GVA

1. అర్థం మరియు ఆర్థిక తర్కం

స్థూల విలువ జోడింపు అనేది నిర్దిష్ట కాలవ్యవధిలో ఉత్పత్తి ప్రక్రియ ద్వారా సృష్టించిన అదనపు విలువ. ఉత్పత్తిదారులు ఉత్పత్తిని చేపట్టడానికి కొనుగోలు చేసిన వస్తువులు, సేవలు, శ్రమ, మూలధనాన్ని ఉపయోగిస్తారు. ఉత్పత్తి ప్రక్రియలో వినియోగమైపోయిన వస్తువులు, సేవల విలువను తీసివేసినప్పుడు మిగిలేది విలువ జోడింపు. ఇది ఉత్పత్తి యూనిట్ ద్వారా ప్రవహించే సమస్త వస్తుసేవల మొత్తం విలువను కాకుండా, ఆ యూనిట్ అందించిన తోడ్పాటును సూచిస్తుంది.

మధ్యంతర వినియోగంలో ఉత్పత్తిలో ఉపయోగించే ముడి పదార్థాలు, ఇంధనం, విద్యుత్, కొనుగోలు చేసిన సేవలు ఉంటాయి. ఉద్యోగులకు చెల్లించే పారితోషికం, స్థిర ఆస్తుల సముపార్జన ఇందులో ఉండవు. అనేక సంవత్సరాలపాటు పదేపదే ఉపయోగించే యంత్రాన్ని సాధారణంగా మూలధన కల్పనగా పరిగణిస్తారు; మధ్యంతర వినియోగంగా కాదు. అది క్రమంగా అరిగిపోవడాన్ని స్థిర మూలధన వినియోగంగా విడిగా నమోదు చేస్తారు. భూమి కొనుగోళ్లు కూడా మధ్యంతర వినియోగం కావు.

ఒక రైతు మిల్లుకు ₹100 విలువైన గోధుమలను విక్రయించాడని భావించండి. ఆ మిల్లు రొట్టెల తయారీదారుకు ₹150 విలువైన పిండిని విక్రయిస్తుంది. రొట్టెల తయారీదారు వినియోగదారులకు ₹240 విలువైన రొట్టెలను విక్రయిస్తాడు. రైతు కొనుగోలు చేసిన మధ్యంతర ఉత్పాదకాలు ఏవీ లేవని భావించి, ఇతర ఉత్పాదకాలను పరిగణనలోకి తీసుకోకపోతే, వారి స్థూల విలువ జోడింపులు (GVA) వరుసగా ₹100, ₹50, ₹90 అవుతాయి. మొత్తం GVA ₹240 మాత్రమే; అన్ని విక్రయాలను కలిపితే వచ్చే ₹490 కాదు. అందువల్ల విలువ జోడింపు ఆధారిత గణన ద్వంద్వ గణనను నివారిస్తుంది.

ఉత్పత్తి విలువ, విక్రయాల ద్వారా వచ్చిన రాబడి ఒకటే కావు. నిల్వలకు చేరిన ఉత్పత్తి అమ్ముడుపోకుండా ఉన్నప్పటికీ, దానిని ఉత్పత్తిగా లెక్కించవచ్చు. యజమానులు స్వయంగా నివసించే గృహాలు అందించే నివాస సేవలు వంటి కొన్ని ఆరోపిత విలువగల కార్యకలాపాలను కూడా జాతీయ ఖాతాల్లో చేర్చుతారు. సొంత కుటుంబం కోసం వంట చేయడం, శుభ్రపరచడం సహా ప్రతిఫలం లేని గృహ సేవల్లో అధిక భాగం ఉత్పత్తి పరిధికి వెలుపలే ఉంటాయి.

• ఒక కంపెనీ అమ్మకాల మొత్తం (టర్నోవర్) దాని GVA కాదు: ముందుగా మధ్యంతర ఉత్పాదకాల విలువను తీసివేయాలి.
• వేతనాలను విలువ జోడింపు నుంచి చెల్లిస్తారు; వాటిని మధ్యంతర వినియోగంగా తీసివేయరు.
• ప్రస్తుత అమ్మకాలలో సమానమైన పెరుగుదల లేకపోయినా, నిల్వల పెరుగుదల ఉత్పత్తి విలువకు దోహదం చేయవచ్చు.

