
అందించిన మెటాడేటాలో పల్లవ వంశానికి చెందినవిగా పేర్కొన్న తామ్రపత్ర శాసనాలు.
Credit: https://www.tn.gov.in/ · CC BY-SA 4.0 · sourceResized and converted to WebP; uncropped.
1. ఆధారాలు, మూలాలు మరియు చారిత్రక నేపథ్యం
పల్లవుల చరిత్ర, శాతవాహనుల అనంతర దక్కన్ రాజకీయ పరిస్థితులను తొలి మధ్యయుగ తమిళ రాజ్యాల ఆవిర్భావంతో అనుసంధానిస్తుంది. ఈ రాజవంశ మూలాలపై చర్చ కొనసాగుతోంది: చరిత్రకారులు భిన్నమైన ప్రాంతీయ, వంశపరమైన సంబంధాలను ప్రతిపాదించినప్పటికీ, ఏ ఒక్క జాతి మూల సిద్ధాంతమూ నిర్ద్వంద్వంగా నిర్ధారణ కాలేదు. పల్లవ, పహ్లవ అనే పేర్ల మధ్య సారూప్యత ఉన్నంత మాత్రాన వారు పార్థియన్ల సంతతికి చెందినవారని నిరూపించలేం. వారి తొలి శాసన ఆధారాలు దక్షిణ ఆంధ్ర, కాంచీపురంతో సంబంధాలను సూచిస్తున్నాయి.
శాసనాలే ప్రధాన ఆధారాలు. తొలి తామ్రపత్ర దానశాసనాల్లో ప్రాకృతాన్ని ఉపయోగించగా, రాజవంశ వంశావళులు, ప్రశస్తులలో సంస్కృత ప్రాధాన్యం క్రమంగా పెరిగింది. తరువాతి శాసనాల్లో, ముఖ్యంగా స్థానిక లావాదేవీల నమోదులో, తమిళాన్ని కూడా ఉపయోగించారు. శివస్కందవర్మతో సంబంధం ఉన్న మైదవోలు, హిరహడగళ్ళి తామ్రపత్రాలు ముఖ్యమైన తొలి ఆధారాలు. తామ్రపత్రాలు సాధారణంగా భూదానాలు, ప్రత్యేకాధికారాలు, రాజుల అధికార ప్రకటనలను నమోదు చేస్తాయి; ఈ ప్రకటనలను ఇతర ఆధారాలతో పోల్చి పరిశీలించాలి.
హరిషేణుడు రచించిన సముద్రగుప్తుని నాలుగవ శతాబ్దపు ప్రయాగ ప్రశస్తి కాలనిర్ణయానికి ఒక బాహ్య ఆధారంగా నిలుస్తుంది. గుప్తుల దండయాత్రలో లొంగదీసుకున్న దక్షిణాది పాలకులలో కంచికి చెందిన విష్ణుగోపుడిని ఇది ప్రస్తావిస్తుంది. ఇది గుప్తుల విస్తరణతో పల్లవులకు ఏర్పడిన సంబంధాన్ని నిర్ధారిస్తుంది; అయితే పల్లవ భూభాగంపై గుప్తుల పరిపాలన దీర్ఘకాలం కొనసాగిందని నిరూపించదు. ఆరవ శతాబ్దం నుంచి మలి పల్లవులు విశేష ప్రాధాన్యం పొందారు; కాంచీపురం రాజకీయ, మత, విద్యా కేంద్రంగా నిలిచింది.
- రాజులను కీర్తించే ప్రశంసలను యథాతథ చారిత్రక వృత్తాంతాలుగా పరిగణించకుండా, శాసనాలు, కట్టడాలు, సాహిత్య రచనలు, యాత్రికుల కథనాలను సమన్వయంతో ఉపయోగించాలి.
- పల్లవుల చరిత్ర ప్రధానంగా దక్షిణ భారతదేశానికి చెందినది; ఈ రాజవంశం గుప్త పాలక వంశానికి శాఖ కాదు.
