New UPSC Foundation, Optional and TGPSC/APPSC batches are open — book your counselling slot.Today's Current AffairsToday's Daily QuizPlaces in NewsCall 98804 87071

Prelims GS-I · జాతీయ ఆదాయం · స్థూల ఆర్థిక సూచికలు

నామమాత్ర GDP

నామమాత్ర స్థూల దేశీయోత్పత్తి లేదా ప్రస్తుత ధరల వద్ద GDP అనేది ఒక లెక్కల కాలవ్యవధిలో ఆర్థిక వ్యవస్థ దేశీయ భూభాగంలో ఉత్పత్తి చేసిన అంతిమ వస్తువులు, సేవల ద్రవ్య విలువను ఆ కాలపు ధరల ఆధారంగా కొలుస్తుంది. ఇది ఉత్పత్తి, ధరలు రెండింటిలోని మార్పులను ప్రతిబింబిస్తుంది. UPSC దృష్ట్యా, దీనికి వాస్తవ GDPతో ఉన్న తేడాను గుర్తించడం, జాతీయ ఆదాయ గణన సర్వసమీకరణాలను అర్థం చేసుకోవడం, కోశ నిష్పత్తులు, ఆర్థిక వ్యవస్థ పరిమాణం, అంతర్జాతీయ పోలికలను విశ్లేషించడంలో దీని ప్రాముఖ్యత ఉంది.

భారతీయ రిజర్వు బ్యాంకు (RBI) భారతదేశ కేంద్ర బ్యాంకు. దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను నిర్వహించడం, నియంత్రించడం దీని ప్రధాన విధి. ఇది 1935 సంవత్సరంలో స్థాపించిన చట్టబద్ధ సంస్థ…

భారతీయ రిజర్వు బ్యాంకు (RBI) భారతదేశ కేంద్ర బ్యాంకు. దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను నిర్వహించడం, నియంత్రించడం దీని ప్రధాన విధి. ఇది 1935 సంవత్సరంలో స్థాపించిన చట్టబద్ధ సంస్థ…

Credit: Anurag Vijay 03 · CC BY-SA 4.0 · source

₹2000 భారతీయ రూపాయి బ్యాంకు నోటు

₹2000 భారతీయ రూపాయి బ్యాంకు నోటు

Credit: Ravi Dwivedi · CC BY-SA 4.0 · source

1. అర్థం, పరిధి, ఉత్పత్తి సరిహద్దు

నామమాత్ర GDP అనేది కొలుస్తున్న కాలంలో అమలులో ఉన్న ధరల వద్ద ఉత్పత్తి విలువ. అంతిమ వస్తువులను ఉత్పత్తి చేసే సరళీకృత ఆర్థిక వ్యవస్థలో, ప్రస్తుత ధరలను ప్రస్తుత పరిమాణాలతో గుణించగా వచ్చే విలువల మొత్తంగా దీనిని వ్యక్తీకరించవచ్చు. అందువల్ల నామమాత్ర GDPలో పెరుగుదల అధిక ఉత్పత్తిని, అధిక ధరలను లేదా రెండింటినీ ప్రతిబింబించవచ్చు. దీనికి విరుద్ధంగా, భౌతిక ఉత్పత్తి పెరిగినప్పటికీ, ధరలు తగ్గడం వల్ల నామమాత్ర GDP వృద్ధి బలహీనంగా ఉండవచ్చు.

దేశీయ అనే పదం ఒక ఆర్థిక వ్యవస్థకు చెందిన ఆర్థిక భూభాగాన్ని సూచిస్తుంది; దాని ఉత్పత్తిదారుల జాతీయతను కాదు. భారతదేశంలో పనిచేస్తున్న విదేశీ యాజమాన్యంలోని కర్మాగారం చేసే ఉత్పత్తి భారతదేశ GDPలో భాగమవుతుంది. విదేశాల్లో ఉన్న భారతీయ యాజమాన్యంలోని కర్మాగారం చేసే ఉత్పత్తి సాధారణంగా ఆ కర్మాగారం ఉన్న దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ GDPలో భాగమవుతుంది. మిగిలిన ప్రపంచం నుంచి అందుకోవలసిన నికర ప్రాథమిక ఆదాయాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకొని సర్దుబాటు చేసేది స్థూల జాతీయ ఆదాయం; GDP కాదు.