2. విలువ మదింపు: ప్రాథమిక ధరలు, మార్కెట్ ధరలు, ఉత్పత్తి కారకాల వ్యయం

ఉత్పత్తిదారులు పొందే మొత్తానికి, కొనుగోలుదారులు చెల్లించే మొత్తానికి మధ్య పన్నులు, సబ్సిడీలు వ్యత్యాసాలను సృష్టిస్తాయి కాబట్టి ధరల ప్రాతిపదికకు ప్రాధాన్యం ఉంది. ప్రాథమిక ధరల్లో ఉత్పాదితాలపై పన్నులు ఉండవు; కానీ ఉత్పాదితాలపై సబ్సిడీలు ఉంటాయి. ఉత్పాదితాలపై పన్నులు వస్తుసేవల ఉత్పత్తి, విక్రయం, బదిలీ లేదా దిగుమతితో ముడిపడి ఉంటాయి. సాధారణంగా వీటిని ప్రతి యూనిట్‌పై లేదా విలువలో ఒక నిష్పత్తిగా విధిస్తారు. GST, దిగుమతి సుంకాలు ముఖ్యమైన ఉదాహరణలు.

ఉత్పత్తిపై ఇతర పన్నులు ఒక నిర్దిష్ట ఉత్పాదితం పరిమాణం లేదా విలువను బట్టి కాకుండా, ఒక సంస్థ ఉత్పత్తి కార్యకలాపాలను చేపట్టినందుకు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. ఉత్పత్తిలో ఉపయోగించే భూమి లేదా భవనాలపై పన్నులు వీటికి ఉదాహరణలు కావచ్చు. వాటి వర్గీకరణ విధించే పన్ను స్వభావంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అదేవిధంగా ఉత్పత్తిపై ఇతర సబ్సిడీలు నిర్దిష్ట ఉత్పాదిత యూనిట్లకు కాకుండా ఉత్పత్తి కార్యకలాపానికి సంబంధించినవి.

ప్రధాన అనుసంధాన సూత్రం ఇది: మార్కెట్ ధరల వద్ద GDP అనేది ప్రాథమిక ధరల వద్ద మొత్తం GVAకు ఉత్పాదితాలపై పన్నులను కలిపి, ఉత్పాదితాలపై సబ్సిడీలను తీసివేయగా వచ్చే మొత్తానికి సమానం. అందువల్ల ఉత్పాదితాలపై పన్నులు లేదా సబ్సిడీలు మారినప్పుడు GDP, GVA వృద్ధి రేట్లు వేర్వేరుగా ఉండవచ్చు. ఉత్పాదితాలపై నికర పన్ను రాబడులు అధికంగా పెరిగితే, GVA వృద్ధితో పోలిస్తే GDP వృద్ధి పెరగవచ్చు; ఉత్పాదితాలపై సబ్సిడీలు పెరిగితే దీనికి విరుద్ధమైన ప్రభావం ఉండవచ్చు.

కారక వ్యయంలో నికర ఉత్పత్తి పన్నులు, ఉత్పాదనపై ఇతర నికర పన్నులు రెండూ ఉండవు. అందువల్ల, ప్రాథమిక ధరల వద్ద GVA అనేది కారక వ్యయం వద్ద GVAకు ఉత్పాదనపై ఇతర పన్నులను కలిపి, ఉత్పాదనపై ఇతర సబ్సిడీలను తీసివేస్తే లభిస్తుంది. ప్రాథమిక ధరల వద్ద GVAకు అన్ని పరోక్ష పన్నులను కలపడం పరీక్షల్లో సాధారణంగా జరిగే పొరపాటు. ప్రాథమిక ధరల వద్ద GVA నుంచి మార్కెట్ ధరల వద్ద GDPని పొందడానికి ఉత్పత్తులపై నికర పన్నులను మాత్రమే కలపాలి.

• ప్రాథమిక ధరల వద్ద GVA = ఉత్పత్తి కారకాల వ్యయం వద్ద GVA + ఉత్పత్తిపై ఇతర పన్నులు − ఉత్పత్తిపై ఇతర సబ్సిడీలు.
• మార్కెట్ ధరల వద్ద GDP = ప్రాథమిక ధరల వద్ద GVA + ఉత్పాదితాలపై పన్నులు − ఉత్పాదితాలపై సబ్సిడీలు.
• ప్రాథమిక ధరలను స్థిర ధరలతో గందరగోళపరచవద్దు: మొదటిది విలువ మదింపునకు సంబంధించినది; రెండవది ధరల మార్పులకు అనుగుణంగా సర్దుబాటు చేయడానికి సంబంధించినది.