2. రాజకీయ విస్తరణ, రాజవంశాల మధ్య యుద్ధాలు
ఆరవ శతాబ్దపు మలి భాగంలో పాలించిన సింహవిష్ణు పల్లవుల అధికారాన్ని బలోపేతం చేసి, వారి ప్రభావాన్ని దక్షిణ దిశగా విస్తరించాడు. పల్లవుల ప్రాబల్యానికి సంబంధించి అత్యంత సమగ్రంగా ఆధారాలు లభించే కాలం ఆయన పాలనతో ప్రారంభమవుతుంది. ఆయన వారసుడైన మొదటి మహేంద్రవర్మ, సుమారు క్రీ.శ. 600–630 మధ్య, పాలకుడిగానూ సాంస్కృతిక పోషకుడిగానూ పేరుపొందాడు. ఆయన పాలనలో చాళుక్య పాలకుడు రెండవ పులకేశి పల్లవ భూభాగంపై దండెత్తాడు. ఈ పోరాటం సరిహద్దు ప్రాంతాలు, వనరులు, రాజకీయ ఆధిపత్యం కోసం దక్కన్, తమిళ దేశాల మధ్య నెలకొన్న పోటీని ప్రతిబింబించింది.
సుమారు క్రీ.శ. 630–668 మధ్య పాలించిన మొదటి నరసింహవర్మ సైనిక బలాబలాల సమీకరణాన్ని తారుమారు చేశాడు. ఆయన రెండవ పులకేశి సేనలను ఓడించి, సుమారు క్రీ.శ. 642లో చాళుక్యుల రాజధాని వాతాపిని, అంటే నేటి బాదామిని, స్వాధీనం చేసుకుని ‘వాతాపికొండ’ బిరుదును పొందాడు. గొప్ప మల్లయోధుడు అనే అర్థం గల ఆయన ‘మామల్ల’ బిరుదుతో మామల్లపురం పేరు ముడిపడి ఉంది. ఈ కాలంలో చైనా బౌద్ధ యాత్రికుడు హ్యూయెన్త్సాంగ్ కాంచీపురాన్ని సందర్శించాడు. శ్రీలంక చారిత్రక వృత్తాంతాలు కూడా సింహాసనాన్ని ఆశించిన మానవమ్మకు పల్లవులు అందించిన సహాయాన్ని ప్రస్తావిస్తాయి; ఇది పాక్ జలసంధికి ఆవల పల్లవుల జోక్యాన్ని సూచిస్తుంది.
వాతాపిని స్వాధీనం చేసుకోవడంతో చాళుక్యుల అధికారం శాశ్వతంగా అంతం కాలేదు. తరువాతి పాలకుల కాలంలో సంఘర్షణలు మళ్లీ ప్రారంభమయ్యాయి. సుమారు క్రీ.శ. 700–728 కాలానికి చెందిన రెండవ నరసింహవర్మ లేదా రాజసింహుడు ముఖ్యంగా ఆలయాల పోషణకు ప్రసిద్ధి చెందాడు. రాజవంశపు అనుబంధ శాఖ నుంచి వచ్చిన రెండవ నందివర్మ పల్లవమల్లుడి పాలనలో ఈ వంశం మళ్లీ ఒత్తిళ్లను ఎదుర్కొంది. ఎనిమిదవ శతాబ్దంలో చాళుక్య రెండవ విక్రమాదిత్యుడు కాంచీపురంలోకి ప్రవేశించాడు; అక్కడి కైలాసనాథ ఆలయానికి అతడు కానుకలు సమర్పించినట్లు కూడా ఆధారాలు పేర్కొంటున్నాయి.
పాండ్యులు, రాష్ట్రకూటులు, ఎదుగుతున్న చోళుల మధ్య పోటీ నేపథ్యంలో పల్లవుల అధికారం బలహీనపడింది. తొమ్మిదవ శతాబ్దం చివరినాటికి మొదటి ఆదిత్యుడు పల్లవ పాలకుడైన అపరాజితుడిని ఓడించి తొండైమండలాన్ని చోళుల ఆధీనంలోకి తెచ్చాడు. రాజకీయ పతనం పల్లవుల ప్రభావాన్ని తుడిచిపెట్టలేదు: వారి ఆలయ నిర్మాణ రూపాలు, శాసనాలు, వ్యవస్థలు తరువాతి దక్షిణ భారత రాజ్యాలకు ముఖ్యమైన పునాదులుగా నిలిచాయి.
- వాతాపిని జయించిన మొదటి నరసింహవర్మను, నిర్మాణ ఆలయాలకు ప్రధాన పోషకుడైన రెండవ నరసింహవర్మ నుంచి వేరుగా గుర్తించాలి.
- పల్లవ–చాళుక్యుల వైరం పదేపదే కొనసాగింది; అది ఒకే పక్షం శాశ్వత విజేతగా నిలిచిన ఏకైక యుద్ధం కాదు.