అంతిమ ఉత్పత్తిని మాత్రమే లేదా వరుస ఉత్పత్తి దశల్లో జోడించిన విలువను మాత్రమే లెక్కించడం ద్వారా ద్వంద్వ గణనను నివారిస్తారు. ఉదాహరణకు, పిండి పూర్తి విలువను, దానితో తయారుచేసిన రొట్టె పూర్తి విలువను రెండింటినీ లెక్కిస్తే, పిండి విలువను రెండుసార్లు లెక్కించినట్లవుతుంది. సంబంధిత కాలంలో ఉత్పత్తి అయి, అమ్ముడుపోకుండా మిగిలిన వస్తువులను నిల్వల్లో మార్పుల ద్వారా చేర్చుతారు. ఇప్పటికే ఉన్న ఆస్తులను తిరిగి విక్రయించడం కొత్త ఉత్పత్తి కాదు. అయితే, ప్రస్తుత కాలంలో అందించిన దళారీ సేవలు, ఇతర లావాదేవీ సేవలు GDPలో భాగం కావచ్చు.

GDPలో నమోదైన నగదు లావాదేవీలు మాత్రమే కాకుండా మరిన్ని అంశాలు కూడా ఉంటాయి. యజమానులు స్వయంగా నివసించే గృహాల ద్వారా పొందే గృహవసతి సేవలకు ఆపాదించిన విలువ, సొంత అంతిమ వినియోగం కోసం చేసే కొంత ఉత్పత్తి వంటి అంశాలను జాతీయ ఖాతాలు కలిగి ఉంటాయి. కుటుంబాల్లో ప్రతిఫలం లేకుండా అందించే గృహ, వ్యక్తిగత సేవల్లో అధిక భాగాన్ని మినహాయిస్తారు. స్థూలం అంటే, సాధారణంగా తరుగుదలగా పేర్కొనే స్థిర మూలధన వినియోగాన్ని తీసివేయలేదని అర్థం.

2. నామమాత్ర GDPని ఎలా కొలుస్తారు

ఉత్పత్తి పద్ధతిలో ఉత్పత్తి యూనిట్లు, పరిశ్రమలన్నింటిలోని స్థూల విలువ జోడింపును కూడుతారు. ఉత్పత్తి విలువ నుంచి మధ్యంతర వినియోగాన్ని తీసివేస్తే విలువ జోడింపు వస్తుంది. భారతదేశ జాతీయ ఖాతాల ప్రదర్శనలో, ప్రాథమిక ధరల వద్ద సమగ్ర GVAకు ఉత్పత్తులపై పన్నులను కలిపి, ఉత్పత్తులపై సబ్సిడీలను తీసివేస్తే మార్కెట్ ధరల వద్ద GDP వస్తుంది. ఈ సర్దుబాటును ప్రభుత్వం వసూలు చేసే ప్రతి పన్నునూ కలపడంగా భావించకూడదు: ఉదాహరణకు, ఆదాయపు పన్నులు ఉత్పత్తులపై పన్నులు కావు.

వ్యయ పద్ధతిలో అంతిమ వినియోగ వ్యయం, స్థూల మూలధన కల్పన, ఎగుమతులను కూడి, ఆ తరువాత దిగుమతులను తీసివేస్తారు. సుపరిచితమైన సర్వసమీకరణం GDP = C + I + G + (X − M). ఇక్కడ I అనేది ఉత్పత్తి చేసిన ఆస్తులు, నిల్వలపై పెట్టుబడిని సూచిస్తుంది; షేర్లు లేదా బాండ్ల కొనుగోళ్లను కాదు. G అనేది ప్రభుత్వ అంతిమ వినియోగాన్ని సూచిస్తుంది; ప్రభుత్వ వ్యయమంతటినీ కాదు. ప్రభుత్వ మూలధన కల్పన పెట్టుబడిలో భాగంగా ఉంటుంది. వినియోగం, పెట్టుబడి లేదా ప్రభుత్వ వ్యయంలో దిగుమతి చేసుకున్న అంశాలు ఇప్పటికే చేర్చబడి ఉండవచ్చు కాబట్టి దిగుమతులను తీసివేస్తారు.