3. స్థూల, నికర, దేశీయ మరియు వాస్తవ కొలమానాలు

స్థూల అనే పదం స్థిర మూలధన వినియోగాన్ని తీసివేయలేదని సూచిస్తుంది. GVA నుంచి స్థిర మూలధన వినియోగాన్ని తీసివేస్తే నికర అదనపు విలువ లభిస్తుంది. జాతీయ ఆదాయ గణనలో తరుగుదల అనేది సాధారణ అరుగుదల, కాలదోషం మరియు సాధారణ ప్రమాద నష్టం వల్ల స్థిర ఆస్తుల ప్రస్తుత విలువలో ఏర్పడే క్షీణతను ప్రతిబింబిస్తుంది; ఇది కంపెనీల ఖాతాల్లో చూపే తరుగుదలకు సమానంగా ఉండాల్సిన అవసరం లేదు.

GVA అనేది దేశీయ ఆర్థిక భూభాగంలో నివాస ఉత్పత్తిదారు యూనిట్లు చేపట్టే ఉత్పాదనకు సంబంధించినది. ఇది కేవలం భారత పౌరులకు సమకూరే ఆదాయాన్ని కొలిచే కొలమానం కాదు. భారతదేశంలో విదేశీ యాజమాన్యంలో ఉన్న నివాస కర్మాగారం చేసే ఉత్పాదన భారతదేశ దేశీయ GVAకు తోడ్పడుతుంది. GDP నుంచి స్థూల జాతీయ ఆదాయాన్ని పొందడానికి మిగతా ప్రపంచం నుంచి అందుకోవలసిన నికర ప్రాథమిక ఆదాయాన్ని కలపాలి.

ప్రస్తుత ధరల వద్ద లేదా నామమాత్రపు GVA, సంబంధిత కాలంలో అమలులో ఉన్న ధరల ఆధారంగా ఉత్పత్తి మరియు ఉత్పాదకాల విలువను లెక్కిస్తుంది. స్థిర ధరల వద్ద లేదా వాస్తవ GVA, ధరల మార్పుల నుంచి పరిమాణ మార్పులను వేరు చేయడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. అందువల్ల, ఉత్పాదనలో సమాన స్థాయి విస్తరణ లేకపోయినా నామమాత్రపు వృద్ధి సంభవించవచ్చు. నామమాత్రపు GVA 10% పెరిగి, దాని అంతర్లీన ధరల డిఫ్లేటర్ 6% పెరిగితే, వాస్తవ వృద్ధి సుమారు 3.8% అవుతుంది; దీనిని 1.10ని 1.06తో భాగించి, వచ్చిన ఫలితం నుంచి ఒకటిని తీసివేయడం ద్వారా లెక్కిస్తారు.

ప్రస్తుత ధరల వద్ద GVAను స్థిర ధరల వద్ద GVAతో భాగించి, 100తో గుణిస్తే అంతర్లీన GVA డిఫ్లేటర్ లభిస్తుంది. దీనిని వినియోగదారుల ధరల సూచికకు ప్రత్యామ్నాయంగా ఉపయోగించలేము: వాటి పరిధి, విలువ నిర్ధారణ మరియు భారాల కేటాయింపు భిన్నంగా ఉంటాయి. గణాంకాలు అందుబాటులో ఉన్నప్పుడు, ద్వంద్వ డిఫ్లేషన్ పద్ధతి ధరల మార్పులకు అనుగుణంగా ఉత్పత్తిని, మధ్యంతర ఉత్పాదకాలను విడివిడిగా సర్దుబాటు చేస్తుంది. ఉత్పాదకాల ధరలు, ఉత్పత్తి ధరలు వేర్వేరు రీతుల్లో మారవచ్చు కాబట్టి ఇది ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.

• నికర అదనపు విలువ = స్థూల అదనపు విలువ − స్థిర మూలధన వినియోగం.
• నామమాత్రపు GVA వృద్ధి కంటే వాస్తవ GVA వృద్ధి ఉత్పత్తి పరిమాణంలోని మార్పులను మరింత స్పష్టంగా సూచిస్తుంది.
• ఒక రంగం వాస్తవ ఉత్పత్తిలో వాటా పెరగకపోయినా, సాపేక్ష ధరల పెరుగుదల కారణంగా దాని నామమాత్రపు వాటా పెరగవచ్చు.