3. పరిపాలన, వ్యవసాయ విస్తరణ, సముద్ర సంబంధాలు
పల్లవ రాజరికం తన అధికారానికి చట్టబద్ధతను కల్పించుకోవడానికి రాజబిరుదులు, వంశావళులు, మత పోషణను ఉపయోగించుకుంది. శాసనాల్లో రాష్ట్రం, కోట్టం, నాడు వంటి ప్రాదేశిక విభాగాల ప్రస్తావన ఉంది. అయితే, వాటి వినియోగం, పరస్పర సంబంధాలు కాలాన్ని, ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతూ ఉండేవి. రాజ్యం అంతటా ఒకే విధమైన కేంద్రీకృత అధికార యంత్రాంగంపై కాకుండా అధికారులు, స్థానిక ప్రముఖులు, గ్రామ సంస్థలపై ఆధారపడేది. పన్నుల ఆదాయం ప్రధానంగా వ్యవసాయం నుంచి వచ్చేది; వృత్తులు, వస్తు వినిమయానికి సంబంధించిన అదనపు సుంకాలు కూడా ఉండేవి.
బ్రహ్మదేయ దానాల ద్వారా భూములను లేదా గ్రామాలను బ్రాహ్మణులకు కేటాయించేవారు; తరచుగా నిర్దిష్టమైన పన్ను సంబంధిత ప్రత్యేక హక్కులను కూడా కల్పించేవారు. దేవదానాలు ఆలయాల పోషణకు తోడ్పడేవి. ఇటువంటి దానాలు సాగు విస్తరణకు, ఆవాసాలను మతపరమైన, రాజకీయ సంబంధాల వ్యవస్థలతో అనుసంధానించడానికి దోహదపడ్డాయి. అదే సమయంలో, ఆదాయం, వనరులపై హక్కుల పునఃపంపిణీకి కూడా కారణమయ్యాయి. ఈ ప్రాంత వ్యవసాయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో నీటిపారుదల చెరువులు, కాలువలు, బావులు కీలకమైనవి. ఆలయాలు క్రమంగా భూస్వాములుగా, ఉపాధి కల్పించే సంస్థలుగా, పునఃపంపిణీ కేంద్రాలుగా మారాయి.
గ్రామ సంస్థల్లో ఊర్, బ్రాహ్మణ ఆవాసాలకు సంబంధించిన సభలు ఉండేవి; రెండవ వాటిని సాధారణంగా ‘సభలు’ అని పిలిచేవారు. ఈ పరిణామాలు తరువాతి చోళుల స్థానిక సంస్థల ఏర్పాటుకు నేపథ్యంలోని భాగంగా నిలిచాయి. అయితే, కుడవోలై పద్ధతి ద్వారా కమిటీల ఎంపికను వివరించే ఉత్తరమేరూరు శాసనాలు పదవ శతాబ్దంలోని చోళ మొదటి పరాంతకుడి పాలనకు చెందినవి; పల్లవుల పాలనకు చెందినవి కావు.
మామల్లపురం బంగాళాఖాతంలో సముద్ర వాణిజ్యంతో అనుసంధానమైన తీరప్రాంత కేంద్రంగా ఉండేది. పల్లవుల కాలంలో శ్రీలంకతోనూ, విస్తృత ఆగ్నేయాసియా ప్రాంతంతోనూ సంబంధాలు ఉండేవి. తరచుగా పల్లవ లిపి నుంచి ఉద్భవించిన లిపులుగా పేర్కొనే దక్షిణ భారత లిపి సంప్రదాయాలు అనేక ఆగ్నేయాసియా లిపుల అభివృద్ధిని ప్రభావితం చేశాయి. వ్యాపారులు, మత నిపుణులు, రాజాస్థానాల ద్వారా జరిగిన సాంస్కృతిక వ్యాప్తిని, ఆయా ప్రాంతాలపై పల్లవులకు ప్రాదేశిక పాలనాధికారం ఉండేదనడానికి రుజువుగా భావించకూడదు.
- బ్రహ్మదేయం: బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చే దానం; దేవదానం: దేవతకు లేదా ఆలయానికి ఇచ్చే దానం.
- పూర్తిగా అభివృద్ధి చెందిన చోళుల పరిపాలనా వ్యవస్థలు అంతకుముందు అన్ని పల్లవ ఆవాసాల్లోనూ అమలులో ఉన్నాయని భావించకూడదు.
