ఆధార సంవత్సరం

1. అర్థం, ఆర్థిక ఉద్దేశం

పరిమాణాలు మారడం వల్ల గానీ, ధరలు మారడం వల్ల గానీ లేదా రెండూ మారడం వల్ల గానీ సమష్టి ఆర్థిక విలువలు మారతాయి. ఉత్పత్తి విలువ ₹100 కోట్ల నుంచి ₹120 కోట్లకు పెరిగితే, ఆర్థిక వ్యవస్థ తప్పనిసరిగా 20 శాతం ఎక్కువ వస్తువులు, సేవలను ఉత్పత్తి చేసిందని అర్థం కాదు. ఈ పెరుగుదలలో కొంత భాగానికి లేదా మొత్తానికి ధరలే కారణం కావచ్చు. ఉత్పత్తి పరిమాణంలో మార్పుల నుంచి ధరల కదలికలను వేరు చేయడానికి ఆధార సంవత్సరం ఒక ప్రామాణికాన్ని అందిస్తుంది.

సరళీకృత స్థిర ఆధార సంవత్సర గణనలో, t సంవత్సరంలోని నామమాత్ర GDP అనేది ప్రస్తుత సంవత్సర పరిమాణాలను ప్రస్తుత సంవత్సర ధరలతో గుణించగా వచ్చిన విలువల మొత్తం. వాస్తవ GDP అనేది ప్రస్తుత సంవత్సర పరిమాణాలను ఆధార సంవత్సర ధరలతో గుణించగా వచ్చిన విలువల మొత్తం. ధరలను స్థిరంగా ఉంచడం వల్ల, ఈ పోలిక పరిమాణంలో మార్పును కొలుస్తుంది. వాస్తవ జాతీయ ఖాతాల గణన మరింత సంక్లిష్టంగా ఉంటుంది: వేర్వేరు కార్యకలాపాలకు వేర్వేరు ధరల సూచికలు, పరిమాణ సూచికలు, అంచనా విధానాలు అవసరమవుతాయి.

సూచిక సంఖ్యల విషయంలో, ఆధార సంవత్సర సూచిక విలువను సంప్రదాయబద్ధంగా 100గా నిర్ణయిస్తారు. అందువల్ల, సూచిక విలువ 125 అయితే అది ఆధార సంవత్సరంతో పోలిస్తే 25 శాతం పెరుగుదలను సూచిస్తుంది; అంతకుముందు సంవత్సరంతో పోలిస్తే తప్పనిసరిగా 25 శాతం పెరుగుదలను సూచించదు. అలాగే, గణాంక ఆధార సంవత్సరం అనేది ప్రభుత్వ వృద్ధి లక్ష్యం కాదు; ఆర్థిక కార్యక్రమం ప్రారంభమైన సంవత్సరం కూడా కాదు.

• ప్రస్తుత ధరలు: కొలుస్తున్న కాలంలో అమలులో ఉన్న ధరలు.
• స్థిర ధరలు: ధరల మార్పుల ప్రభావాన్ని తొలగించేందుకు రూపొందించిన విలువ మదింపు చట్రం.
• సంవత్సర ప్రాతిపదికన వృద్ధి: ఆధార సంవత్సరంతో కాకుండా, అంతకుముందు సంవత్సరంలోని సంబంధిత కాలంతో పోల్చినప్పుడు నమోదైన శాతం మార్పు.

2. ఆధార సంవత్సర ఎంపిక, సవరణ

ఉపయోగకరమైన ఆధార సంవత్సరం అసాధారణ కరువు, యుద్ధం లేదా తీవ్రమైన అంతరాయం నెలకొన్న పరిస్థితులను కాకుండా, తగినంత సాధారణ ఆర్థిక పరిస్థితులను ప్రతిబింబించాలి. అలాగే, సంస్థలు, కుటుంబాల వ్యయం, ఉపాధి, ఉత్పత్తికి సంబంధించి విశ్వసనీయమైన ప్రామాణిక సమాచారం అందుబాటులో ఉండాలి. సాధారణ పరిస్థితులు ఉండటం మాత్రమే సరిపోదు: సర్వేలు, పరిపాలనా రికార్డుల లభ్యత, నాణ్యత ఈ ఎంపికలో కీలకమైనవి.