ఆదాయ పద్ధతిలో ఉత్పత్తి ద్వారా సృష్టించిన ఆదాయాలను నమోదు చేస్తారు. వీటిలో ఉద్యోగుల పారితోషికం, నిర్వహణ మిగులు, నిగమీకరించని సంస్థల మిశ్రమ ఆదాయం ఉంటాయి; సంబంధిత పన్ను, సబ్సిడీ సర్దుబాట్లను కూడా చేస్తారు. సూత్రప్రాయంగా ఈ మూడు పద్ధతులూ ఒకే మౌలిక ఆర్థిక కార్యకలాపాన్ని కొలుస్తాయి. ఆచరణలో వేర్వేరు సమాచార వనరులు, పరిధి, అంచనా పద్ధతుల కారణంగా గణాంక వ్యత్యాసాలు ఏర్పడవచ్చు.

భారతదేశ జాతీయ గణాంక కార్యాలయం జాతీయ ఆదాయాన్ని అంచనా వేయడానికి సర్వేలు, పరిపాలనా రికార్డులు, కార్పొరేట్ సమాచారం, ఇతర సూచికలను ఉపయోగిస్తుంది. ప్రాథమిక అంచనాలు తక్కువ సంపూర్ణత కలిగిన సమాచారంపై ఆధారపడి ఉంటాయి; తరువాత వాటిని సవరిస్తారు. కొత్తగా అందుబాటులోకి వచ్చిన ఆధారాలు లేదా పద్ధతిలో మార్పు కారణంగా అంచనాల్లో వచ్చిన మార్పును, ఆర్థిక పరిస్థితుల్లో వాస్తవంగా వచ్చిన మార్పు నుంచి అభ్యర్థి వేరుచేసి గుర్తించాలి.

3. నామమాత్ర GDP, వాస్తవ GDP మరియు GDP డిఫ్లేటర్

వాస్తవ GDP ధరల మార్పుల ప్రభావాన్ని తొలగించిన తర్వాత ఉత్పత్తి విలువను లెక్కిస్తుంది. సరళమైన స్థిర ఆధార సంవత్సర ఉదాహరణలో, ఇది ప్రస్తుత ఉత్పత్తి పరిమాణాలకు ఆధార కాలపు ధరలను వర్తింపజేస్తుంది. దీనికి భిన్నంగా, నామమాత్ర GDP ప్రస్తుత ధరలను వర్తింపజేస్తుంది. ప్రస్తుత ధరల వద్ద GDP లెక్కింపులో ధరలను ఒక ఆధార సంవత్సరం స్థాయిలో స్థిరంగా ఉంచనప్పటికీ, జాతీయ ఖాతాల ఆధార సంవత్సర సవరణ వల్ల గణాంకాల పరిధి విస్తరణ, ప్రామాణిక అంచనాల నవీకరణ, గణన పద్ధతుల్లో మార్పుల ద్వారా దాని అంచనా స్థాయి మారవచ్చు.

ఒక ఆర్థిక వ్యవస్థ మొదటి సంవత్సరంలో ఒక్కొక్కటి ₹10 ధర కలిగిన 100 ఒకే రకమైన యూనిట్లను ఉత్పత్తి చేసిందని భావించండి. దాని GDP ₹1,000. తర్వాతి సంవత్సరంలో ఉత్పత్తి 110 యూనిట్లకు, ధర ₹12కు పెరిగాయి. నామమాత్ర GDP 32% వృద్ధితో ₹1,320 అవుతుంది. మొదటి సంవత్సరం ధరల వద్ద వాస్తవ GDP 10% వృద్ధితో ₹1,100 అవుతుంది. GDP డిఫ్లేటర్ 100 నుంచి 120కు పెరుగుతుంది. ఇది సమగ్ర ధరల కొలమానంలో 20% పెరుగుదలను సూచిస్తుంది.