4. మతం, సాహిత్యం మరియు మేధో జీవనం
శైవ నాయనార్లు, వైష్ణవ ఆళ్వార్లతో ముడిపడిన తమిళ భక్తి ఉద్యమ విస్తరణ పల్లవుల కాలంలోనే జరిగింది. వారి భక్తి గీతాలు శివుడు లేదా విష్ణువుతో వ్యక్తిగత అనుబంధాన్ని, పవిత్ర క్షేత్రాల ప్రాధాన్యాన్ని నొక్కిచెప్పాయి. అప్పర్, సంబంధర్, సుందరర్ వంటి భక్తులు ఈ విస్తృత మతపరమైన వాతావరణానికి చెందినవారు. రాజులు, ఉన్నత వర్గాలు ఆలయాలకు అందించిన పోషణకు, ఈ ఉద్యమాలకు మధ్య పరస్పర ప్రభావం ఉండేది. అయితే, భక్తిని కేవలం రాజులు రుద్దిన కార్యక్రమంగా వివరించలేము.
అప్పర్ ప్రభావంతో మొదటి మహేంద్రవర్మ జైనమతం నుంచి శైవమతంలోకి మారినట్లు సంప్రదాయ కథనం పేర్కొంటుంది. ఈ కథనం తరువాతి కాలపు భక్తి సంప్రదాయం నుంచి వచ్చింది; దీనిని సమకాలీన శాసన ఆధారాల నుంచి వేరుగా చూడాలి. ఆయన రచించిన సంస్కృత హాస్యనాటకం ‘మత్తవిలాస ప్రహసనం’ మతాచారాలను అనుసరించేవారిపై, ముఖ్యంగా కాపాలిక, బౌద్ధ పాత్రలపై వ్యంగ్యాన్ని సంధిస్తుంది. ఇది నేరుగా పరిపాలనా వివరాలను అందించే వర్ణన కాకుండా, పట్టణాల్లో పరస్పరం పోటీపడిన మత సమూహాల గురించి సాహిత్యపరమైన చిత్రణను అందిస్తుంది.
కాంచీపురంలో శైవ, వైష్ణవ, బౌద్ధ, జైన సంప్రదాయాలు సహజీవనం చేశాయి. అక్కడి బౌద్ధ సంస్థలు, మేధో కేంద్రంగా దానికున్న ఖ్యాతిని తెలుసుకోవడానికి హ్యూయెన్త్సాంగ్ వృత్తాంతం ముఖ్యమైనది. ఘటికలు బ్రాహ్మణీయ విద్యా కేంద్రాలుగా ఉండేవి; పల్లవుల చారిత్రక నేపథ్యంలో వాటి ప్రస్తావన కనిపిస్తుంది. సంస్కృతం రాజాస్థానాల్లో ప్రతిష్ఠను పొందగా, తమిళ భక్తి సాహిత్యం గణనీయంగా విస్తరించింది. తమిళ ప్రాంతంలో సంస్కృతాన్ని రాయడానికి గ్రంథ లిపిని ఉపయోగించేవారు; తమిళ శాసనాలు తమకంటూ అభివృద్ధి చెందుతున్న లిపి సంప్రదాయాలను అనుసరించాయి. అందువల్ల శాసనాల ఆధారిత ప్రశ్నల్లో భాషకు, లిపికి మధ్య తేడాను గుర్తించాలి.
- నాయనార్లు శైవమతంతో, ఆళ్వార్లు వైష్ణవమతంతో సంబంధం కలిగి ఉన్నారు.
- నిర్దిష్ట దేవతల ఆరాధనకు బలమైన రాజాదరణ ఉన్నప్పటికీ మత వైవిధ్యం కొనసాగింది.
5. వాస్తుశిల్పం మరియు శిల్పాల గుర్తింపు
పల్లవుల స్మారక కట్టడాలు రాతిని తొలిచి రూపొందించిన ఆలయాల నుంచి ఏకశిలా నిర్మాణ ప్రయోగాలకు, రాళ్లు లేదా ఇటుకలను పేర్చి కట్టిన ఆలయాలకు జరిగిన ముఖ్యమైన పరివర్తనను ప్రతిబింబిస్తాయి. ఈ వర్గాలు వేర్వేరు నిర్మాణ పద్ధతులను సూచిస్తాయే తప్ప, ఒకదానితో మరొకటి సమకాలీనంగా ఉనికిలో లేని కచ్చితమైన వరుస క్రమాన్ని సూచించవు. మొదటి మహేంద్రవర్మకు ముఖ్యంగా స్తంభాలతో కూడిన గుహాలయాలతో సంబంధం ఉంది. ఇటుక, కలప, లోహం లేదా సున్నపు గారను ఉపయోగించకుండా బ్రహ్మ, ఈశ్వరుడు, విష్ణువుల కోసం నిర్మించిన ఆలయాన్ని మండగపట్టు శాసనం ప్రశంసిస్తుంది. నిర్మాణ మాధ్యమంగా రాతిని ఉద్దేశపూర్వకంగా స్వీకరించడాన్ని ఇది నొక్కిచెబుతుంది.