ఆర్థిక నిర్మాణాలు పరిణామం చెందుతుంటాయి. డిజిటల్ సేవలు విస్తరిస్తాయి, వినియోగ ధోరణులు మారుతాయి, కొత్త ఉత్పత్తులు అందుబాటులోకి వస్తాయి, సాపేక్ష ధరలు మారుతాయి. పాత ఆధార సంవత్సరాన్ని ఉపయోగించడం వల్ల దశాబ్దాల క్రితం ప్రాధాన్యం కలిగిన కార్యకలాపాలకు అధిక ప్రాముఖ్యత లభించవచ్చు; అదే సమయంలో అభివృద్ధి చెందుతున్న కొత్త రంగాలకు తగిన ప్రాతినిధ్యం లభించకపోవచ్చు. క్రమానుగత సవరణ భారాలు, ప్రమాణాల సమకాలీన ప్రాసంగికతను మెరుగుపరుస్తుంది.

ఆధార సంవత్సర మార్పు అనేది ఒక సంవత్సరం స్థానంలో మరొక సంవత్సరాన్ని ఎంచుకోవడం కంటే విస్తృతమైన ప్రక్రియ కావచ్చు. గణాంక సంస్థలు కొత్త సర్వేలను ప్రవేశపెట్టవచ్చు, గణన పరిధిని విస్తరించవచ్చు, వర్గీకరణలను మెరుగుపరచవచ్చు, ధరల సూచికలను నవీకరించవచ్చు, సవరించిన అంతర్జాతీయ ఖాతాల నిర్వహణ సిఫార్సులను అనుసరించవచ్చు. ఫలితంగా, కొత్త GDP శ్రేణి దాని స్థాయి, రంగాలవారీ కూర్పు, వృద్ధి రేట్ల విషయంలో పాత శ్రేణికి భిన్నంగా ఉండవచ్చు.

ఆధార సంవత్సర మార్పు దానంతట అదే ఆదాయాన్ని, ఉపాధిని లేదా పన్ను రాబడిని సృష్టించదు. అది ఆర్థిక కార్యకలాపాల గణాంక చిత్రణను మారుస్తుంది. గణన పరిధి లేదా అంచనా విధానం మెరుగుపడితే, పద్ధతిపరమైన సవరణ వల్ల నామమాత్ర GDP కూడా మారవచ్చు; స్థిర ధరల వద్ద మదింపు కోసం ఉపయోగించే ధరలను మాత్రమే మార్చడం వల్ల నామమాత్ర GDP మారదు. సవరణ అనంతరం ఆర్థిక వ్యవస్థ పరిమాణం పెరిగిందనే వాదనలను మూల్యాంకనం చేసేటప్పుడు ఈ వ్యత్యాసాన్ని గుర్తించడం ముఖ్యం.

• కాలం చెల్లిన భారాలు, నిర్మాణాత్మక పరివర్తన, మెరుగైన దత్తాంశం, మెరుగుపరచిన పద్ధతులు ఆధార సంవత్సర సవరణకు కారణాలలో ఉన్నాయి.
• అసాధారణ అంతరాయానికి గురైన ఇటీవలి సంవత్సరం అయినంత మాత్రాన అది అత్యుత్తమ ప్రామాణిక సంవత్సరంగా పరిగణించబడదు.
• అంతర్జాతీయ సిఫార్సులు క్రమం తప్పకుండా నవీకరించడాన్ని ప్రోత్సహిస్తాయి; అయితే సవరణలు జాతీయ గణాంక సామర్థ్యం, దత్తాంశ లభ్యతపై ఆధారపడి ఉంటాయి.