ఖచ్చితమైన సంబంధం ఇలా ఉంటుంది: వృద్ధి రేట్లను దశాంశాల రూపంలో వ్యక్తీకరించినప్పుడు, 1కు నామమాత్ర వృద్ధి రేటును కలిపితే వచ్చే విలువ, 1కు వాస్తవ వృద్ధి రేటును కలిపితే వచ్చే విలువను, 1కు GDP డిఫ్లేటర్ ద్రవ్యోల్బణ రేటును కలిపితే వచ్చే విలువతో గుణించిన లబ్ధానికి సమానం. వాస్తవ వృద్ధి రేటును, ద్రవ్యోల్బణ రేటును కలపడం కేవలం ఉజ్జాయింపు మాత్రమే. పై ఉదాహరణలో 10%కు 20% కలిపితే, వాటి పరస్పర గుణక ప్రభావం వల్ల వచ్చే అదనపు 2 శాతం పాయింట్లు లెక్కలోకి రావు.

GDP డిఫ్లేటర్ వినియోగదారుల ధరల సూచికకు భిన్నమైనది. ఇది పెట్టుబడి వస్తువులు, ఎగుమతులతో సహా దేశీయంగా ఉత్పత్తి చేసిన అంతిమ ఉత్పత్తిని పరిగణనలోకి తీసుకుంటుంది. మరోవైపు, CPI నిర్దిష్ట వస్తువులు, సేవల సముదాయం కోసం వినియోగదారులు చెల్లించే ధరలను కొలుస్తుంది. దిగుమతులు నేరుగా దేశీయ ఉత్పత్తిలో భాగం కావు. అయితే, దిగుమతి చేసుకున్న ఉత్పాదకాల వ్యయాలు దేశీయ ఉత్పత్తుల ధరలను ప్రభావితం చేయవచ్చు. అందువల్ల GDP డిఫ్లేటర్ ద్రవ్యోల్బణానికి బదులుగా CPI ద్రవ్యోల్బణాన్ని యాంత్రికంగా ఉపయోగించకూడదు.

4. విధాన రూపకల్పనకు, పోలికలకు నామమాత్ర GDP ఎందుకు ముఖ్యమైనది

GDPలో శాతాలుగా వ్యక్తీకరించే కోశ లోటు, ప్రభుత్వ రుణం, పన్ను ఆదాయం, కరెంట్ ఖాతా నిల్వతో సహా అనేక స్థూల ఆర్థిక నిష్పత్తులకు నామమాత్ర GDP ప్రామాణిక హారం. ఈ లవాలను ప్రస్తుత ద్రవ్య విలువల్లో కొలుస్తారు కాబట్టి, ప్రస్తుత ధరల వద్ద GDP వాటికి అనుగుణమైన కొలమానాన్ని అందిస్తుంది. అందువల్ల కేంద్ర బడ్జెట్‌లో నామమాత్ర GDP వృద్ధికి సంబంధించిన అంచనాలు కోశ ప్రణాళికకు, లోటు లక్ష్యాలను అర్థం చేసుకోవడానికి ముఖ్యమైనవి.

రుణం నామమాత్ర GDP కంటే నెమ్మదిగా పెరిగినప్పుడు, బకాయి రుణం తగ్గకపోయినా నామమాత్ర GDP పెరుగుదల వల్ల రుణం–GDP నిష్పత్తి తగ్గవచ్చు. హారంలో పెరుగుదల వల్ల కలిగే ఈ ప్రభావం, కోశ స్థిరత్వం మెరుగుపడిందని దానంతట అదే నిర్ధారించదు: వడ్డీ వ్యయాలు, భవిష్యత్తులో తీసుకునే రుణాలు, రుణాల గడువు నిర్మాణం, వాస్తవ వృద్ధి కూడా ముఖ్యమైనవిగానే ఉంటాయి.