మామల్లపురంలో గుహా మండపాలు, ఏకశిలా రథాలు, బహిరంగ ప్రదేశాల్లోని ఉబ్బెత్తు శిల్పాలు, నిర్మిత ఆలయాలు ఉన్నాయి. సాధారణంగా పంచరథాలను మొదటి నరసింహవర్మ కాలానికి చెందినవిగా పరిగణిస్తారు; అయితే, ఒక్కో కట్టడం నిర్మాణ కాలంపై చర్చకు అవకాశం ఉంది. సహజంగా ఉన్న రాతిని చెక్కి రూపొందించిన ఈ కట్టడాల్లో విభిన్న ఆలయ ఆకృతులను ప్రయోగించారు. వీటికి పాండవులు, ద్రౌపది పేర్లు పెట్టారు. అయితే, వీటిని ఆ ఇతిహాస పాత్రలు నిర్మించలేదు; ఇవి చక్రాలతో నడిచే రథాలు కూడా కావు.
ఈ విశాలమైన బహిరంగ ఉబ్బెత్తు శిల్పాన్ని సాధారణంగా అర్జునుని తపస్సు లేదా గంగావతరణం అని పిలుస్తారు. ఇందులోని చీలిక, తపస్వి ఆకృతి, దివ్యజీవులు, నాగులు, జంతువులు తపస్సుతోనూ, పవిత్ర నదితోనూ ముడిపడిన వ్యాఖ్యానాలకు ఆధారంగా నిలుస్తాయి. మహిషాసురమర్దిని గుహలో దుర్గాదేవి మహిషాసురునితో యుద్ధం చేస్తున్న దృశ్యం ఉండగా, వరాహ గుహలో విష్ణువు వరాహావతారం కనిపిస్తుంది. ఈ కథన శిల్ప ఫలకాలు ప్రిలిమ్స్లో దృశ్యాల ఆధారంగా గుర్తించేందుకు ఉపయోగపడతాయి.
రాజసింహుని కాలంలో నిర్మాణ ఆలయ వాస్తుశిల్పం ఒక ముఖ్యమైన దశకు చేరుకుంది. కాంచీపురంలోని ఇసుకరాతితో నిర్మించిన కైలాసనాథ ఆలయం శివునికి అంకితం చేయబడింది; మామల్లపురంలోని తీర ఆలయ సముదాయంలో శివాలయాలతోపాటు శయన విష్ణువు ఆలయం కూడా ఉంది. నందివర్మన్ IIతో సంబంధం ఉన్న కాంచీపురంలోని వైకుంఠ పెరుమాళ్ ఆలయంలో రాజవంశ చరిత్రను వివరించే ముఖ్యమైన ఉబ్బెత్తు శిల్పాలు ఉన్నాయి. పిరమిడ్ ఆకారపు విమానంతో సహా ద్రావిడ వాస్తుశిల్ప లక్షణాలు స్థిరపడటానికి పల్లవ ఆలయాలు తోడ్పడ్డాయి. విశాలమైన ఆలయ ప్రాకారాలలో ప్రముఖంగా కనిపించే భారీ ప్రవేశద్వార గోపురాలు అనంతర కాలపు పరిణామాలకు మరింత ప్రత్యేకమైన లక్షణాలు.
- గుహాలయం: రాతిని తొలిచి నిర్మించినది; ఏకశిలా రథం: ఒకే శిలా ఖండం నుంచి చెక్కినది; నిర్మిత ఆలయం: రాళ్లు లేదా ఇటుకలను పేర్చి కట్టినది.
- కాంచీపురంలోని పల్లవుల కైలాసనాథ ఆలయాన్ని ఎల్లోరాలోని రాష్ట్రకూటుల కైలాస ఆలయంతో పొరబడవద్దు.