4. భారతదేశ జాతీయ ఖాతాల్లో GVA

MoSPI పరిధిలోని జాతీయ గణాంక కార్యాలయం వార్షిక, త్రైమాసిక జాతీయ ఖాతాలను సంకలనం చేస్తుంది. దీని అంచనాల్లో సర్వేలు, పరిపాలనా రికార్డులు, కంపెనీల ఖాతాలు, రంగాలవారీ నిర్దిష్ట సూచికల నుంచి సమాచారాన్ని సమన్వయం చేస్తారు. వ్యవసాయ రంగానికి సంబంధించి పంటలు, ఇతర వ్యవసాయ కార్యకలాపాల సమాచారాన్ని ఉపయోగిస్తారు; సంఘటిత తయారీ రంగానికి సంబంధించి పారిశ్రామిక సర్వేలు, కార్పొరేట్ గణాంకాలు సహా వివిధ వనరులను వినియోగిస్తారు. ఇతర కార్యకలాపాల అంచనాలకు ప్రభుత్వ ఖాతాలు, సేవా రంగ సూచికలు ఆధారంగా ఉంటాయి.

జనవరి 2015లో, భారతదేశం 2004–05 శ్రేణి స్థానంలో 2011–12 ఆధార సంవత్సరంతో జాతీయ ఖాతాల శ్రేణిని ప్రవేశపెట్టింది. ఆ శ్రేణిలో రంగాల పనితీరును ప్రాథమిక ధరల వద్ద GVA ద్వారా ప్రముఖంగా చూపగా, మార్కెట్ ధరల వద్ద GDP ప్రధాన సమగ్ర కొలమానంగా మారింది. కార్పొరేట్ రంగ అంచనాల్లో కార్పొరేట్ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన MCA21 డేటాబేస్ వినియోగాన్ని విస్తరించారు. గణాంకాలను పోల్చే ముందు ఆధార సంవత్సరాన్ని, అవి ఏ విడత విడుదలకు చెందినవో ఎల్లప్పుడూ గుర్తించాలి.

సాధారణ ఆర్థిక కార్యకలాపాల వర్గీకరణలో వ్యవసాయం, అటవీ, మత్స్య రంగాలు; గనుల తవ్వకం, రాళ్ల తవ్వకం; తయారీ; విద్యుత్, ఇతర ప్రజోపయోగ సేవలు; నిర్మాణం; వాణిజ్యం, హోటళ్లు, రవాణా, సమాచార ప్రసార సంబంధిత సేవలు; ఆర్థిక, స్థిరాస్తి, వృత్తిపరమైన సేవలు; ప్రభుత్వ పరిపాలన, రక్షణ, ఇతర సేవలు ఉంటాయి. ఇక్కడ వ్యవసాయం అనే పదం కేవలం పంటల సాగుకే పరిమితం కాకుండా విస్తృతమైన కార్యకలాపాలను సూచిస్తుంది.

ప్రారంభ అంచనాల్లో అనివార్యంగా అసంపూర్ణ సమాచారం, సూచికలను ఉపయోగిస్తారు. తదుపరి విడుదలల్లో మరింత సమగ్ర గణాంకాలు, సవరణలను చేర్చుతారు. వృద్ధి రేటును సవరించినంత మాత్రాన గణాంకాలను తారుమారు చేశారని నిర్ధారించలేం; సవరణలు జాతీయ ఖాతాల గణనలో సాధారణ లక్షణం. అయితే, వినియోగదారులు గణన పద్ధతుల్లో మార్పులు, సమాచార వనరుల పరిధి, పోలికకు అనుకూలతను పరిశీలించాలి. రాష్ట్ర స్థాయి GSVA రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థలకు విలువ జోడింపు భావనను వర్తింపజేస్తుంది; GSDPలో నికర ఉత్పత్తి పన్నులకు సంబంధించిన సర్దుబాటును చేర్చుతారు.