అంతర్జాతీయ ర్యాంకింగుల కోసం దేశీయ కరెన్సీలోని నామమాత్ర GDPని తరచుగా మార్కెట్ మారకపు రేట్లను ఉపయోగించి US డాలర్లలోకి మారుస్తారు. దేశీయ కరెన్సీలో కొలిచిన GDP పెరిగినప్పటికీ, కరెన్సీ విలువ క్షీణించడం వల్ల డాలర్లలో వ్యక్తీకరించిన GDP తగ్గవచ్చు. దీనికి భిన్నంగా, కొనుగోలు శక్తి సమానత్వ పోలికలు దేశాల మధ్య ధరల స్థాయుల్లో తేడాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవడానికి ఉద్దేశించిన మార్పిడి గుణకాలను ఉపయోగిస్తాయి; ఇవి మార్కెట్ మారకపు రేట్ల ఆధారిత పోలికలు సమాధానమిచ్చే ప్రశ్నకు భిన్నమైన ప్రశ్నకు సమాధానమిస్తాయి.

5. వ్యాఖ్యాన పరిమితులు మరియు పరీక్షల్లో సాధారణంగా పొరబడే అంశాలు

నామమాత్ర GDP ఉత్పత్తి యొక్క ద్రవ్య పరిమాణాన్ని కొలుస్తుంది; సంక్షేమాన్ని నేరుగా కొలవదు. వాస్తవ కొనుగోలు శక్తి మెరుగుపడకుండానే ద్రవ్యోల్బణం వల్ల నామమాత్ర GDP పెరగవచ్చు. నామమాత్ర GDPని జనాభాతో భాగించడం ద్వారా పొందే తలసరి నామమాత్ర GDP కూడా అసమానతలను మరుగుపరిచే ఒక సగటు మాత్రమే. సగటు భౌతిక జీవన ప్రమాణాల్లో మార్పులను పరిశీలించడానికి వాస్తవ తలసరి కొలమానాలు సాధారణంగా మరింత ఉపయోగకరంగా ఉంటాయి.

పర్యావరణ నష్టం, వనరుల క్షీణత, విశ్రాంతి సమయం, వేతనం లేని సంరక్షణ పని లేదా ప్రజా సేవల నాణ్యతను GDP సమగ్రంగా ప్రతిబింబించదు. విపత్తు వల్ల జరిగిన విధ్వంసం సంపదను, సంక్షేమాన్ని తగ్గించినప్పటికీ, దాని అనంతరం చేపట్టే పునర్నిర్మాణం కొలిచిన ఉత్పత్తిని పెంచవచ్చు. అందువల్ల GDP వృద్ధి, జాతీయ సంపద సంచయనం అనేవి పరస్పరం సమానార్థకంగా ఉపయోగించగల భావనలు కావు.

  • నామమాత్ర GDP పెరుగుదల అంటే వాస్తవ GDP కూడా తప్పనిసరిగా పెరిగిందని అర్థం కాదు.
  • GDP డిఫ్లేటర్ తగ్గినప్పుడు, వాస్తవ GDP నామమాత్ర GDP కంటే వేగంగా పెరగవచ్చు.
  • పింఛన్ల వంటి బదిలీ చెల్లింపులు ప్రస్తుత ఉత్పత్తికి చేసే చెల్లింపులు కావు; అయితే, వాటి ద్వారా సమకూరిన నిధులతో తదనంతరం చేసే వినియోగం GDPలో చేరవచ్చు.
  • స్థూల జాతీయ ఆదాయం = GDP + మిగిలిన ప్రపంచం నుంచి లభించే నికర ప్రాథమిక ఆదాయం.
  • నికర దేశీయ ఉత్పత్తి = GDP − స్థిర మూలధన వినియోగం.