చారిత్రక ఆధారాలుగా పల్లవుల తామ్రపత్రాలు
ప్రసిద్ధ ఆలయాలకు అతీతంగా పల్లవుల పాలనను అధ్యయనం చేయడానికి తామ్రపత్ర దానశాసనాలు ముఖ్యమైన మూలాధారాలు. ఇచ్చిన శీర్షిక ఈ వస్తువును పల్లవుల లిఖిత ఆధారాలతో అనుసంధానిస్తూ, దానిని ఆ రాజవంశానికి సంబంధించినదిగా సూచిస్తుంది. అయితే సంక్షిప్త వివరణ ఆధారంగా దీనిని జారీ చేసిన పాలకుడు, తేదీ, లభించిన ప్రదేశం లేదా విషయాలను నిర్ధారించలేము. పల్లవుల తామ్రపత్ర శాసనాలు సాధారణంగా దానాలను, ప్రత్యేక హక్కులను నమోదు చేసేవి. వీటిలో తరచుగా రాజవంశావళులు, ప్రశంసలతోపాటు దానగ్రహీతలు, భూమి, రాజస్వ హక్కులకు సంబంధించిన అమలు వివరాలు కూడా ఉండేవి. అందువల్ల ఇవి సార్వభౌమాధికార ప్రకటనలతోపాటు పోషణ, ఆదరణ వ్యవస్థ ఆచరణలో ఎలా నిర్వహించబడిందో కూడా తెలియజేస్తాయి.
తొలి మధ్యయుగ దక్షిణ భారతదేశానికి సంబంధించి, ఇటువంటి శాసనాలు రాజరికం, బ్రాహ్మణీయ సంస్థలు, వ్యవసాయ విస్తరణ, స్థానిక సమాజం మధ్య సంబంధాలను వివరించడానికి తోడ్పడతాయి. భూదానాలు ఒక భూభాగంపై ఊహించగల ప్రతి హక్కునూ బదిలీ చేయడానికి బదులుగా, నిర్దిష్ట ఆదాయాలను లేదా మినహాయింపులను కేటాయించి ఉండవచ్చు; ప్రతి దానశాసనంలోని పదప్రయోగం ముఖ్యమైనది. పల్లవుల శాసనాలు మారుతున్న భాషా వినియోగ పద్ధతులను కూడా ప్రతిబింబిస్తాయి: తొలి శాసనాలలో ప్రాకృతం కనిపించగా, అనంతర దానశాసనాలలో సంస్కృతం, తమిళం వేర్వేరు కలయికలలో ఉపయోగించబడ్డాయి. భాషను, లిపిని వేరుచేసి చూడాలి; ఈ రెండింటిలో ఏ ఒక్కదాని ఆధారంగానూ పాలకుడిని నిశ్చయంగా గుర్తించలేము. వంశావళి ప్రశంసలను యథాతథ రాజకీయ వృత్తాంతంగా అంగీకరించకుండా, ఇతర శాసనాలతో, భౌతిక ఆధారాలతో పోల్చి పరిశీలించాలి.
- మూలాధారాల విమర్శనాత్మక పరిశీలన: ప్రశస్తి భాగాలను దాన నిబంధనల నుంచి వేరుచేసి చూడాలి; రాజుల ప్రకటనలు గానీ, నిర్దేశించిన ప్రత్యేక హక్కులు గానీ వాస్తవ క్షేత్రస్థాయి పరిస్థితులను తమంతట తాముగా నిరూపించవు.
- ప్రిలిమ్స్ కోసం భేదం: తామ్రపత్రాలు శాసనాలను లిఖించే మాధ్యమం మాత్రమే; అవి భాష లేదా లిపి కావు. సంస్కృతం, తమిళం, గ్రంథ అనేవి పరస్పరం సమానార్థకంగా ఉపయోగించగల వర్గాలు కావు.
- మెయిన్స్ అనుసంధానం: వ్యవసాయ, సంస్థాగత మార్పులను చర్చించడానికి పల్లవుల దానశాసనాలను ఉపయోగించాలి. అయితే ప్రతి దానశాసనాన్నీ ఏకరీతి ‘భూస్వామ్య వ్యవస్థ’కు రుజువుగా పరిగణించడం లేదా అనంతర చోళుల కాలపు ఏర్పాట్లను పూర్వకాలానికీ వర్తింపజేయడం నివారించాలి.