3. భారతదేశ ప్రధాన సూచికలలో ఆధార సంవత్సరాలు

గణాంకాలు మరియు కార్యక్రమాల అమలు మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని జాతీయ గణాంక కార్యాలయం భారత జాతీయ ఖాతాలను సంకలనం చేస్తుంది. జనవరి 2015లో, అప్పటి కేంద్ర గణాంక కార్యాలయం 2004–05 స్థానంలో 2011–12ను ఆధార సంవత్సరంగా తీసుకుని జాతీయ ఖాతాల శ్రేణిని ప్రవేశపెట్టింది. ఈ సవరణలో గణన పద్ధతులు, సమాచార వనరులకు సంబంధించిన మార్పులను చేర్చారు. వీటిలో కార్పొరేట్ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన MCA21 కార్పొరేట్ సమాచార నిధిని మరింత విస్తృతంగా ఉపయోగించడం కూడా ఉంది. మార్కెట్ ధరల వద్ద GDP ప్రధాన సమగ్ర సూచికగా మారగా, మౌలిక ధరల వద్ద స్థూల విలువ జోడింపు రంగాలవారీ విశ్లేషణలో కీలకంగా మారింది.

GDP, వినియోగదారుల ధరల సూచిక, టోకు ధరల సూచిక, పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి సూచిక వేర్వేరు అంశాలను కొలుస్తాయి. నిర్దేశిత వినియోగ వస్తుసేవల సమూహానికి సంబంధించిన చిల్లర ధరల మార్పులను CPI నమోదు చేస్తుంది. వస్తువుల టోకు ధరల మార్పులను WPI నమోదు చేస్తుంది; ఇందులో సేవలు ఉండవు. తన పరిధిలోని కార్యకలాపాల్లో పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి పరిమాణంలో మార్పులను IIP నమోదు చేస్తుంది. అందువల్ల ప్రతిదానికీ ప్రత్యేక పరిధి, భారాలు, గణాంక రూపకల్పన అవసరం.

అనేక పాఠ్యపుస్తకాలు, పరీక్షా ప్రశ్నల్లో ఉపయోగించే ప్రామాణిక భారతీయ శ్రేణుల్లో 2011–12 ధరల వద్ద GDP, 2011–12ను 100గా తీసుకున్న IIP, 2011–12ను 100గా తీసుకున్న WPI, 2012ను 100గా తీసుకున్న గ్రామీణ, పట్టణ, సంయుక్త CPI ఉన్నాయి. ఇవి ఆయా శ్రేణులకు ప్రత్యేకమైన ప్రామాణిక సూచనలు మాత్రమే; ఈ ఆధార సంవత్సరాలు నిరవధికంగా మారకుండా ఉంటాయని వీటి అర్థం కాదు. సమకాలీన అంశాలకు సంబంధించిన ప్రశ్న విషయంలో తాజా అధికారిక విడుదలను ధృవీకరించాలి; ప్రకటించిన సవరణకు, వాస్తవంగా విడుదల చేసిన శ్రేణికి మధ్య తేడాను గుర్తించాలి.

పరిశ్రమలు మరియు అంతర్గత వాణిజ్య ప్రోత్సాహక విభాగంలోని ఆర్థిక సలహాదారు కార్యాలయం WPIని ప్రచురిస్తుంది. ప్రధాన జాతీయ CPI శ్రేణులను, IIPని NSO ప్రచురిస్తుంది. ప్రతి CPI శ్రేణికీ ఒకే ఆధార సంవత్సరం ఉండదు: నిర్దిష్ట కార్మిక వర్గాల కోసం రూపొందించిన సూచికలకు ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు ఉంటాయి. అందువల్ల సంబంధిత సూచికను పేర్కొనకుండా ‘భారత ద్రవ్యోల్బణ ఆధార సంవత్సరం’ అనే పదబంధాన్ని ఉపయోగించడం అసంపూర్ణం.

• 2011–12 వంటి ఆర్థిక సంవత్సర ఆధారాలను, 2012 వంటి క్యాలెండర్ సంవత్సర ఆధారాలతో గందరగోళపరచకూడదు.
• GDP, పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి ఒకటే కావు: IIP పరిధిలోకి రాని సేవలు, ఇతర కార్యకలాపాలు కూడా GDPలో ఉంటాయి.
• ప్రశ్నలో పేర్కొన్న ఆధార సంవత్సరాన్నే ఉపయోగించండి; దాని స్థానంలో తరువాతి సవరణలో నిర్ణయించిన ఆధార సంవత్సరాన్ని స్వయంచాలకంగా ఉపయోగించవద్దు.