నామమాత్ర GDP వృద్ధి గణాంకాన్ని అర్థం చేసుకోవడం

  1. 1. లెక్కల కాలవ్యవధి, కరెన్సీ, అంచనా విడుదల దశను గుర్తించండి.
  2. 2. ఆ గణాంక శ్రేణిని ప్రస్తుత ధరల వద్ద కొలిచినట్లు నిర్ధారించండి.
  3. 3. అదే కాలవ్యవధి, పరిధికి సంబంధించిన వాస్తవ GDPతో దానిని పోల్చండి.
  4. 4. ధరలు, ఉత్పత్తి పరిమాణం ప్రభావాలను వేరు చేయడానికి GDP డిఫ్లేటర్‌ను ఉపయోగించండి.
  5. 5. విస్తృత నిర్ధారణలకు వచ్చే ముందు జనాభా, మారకపు రేట్లు లేదా కోశ నిష్పత్తుల లవాలను పరిశీలించండి.
దగ్గరి సంబంధం ఉన్న స్థూల ఆర్థిక సూచికల మధ్య తేడాలను గుర్తించడం
సూచికకొలమాన ప్రాతిపదికప్రధాన ఉపయోగం
నామమాత్ర GDPప్రస్తుత కాలపు ధరలుద్రవ్య రూపంలో ఆర్థిక వ్యవస్థ పరిమాణం, కోశ నిష్పత్తులు
వాస్తవ GDPధరల మార్పుల ప్రభావాన్ని తొలగించేలా సర్దుబాటు చేసిన ధరలుఉత్పత్తి పరిమాణంలో మార్పులు
GDP డిఫ్లేటర్నామమాత్ర GDP ÷ వాస్తవ GDP × 100దేశీయ అంతిమ ఉత్పత్తిలో సమగ్ర ధరల కదలిక
తలసరి నామమాత్ర GDPప్రస్తుత ధరల వద్ద GDP ÷ జనాభాప్రస్తుత ధరల వద్ద ప్రతి వ్యక్తికి సగటు ఉత్పత్తి విలువ
కొనుగోలు శక్తి సమానత్వం వద్ద GDPPPP మార్పిడి గుణకాలను ఉపయోగించి మార్చిన GDPధరల స్థాయిలలో తేడాలను సర్దుబాటు చేసి దేశాల మధ్య చేసే పోలికలు

వాస్తవ సంఘటనలు – కేస్ స్టడీలు

2015లో భారతదేశ జాతీయ ఖాతాల సవరణ

జనవరి 2015లో భారతదేశం 2004–05 శ్రేణి స్థానంలో 2011–12ను ఆధార సంవత్సరంగా కలిగిన జాతీయ ఖాతాల శ్రేణిని ప్రవేశపెట్టింది. ఈ సవరణలో నవీకరించిన సమాచార వనరులు, పద్ధతులను చేర్చారు. ఇందులో భాగంగా కార్పొరేట్ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన MCA21 డేటాబేస్‌లోని కార్పొరేట్ సమాచారాన్ని మరింత విస్తృతంగా వినియోగించారు. ఆధార సంవత్సర సవరణ స్థిర ధరల అంచనాలతోపాటు ప్రస్తుత ధరల GDP అంచనాలను కూడా ఎందుకు మార్చగలదో ఇది వివరిస్తుంది: ఇటువంటి సవరణలు ఉత్పత్తి విలువను లెక్కించడానికి ఉపయోగించే ధరలను మార్చడానికి మాత్రమే పరిమితం కావు.

కేంద్ర బడ్జెట్ 2024–25లో నామమాత్ర GDP

జూలై 2024 కేంద్ర బడ్జెట్‌లో 2023–24తో పోలిస్తే నామమాత్ర GDP వృద్ధి 10.5%గా ఉంటుందని అంచనా వేసి, విత్త లోటును GDPలో 4.9%గా నిర్దేశించారు. ఇవి బడ్జెట్ అంచనాలు, లక్ష్యాలు మాత్రమే; తుది ఫలితాలు కావు. వాస్తవంగా నమోదైన నామమాత్ర GDP ఎందుకు ముఖ్యమో ఈ ఉదాహరణ చూపిస్తుంది: రూపాయల్లో లోటు మొత్తం మారకపోయినా, హారంలోని GDP అంచనా వేసినదాని కంటే తక్కువగా ఉంటే లోటు నిష్పత్తి పెరగవచ్చు.

