక్షల ద్వారా నౌకాదళ అధికారుల నియామకం
- D. విదేశీ వర్తకులకు ఆలయ భూములను వేలం వేయడం
ప్రశ్న 3
కింది జతలను పరిశీలించండి: 1. గంగైకొండచోళపురం — మొదటి రాజేంద్రుడు 2. ఐరావతేశ్వర ఆలయం, దారాసురం — రెండవ రాజరాజుడు 3. 1025 నాటి శ్రీవిజయ దండయాత్ర — మొదటి పరాంతకుడు. ఎన్ని జతలు సరిగ్గా సరిపోల్చబడ్డాయి?
- A. ఒకటి మాత్రమే
- B. రెండు మాత్రమే
- C. మూడూ
- D. ఏదీ కాదు
మెయిన్స్: చోళ ఆలయాలు ఆరాధనా కేంద్రాలుగానే కాకుండా రాజకీయ అధికారానికి, ఆర్థిక వ్యవస్థీకరణకు సంబంధించిన సంస్థలుగా కూడా ఉండేవి. ఉదాహరణలతో చర్చించండి. 250 పదాల్లో సమాధానం రాయండి.
- రాజాధికార చట్టబద్ధతకు వ్యక్తీకరణలుగా రాజపోషణను, మహత్తర నిర్మాణ వాస్తుశిల్పాన్ని వివరించండి.
- భూదానాలు, ధర్మాదాయాలు, వ్యవసాయ మిగులు, ఆలయ ఉపాధిని పరిశీలించండి.
- సభలు, వర్తకులు, ప్రత్యేక నైపుణ్యాధారిత చేతివృత్తులతో సంబంధాలను చర్చించండి.
- తంజావూరు శాసనాలను, చోళుల కాంస్య ఉత్సవ విగ్రహాలను ఆధారాలుగా ఉపయోగించండి.
- సామాజిక అంతరాల వ్యవస్థను గుర్తించండి; ఆలయాలను అన్ని వర్గాలకూ సమానంగా ప్రవేశం, భాగస్వామ్యం కల్పించిన సంస్థలుగా చిత్రీకరించవద్దు.
అధ్యయన మూలాలు
- NCERT, Our Pasts II, chapter on Kings and Kingdoms.
- NCERT, An Introduction to Indian Art, Part I, chapters on temple architecture and Indian bronze sculpture.
- Archaeological Survey of India, South Indian Inscriptions series.
- UNESCO World Heritage Centre, Great Living Chola Temples.
- K. A. Nilakanta Sastri, The Colas.