కాలరేఖ
Fourth century CE
సముద్రగుప్తుని ప్రయాగ ప్రశస్తిలో కాంచికి చెందిన విష్ణుగోపుని ప్రస్తావన ఉంది.
Later sixth century
సింహవిష్ణువు అనంతర పల్లవుల ఆధిపత్యాన్ని స్థాపించాడు.
Approximately 600–630 CE
మహేంద్రవర్మన్ I శిలలను తొలిచి నిర్మించే ఆలయాలను ప్రోత్సహించాడు; చాళుక్యుల దండయాత్రను ఎదుర్కొన్నాడు.
Around 642 CE
నరసింహవర్మన్ I వాతాపిని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.
Approximately 700–728 CE
రాజసింహుని పాలనలో నిర్మిత ఆలయాల నిర్మాణానికి విశేష ప్రోత్సాహం లభించింది.
Late ninth century
ఆదిత్య I అపరాజితుడిని ఓడించాడు; చోళుల ఆధిపత్యం తొండైమండలంలోకి విస్తరించింది.
పల్లవ ఆలయ వాస్తుశిల్పం యొక్క స్థూల వికాసం
- 1. మొదటి మహేంద్రవర్మ కాలంలో శిలలను తొలిచి నిర్మించిన స్తంభాలతో కూడిన గుహాలయాలు
- 2. మామల్లపురంలో గుహా శిల్పకళ విస్తరణ మరియు ఏకశిలా ఆలయ నిర్మాణ ప్రయోగాలు
- 3. రాజసింహుని కాలంలో ప్రధాన నిర్మిత ఆలయాలు
- 4. తరువాతి పల్లవుల కాలంలో వాస్తుశిల్పం, కథన శిల్పాల మరింత విస్తరణ
| పాలకుడు | గుర్తింపు | ప్రధాన అనుబంధం |
|---|---|---|
| మొదటి మహేంద్రవర్మ | విచిత్రచిత్తుడు | మండగపట్టు గుహ; మత్తవిలాస ప్రహసనం |
| మొదటి నరసింహవర్మ | మామల్లుడు; వాతాపికొండ | వాతాపి ఆక్రమణ; మామల్లపురంలోని ఏకశిలా కట్టడాలు |
| రెండవ నరసింహవర్మ | రాజసింహుడు | కైలాసనాథ ఆలయం; తీర ఆలయం |
| రెండవ నందివర్మ | పల్లవమల్లుడు | కాంచీపురంలోని వైకుంఠ పెరుమాళ్ ఆలయం |
వాస్తవ సంఘటనలు – కేస్ స్టడీలు
మండగపట్టు: శాసనం, నిర్మాణ సామగ్రి వినియోగంలో నవకల్పన
ప్రస్తుత తమిళనాడులోని మండగపట్టు గుహలో భౌతిక కట్టడంతోపాటు, దాని నిర్మాణం ఇటుక, కలప, లోహం, సున్నపు గారతో చేసే నిర్మాణానికి భిన్నమైనదని స్పష్టంగా పేర్కొనే శాసనం ఉంది. వాస్తుశిల్ప పరిణామాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి శాసనశాస్త్రం ఎలా తోడ్పడుతుందో ఇది తెలియజేస్తుంది. అయితే, భారతదేశమంతటా శిలలను తొలిచి నిర్మించే వాస్తుశిల్పాన్ని మహేంద్రవర్మనే ఆవిష్కరించాడని ఇది నిరూపించదు; అంతకుముందే భారతదేశంలో బౌద్ధ, జైన సంప్రదాయాలకు చెందిన ఇటువంటి కట్టడాలు ఉన్నాయి.
మామల్లపురం: ప్రకృతి ప్రభావాలకు గురయ్యే తీరంలో వారసత్వ సంపద
UNESCO జాబితాలోని మహాబలిపురం కట్టడాల సముదాయం ఒకే తీరప్రాంత భూదృశ్యంలో వివిధ నిర్మాణ పద్ధతులను భద్రపరుస్తోంది. తీర దేవాలయం (Shore Temple) లవణాలతో కూడిన గాలులకు గురవుతుండటంతో దాని పరిరక్షణకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది. పురావస్తు కట్టడాల రక్షణలో సందర్శకుల ఒత్తిడితోపాటు పర్యావరణ ప్రభావాల వల్ల కలిగే శైథిల్యాన్ని కూడా ఎలా ఎదుర్కోవాలో ఈ ప్రదేశం ఒక ఆచరణాత్మక ఉదాహరణగా నిలుస్తుంది.