4. గణనలు మరియు ఇతర స్థూల ఆర్థిక సూచికలతో సంబంధాలు

ఒక ఆర్థిక వ్యవస్థ కేవలం బియ్యాన్ని మాత్రమే ఉత్పత్తి చేస్తుందని అనుకుందాం. ఆధార సంవత్సరంలో అది టన్నుకు ₹20,000 ధర వద్ద 100 టన్నులను ఉత్పత్తి చేస్తుంది; దీంతో GDP ₹20 లక్షలు అవుతుంది. తరువాత ఉత్పత్తి 110 టన్నులకు, ధర టన్నుకు ₹24,000కు చేరుకుంటాయి. నామమాత్ర GDP ₹26.4 లక్షలు కాగా, ఆధార సంవత్సర ధరల వద్ద వాస్తవ GDP ₹22 లక్షలు. నామమాత్ర వృద్ధి 32 శాతం, కానీ వాస్తవ వృద్ధి కేవలం 10 శాతం మాత్రమే.

నామమాత్ర GDPని వాస్తవ GDPతో భాగించి, 100తో గుణించడం ద్వారా GDP అవ్యక్త ధరల సూచికను లెక్కిస్తారు. ఈ ఉదాహరణలో అది 120కి సమానం. ఒకే విధానాన్ని అనుసరించి రూపొందించిన స్థిర ఆధార సంవత్సర శ్రేణిలో, ఆధార సంవత్సరంలో అది 100కి సమానంగా ఉంటుంది. స్థిరమైన వినియోగ వస్తుసేవల సమూహానికి భిన్నంగా, ఈ సూచిక GDPలో ప్రతిబింబించే దేశీయంగా ఉత్పత్తి చేసిన అంతిమ ఉత్పత్తిలోని వివిధ అంశాల కూర్పును ప్రతిబింబిస్తుంది. దీనిని CPI లేదా WPIకి బదులుగా ఉపయోగించలేము.

వేర్వేరు స్థిర ఆధార సంవత్సర శ్రేణుల్లో వాస్తవ వృద్ధి రేట్లు భిన్నంగా ఉండవచ్చు. ఎందుకంటే వివిధ ఉత్పత్తులు, రంగాలకు కేటాయించే ప్రాధాన్యాన్ని సాపేక్ష ధరలు నిర్ణయిస్తాయి. వేగంగా విస్తరిస్తున్న ఒక రంగంలోని ఉత్పత్తులు సాపేక్షంగా చౌకగా మారితే, ఆ రంగం ఉత్పత్తిని వేర్వేరు సంవత్సరాల ధరలతో మదింపు చేయడం వల్ల సమగ్ర వృద్ధిలో దాని వాటా మారుతుంది. అందువల్ల, కొలిచిన వృద్ధిలో మార్పు వచ్చిందంటే తప్పనిసరిగా గణాంకాలను తారుమారు చేశారని అర్థం కాదు.

GDP సవరణలు, GDPని హారంగా ఉపయోగించే నిష్పత్తులనూ ప్రభావితం చేస్తాయి. GDPలో శాతాలుగా వ్యక్తపరిచే ద్రవ్య లోటు, ప్రభుత్వ రుణం, పన్ను రాబడి వంటివి వీటిలో ఉన్నాయి. లవంలోని విలువ మారకుండా ఉండి, నామమాత్ర GDPని ఎగువకు సవరించినట్లయితే, సంబంధిత నిష్పత్తి గణితపరంగా తగ్గుతుంది. దీనర్థం అసలు రుణం లేదా లోటు తగ్గిందని కాదు.

• వాస్తవ GDP వృద్ధి = పోల్చదగిన ఉత్పత్తి పరిమాణ ప్రాతిపదికన కొలిచిన GDPలో శాతం మార్పు.
• GDP అవ్యక్త ధరల సూచిక (GDP deflator) = నామమాత్ర GDP ÷ వాస్తవ GDP × 100.
• ద్రవ్యోల్బణం అంటే ధరల సూచికలో శాతం మార్పు; సూచిక స్థాయి కాదు.