• పరస్పరం పోల్చదగిన శ్రేణులకు చెందిన అంచనాలను పోల్చండి; అవి ముందస్తు, తాత్కాలిక లేదా సవరించిన అంచనాలా అనేది స్పష్టంగా గుర్తించండి.
• త్రైమాసిక సంవత్సరాంతర వృద్ధిపై, పోలికకు తీసుకున్న త్రైమాసికంలో అసాధారణంగా బలహీనమైన లేదా బలమైన పనితీరు గణనీయమైన ప్రభావం చూపవచ్చు.
• కంపెనీలుగా చట్టబద్ధంగా నమోదు కాని సంస్థలను భావనాపరంగా చేర్చుతారు; అయితే, వాటి కొలతకు తరచుగా సర్వేలు మరియు బాహ్య విస్తరణ అంచనా పద్ధతి అవసరమవుతాయి.

5. వ్యాఖ్యానం, విధానపరమైన ఉపయోగాలు, పరిమితులు

రంగాలవారీ GVA వృద్ధికి, నిర్మాణాత్మక మార్పులకు దోహదపడే మూలాలను గుర్తించడంలో సహాయపడుతుంది. తయారీ రంగ GVA పారిశ్రామిక పనితీరును స్పష్టం చేయగలదు; నిర్మాణ రంగ GVA పెట్టుబడులతో అనుసంధానమైన కార్యకలాపాలను సూచించగలదు; వ్యవసాయ రంగ GVA గ్రామీణ ఉత్పత్తి పరిస్థితులను అంచనా వేయడంలో సహాయపడుతుంది. విధాన రూపకర్తలు ఈ ధోరణులను ఉపాధి, పెట్టుబడి, ద్రవ్యోల్బణం, ప్రభుత్వ విత్త గణాంకాలతో కలిపి ఉపయోగిస్తారు. చాలా వేగంగా వృద్ధి చెందుతున్న చిన్న రంగం కంటే పెద్ద రంగం మొత్తం వృద్ధికి ఎక్కువగా దోహదపడవచ్చు.

ప్రతి కార్మికుడికి GVA అనేది శ్రమ ఉత్పాదకతకు ఉపయోగకరమైన సూచిక; అయితే, అది వేతనాలకు లేదా కార్మికుల సంక్షేమానికి సమానం కాదు. రంగాల మధ్య వ్యత్యాసాలు మూలధన సాంద్రత, సాంకేతికత, నైపుణ్యాలు, ధరలు, పని గంటలలోని తేడాలను ప్రతిబింబించవచ్చు. అదే విధంగా, మధ్యంతర ఉత్పాదకాల వ్యయాలు లేదా పరిమాణాలు గణనీయంగా పెరిగితే, తయారీ ఉత్పత్తి పెరిగినప్పటికీ తయారీ రంగ GVA అంతే బలంగా వృద్ధి చెందాల్సిన అవసరం లేదు.

GVA సమగ్ర సంక్షేమ కొలమానం కాదు. ఇది ఆదాయ పంపిణీ, ఉపాధి నాణ్యత, వేతనం లేని సంరక్షణ పని లేదా పర్యావరణ నష్టాన్ని ప్రత్యక్షంగా చూపదు. వనరుల వెలికితీత ప్రస్తుత GVAను పెంచినప్పటికీ, సహజ సంపదను తగ్గించవచ్చు. మార్కెటేతర ప్రభుత్వ సేవల విలువను సాధారణంగా ఉత్పత్తి వ్యయాల ఆధారంగా లెక్కిస్తారు. అందువల్ల కొలిచిన ఉత్పత్తి, సేవల నాణ్యతను పూర్తిగా ప్రతిబింబించదు. కాబట్టి సముచితమైన అంచనా కోసం GVAతో పాటు శ్రామిక మార్కెట్, కుటుంబ వినియోగం, ఆరోగ్యం, విద్య, పర్యావరణ సూచికలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.

• వృద్ధి రేట్లను సంపూర్ణ పరిమాణాలు, రంగాల భారితాలు, పోలికకు తీసుకున్న కాలపు ఆధార స్థాయితో కలిపి పరిశీలించాలి.
• కేవలం GVA వృద్ధిని బట్టి కుటుంబాల ఆర్థిక సౌభాగ్యం లేదా ఉపాధి వృద్ధిని నిర్ధారించవద్దు.
• ఉత్పత్తి పరిమాణ వృద్ధిని అంచనా వేయడానికి స్థిర ధరల అంచనాలను, నిర్మాణాత్మక వాటాలకు సంబంధించిన అనేక పోలికల కోసం ప్రస్తుత ధరల అంచనాలను ఉపయోగించాలి.

సాధన ప్రశ్నలు