సాధన ప్రశ్నలు
ప్రశ్న 1
కింది జతలను పరిశీలించండి: 1. మహేంద్రవర్మన్ I — మత్తవిలాస ప్రహసనం; 2. నరసింహవర్మన్ I — వాతాపి స్వాధీనం; 3. నరసింహవర్మన్ II — కాంచీపురంలోని కైలాసనాథ ఆలయం. ఎన్ని జతలు సరిగ్గా జతపరచబడ్డాయి?
- A. ఒకటి మాత్రమే
- B. రెండు మాత్రమే
- C. మూడూ
- D. ఏదీ కాదు
ప్రశ్న 2
పల్లవుల కట్టడాలకు సంబంధించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. పంచరథాలు ఏకశిలా కట్టడాలు. 2. తీర దేవాలయం ఒక నిర్మిత ఆలయ సముదాయం. 3. కాంచీపురంలోని కైలాసనాథ ఆలయాన్ని ఒకే శిలను తొలిచి నిర్మించారు. ఏ వాక్యాలు సరైనవి?
- A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
- B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
- C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
- D. 1, 2 మరియు 3
ప్రశ్న 3
పల్లవుల కాలానికి సంబంధించిన చారిత్రక ఆధారాలను అత్యంత కచ్చితంగా వివరించే వాక్యం ఏది?
- A. ప్రయాగ ప్రశస్తిలో విష్ణుగోపుని ప్రస్తావన కాంచిలో శాశ్వత గుప్త పరిపాలన ఉన్నట్లు నిరూపిస్తుంది.
- B. ఉత్తరమేరూరులోని వివరమైన కుడవోలై శాసనాలు మహేంద్రవర్మన్ I పాలనాకాలానికి చెందినవి.
- C. ఆగ్నేయాసియాలో పల్లవ లిపుల నుంచి ఉద్భవించిన లిపుల వినియోగం, అక్కడ ప్రత్యక్ష పల్లవ ప్రాదేశిక పాలన ఉన్నట్లు నిరూపిస్తుంది.
- D. పల్లవుల చరిత్రలో వివిధ దశల్లో వారి శాసనాలలో ప్రాకృతం, సంస్కృతం, తమిళం సహా భిన్న భాషలను ఉపయోగించారు.
మెయిన్స్: తొలి మధ్యయుగ దక్షిణ భారతదేశంలో రాజకీయ సంస్థలు, ఆలయ సంస్కృతి రూపుదిద్దుకోవడంలో పల్లవుల కృషిని అంచనా వేయండి. 250 పదాల్లో సమాధానం రాయండి.
- కాంచీపురం కేంద్రంగా తొండైమండలంలో పల్లవుల అధికార స్థావరాన్ని గుర్తించండి.
- రాజవంశాల మధ్య యుద్ధాలను, దక్కన్, తమిళ ప్రాంతం, శ్రీలంకల మధ్య సంబంధాలను చర్చించండి.
- భూదానాలు, నీటిపారుదల, స్థానిక సభలు, ఆలయ కేంద్రిత ఆర్థిక కార్యకలాపాలను వివరించండి.
- శిలలను తొలిచి నిర్మించిన, ఏకశిలా, నిర్మిత వాస్తుశిల్ప రూపాల పరిణామాన్ని పేర్లతో కూడిన ఉదాహరణలతో వివరించండి.
- సంస్కృత భాషకు ప్రోత్సాహం, తమిళ భక్తి ఉద్యమం, మత వైవిధ్యాల మధ్య సంబంధాన్ని వివరించండి.
- తరువాతి కాలపు సంస్థలు అంతకుముందు కాలంలోనూ ఉన్నట్లు ఆపాదించకుండా, చోళుల పాలనలో కొనసాగిన పల్లవుల వారసత్వాన్ని పేర్కొంటూ ముగించండి.
అధ్యయన మూలాలు
- NCERT, Our Pasts–I, New Empires and Kingdoms.
- NCERT, An Introduction to Indian Art, Part 1, Temple Architecture and Sculpture.
- Upinder Singh, A History of Ancient and Early Medieval India.
- K. A. Nilakanta Sastri, A History of South India.
- Archaeological Survey of India: information on Mamallapuram and Kanchipuram monuments, asi.nic.in.
- UNESCO World Heritage Centre: Group of Monuments at Mahabalipuram, whc.unesco.org.
- https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Pallava_Dynasty_writings_on_copper_plate.jpg