సాధన ప్రశ్నలు

ప్రశ్న 1

ఒక ఆర్థిక వ్యవస్థలో నామమాత్ర GDP 15% పెరగగా, దాని GDP డిఫ్లేటర్ 5% పెరిగింది. దాని వాస్తవ GDP వృద్ధి సుమారుగా:

  • A. 5.00%
  • B. 9.52%
  • C. 10.00%
  • D. 20.75%

ప్రశ్న 2

కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: 1. భారతదేశంలో విదేశీ యాజమాన్యంలోని సంస్థ చేపట్టే ఉత్పత్తి భారతదేశ GDPకి దోహదపడవచ్చు. 2. ఇప్పటికే ఉన్న షేర్ల కొనుగోలు నేరుగా స్థూల మూలధన కల్పనగా పరిగణించబడుతుంది. 3. కొత్తగా ఉత్పత్తి చేసినప్పటికీ అమ్ముడుపోని వస్తువులు నిల్వలపై పెట్టుబడి ద్వారా GDPకి దోహదపడవచ్చు. ఏ ప్రకటనలు సరైనవి?

  • A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
  • B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
  • C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
  • D. 1, 2 మరియు 3

ప్రశ్న 3

ఒకే కాలంలో ప్రభుత్వ రుణం 6%, నామమాత్ర GDP 10% పెరిగితే, రెండింటి గణన పరిధులు పోల్చదగినవిగా ఉన్నాయని భావించినప్పుడు, కింది వాటిలో ఏ ఫలితం తప్పనిసరిగా సంభవిస్తుంది?

  • A. బకాయి ఉన్న ప్రభుత్వ రుణం తగ్గుతుంది.
  • B. ప్రభుత్వ రుణం–GDP నిష్పత్తి తగ్గుతుంది.
  • C. ద్రవ్యలోటు సున్నా అవుతుంది.
  • D. వాస్తవ GDP 4% పెరుగుతుంది.
మెయిన్స్: స్థూల ఆర్థిక నిర్వహణకు నామమాత్ర GDP అనివార్యమైనప్పటికీ, ఆర్థిక పురోగతిని కొలిచే కొలమానంగా అది సరిపోదు. చర్చించండి. 150 పదాల్లో సమాధానం రాయండి.
  • ప్రస్తుత ధరల GDPని నిర్వచించి, ధరల మార్పులు మరియు ఉత్పత్తి వృద్ధి మధ్య తేడాను వివరించండి.
  • బడ్జెట్ రూపకల్పన, పన్ను నిష్పత్తులు మరియు రుణ సుస్థిరత విశ్లేషణలో దాని పాత్రను వివరించండి.
  • అంతర్జాతీయ పోలికలపై మారకపు రేటు ప్రభావాలను చర్చించండి.
  • ద్రవ్యోల్బణం, అసమానతలు మరియు పర్యావరణానికి సంబంధించిన పరిమితులను గుర్తించండి.
  • వాస్తవ తలసరి ఆదాయంతోపాటు అనుబంధ సామాజిక, పర్యావరణ సూచికల అవసరాన్ని తెలియజేస్తూ ముగించండి.

అధ్యయన మూలాలు

  • NCERT, Introductory Macroeconomics, Chapter 2: National Income Accounting.
  • Ministry of Statistics and Programme Implementation: National Accounts Statistics and explanatory notes, mospi.gov.in.
  • Union Budget 2024–25: Budget at a Glance and fiscal policy statements, indiabudget.gov.in.
  • United Nations and partner agencies: System of National Accounts 2008.
  • Reserve Bank of India: Handbook of Statistics on the Indian Economy, rbi.org.in.

గ్రూప్ 1 · గ్రూప్ 2 — కోచింగ్, తెలుగు నోట్స్

మీ పరీక్షకు సరిపోయే రాష్ట్ర అధ్యయనం ఎంచుకోండి. ఉమ్మడి GS పునాది ఉపయోగపడినా APPSC, TGPSC పేపర్లు ఒకేలా ఉండవు.

Free UPSC daily current affairs quiz — 10 questions, new every day at 8 am IST.

Call nowWhatsApp