5. పోలిక సాధ్యత, పరిమితులు మరియు పరీక్షా దృక్పథం

రెండు వేర్వేరు GDP శ్రేణుల్లోని స్థాయులను నేరుగా కలపకూడదు. గతకాల పోలికలకు ఒకే ప్రాతిపదికపై రూపొందించిన గతకాల శ్రేణి (Back Series) లేదా అధికారికంగా సమర్థించిన అనుసంధాన విధానం అవసరం. గతకాల శ్రేణి అంచనాలో, అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం అనుమతించిన మేరకు సవరించిన గణన చట్రాన్ని పూర్వ కాలాలకు వర్తింపజేస్తారు; పాత రికార్డులు అసంపూర్ణంగా ఉండటం వల్ల కొన్ని ఊహాధారాలను ఉపయోగించాల్సి రావచ్చు.

ఇతరత్రా మార్పులేవీ చేయకుండా ఒక సూచికను కేవలం పునఃస్కేలింగ్ చేయడం, సమగ్ర సవరణకు భిన్నమైనది. మరో సంవత్సరం సూచిక విలువను 100కు సమానం చేయడం కోసం మాత్రమే ప్రతి పరిశీలన విలువను ఒకే గుణకంతో గుణిస్తే, పరిశీలన విలువల మధ్య శాతం మార్పులు యథాతథంగా ఉంటాయి. వస్తు సముదాయం, భారాలు, పరిధి లేదా పద్ధతులు కూడా మారితే, కొలిచిన ద్రవ్యోల్బణం లేదా వృద్ధి మారవచ్చు.

కొన్ని దేశాలు ధరల భారాలను తరచుగా నవీకరిస్తూ, వరుస మార్పులను అనుసంధానించే గొలుసు-అనుసంధానిత పరిమాణ కొలమానాలను (Chain-linked Volume Measures) ఉపయోగిస్తాయి. ఇది సుదూర గతంలోని స్థిర ఆధారంపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గిస్తుంది. అయితే, సూచన కాలం వెలుపల గొలుసు-అనుసంధానిత భాగాల స్థాయులను కలిపితే, వాటి మొత్తం ప్రచురించిన సమగ్ర విలువకు కచ్చితంగా సమానం కాకపోవచ్చు. అందువల్ల, గొలుసు-అనుసంధానిత స్థాయులను ప్రదర్శించడానికి ఉపయోగించే సూచన సంవత్సరం తప్పనిసరిగా స్థిర ధరల భారాలకు ఆధారమైన సంవత్సరం కావాల్సిన అవసరం లేదు.

ప్రిలిమ్స్ కోసం, ఒక ప్రకటన ధరలు, పరిమాణాలు లేదా విలువల్లో దేనికి సంబంధించినదో ముందుగా గుర్తించాలి. తరువాత, అది కేవలం సూచన సంవత్సర మార్పును వివరిస్తోందా లేక విస్తృతమైన పద్ధతిపరమైన సవరణను వివరిస్తోందా అనేది పరిశీలించాలి. చివరగా, సూచిక పరిధిని, దానిని ప్రచురించే సంస్థను తనిఖీ చేయాలి. పారదర్శక పద్ధతులు, అందుబాటులో ఉండే దత్తాంశం, స్పష్టమైన సవరణ విధానాలు, సమగ్రంగా నమోదు చేసిన గతకాల శ్రేణులు గణాంక విశ్వసనీయతను బలోపేతం చేస్తాయి.

• సూచిక 100 కంటే ఎక్కువగా ఉండటం, ప్రస్తుతం ద్రవ్యోల్బణం పెరుగుతోందని నిరూపించదు.
• ఆధార సంవత్సర సవరణ వల్ల GDP లేదా దాని వృద్ధి రేటు తప్పనిసరిగా పెరగదు.
• పోలికకు తీసుకున్న కాలంలో స్థాయి అసాధారణంగా ఎక్కువగా లేదా తక్కువగా ఉండటం వల్ల ఆధార ప్రభావం (Base Effect) ఏర్పడుతుంది; ఇది గణాంక ఆధార సంవత్సరాన్ని మార్చడానికి సమానం కాదు.

సాధన ప్రశ్నలు