GNP

1. అర్థం, భావనాపరమైన పునాది

స్థూల జాతీయోత్పత్తి అనేది దేశీయ ఉత్పత్తిని నివాసులకు సమకూరే ఆదాయంతో అనుసంధానించే స్థూల ఆర్థిక సమిష్టి పరిమాణం. ఒక గణన కాలంలో ఆర్థిక వ్యవస్థకు చెందిన ఆర్థిక భూభాగంలో జరిగే ఉత్పత్తి ద్వారా సమకూరిన విలువ జోడింపును GDP కొలుస్తుంది. ప్రపంచంలోని మిగిలిన దేశాల నుంచి అందుకునే, వాటికి చెల్లించే ఉత్పత్తి కారకాల ఆదాయాల నికర నిల్వ ఆధారంగా GNP అనేది GDPని సవరిస్తుంది. అందువల్ల, GDP ఉత్పత్తి ఎక్కడ జరిగిందనే ప్రశ్నకు సమాధానమిస్తే, GNP నివాసులకు ఎంత ఆదాయం సమకూరిందనే ప్రశ్నకు సమాధానమిస్తుంది.

‘జాతీయ’ అనే పదం అపోహకు దారితీయవచ్చు: ఒక దేశ పౌరసత్వం కలిగిన వారందరూ చేసే ఉత్పత్తి అని దీని అర్థం కాదు. జాతీయ ఖాతాలు కుటుంబాలను, సంస్థలను, ఇతర సంస్థాగత యూనిట్లను నివాస ప్రాతిపదికన వర్గీకరిస్తాయి. నివాస హోదా సాధారణంగా ప్రధాన ఆర్థిక ప్రయోజనాల కేంద్రంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. కనీసం ఒక సంవత్సరం పాటు వాస్తవంగా ఉండటం లేదా ఉండాలనే ఉద్దేశం కలిగి ఉండటం అనేది ఆచరణలో ఒక ముఖ్యమైన మార్గదర్శకంగా ఉపయోగపడుతుంది. విద్యార్థులు, వైద్య చికిత్స పొందుతున్న రోగులు, దౌత్య సిబ్బంది తదితరులకు మినహాయింపులు వర్తిస్తాయి.

ఆధునిక జాతీయ ఖాతాల వ్యవస్థ పరిభాషలో స్థూల జాతీయ ఆదాయం అనే పదానికే ప్రాధాన్యం ఇస్తారు. ఎందుకంటే ఈ సవరణ అదనపు దేశీయ ఉత్పత్తికి సంబంధించినది కాకుండా ఆదాయ కేటాయింపునకు సంబంధించినది. ఒకే విధమైన ప్రాతిపదికన గణించినప్పుడు GNP, GNI భావనాపరంగా సమానమైనవి. పాఠ్యపుస్తకాలు, పరీక్షా ప్రశ్నల్లో GNP అనే సంక్షిప్త రూపం ఇప్పటికీ విస్తృతంగా వాడుకలో ఉంది. కాబట్టి అభ్యర్థులు ఈ రెండు పదాలను గుర్తించాలి; వాటిని జాతీయ ఉత్పత్తికి వేర్వేరుగా చేర్చాల్సిన అంశాలుగా పరిగణించకూడదు.

• దేశీయ పరిధి: ఆర్థిక వ్యవస్థకు చెందిన ఆర్థిక భూభాగంలో నివాస ఉత్పత్తిదారు యూనిట్లకు ఆపాదించగల ఉత్పత్తి.
• జాతీయ పరిధి: నివాస సంస్థాగత యూనిట్లకు సమకూరే ప్రాథమిక ఆదాయం.
• ఆర్థిక భూభాగం అనేది జాతీయ ఖాతాల గణనకు సంబంధించిన భావన; ఇది ఒక దేశ భౌగోళిక భూవైశాల్యంతో పూర్తిగా సమానం కాదు.

2. గణన మరియు ఇతర సమిష్టి పరిమాణాలతో సంబంధం

ప్రామాణిక పాఠ్యపుస్తక సర్వసమీకరణం GNP = GDP + NFIA. విదేశాల నుంచి నికర ఉత్పత్తి కారకాల ఆదాయం అంటే ప్రపంచంలోని మిగిలిన దేశాల నుంచి నివాసులకు అందవలసిన ఉత్పత్తి కారకాల ఆదాయం నుంచి అనివాసులకు చెల్లించవలసిన ఉత్పత్తి కారకాల ఆదాయాన్ని తీసివేయగా వచ్చే మొత్తం. దేశ సరిహద్దులను దాటి అందుకునే లేదా చెల్లించే ఉద్యోగుల పారితోషికం, ఆస్తి ఆదాయం దీని ప్రధాన అంశాలు. ఆస్తి ఆదాయంలో వడ్డీ, డివిడెండ్లు, విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడిపై ఆర్జించి తిరిగి పెట్టుబడిగా పెట్టిన ఆదాయం వంటివి ఉంటాయి. ఆధునిక ఖాతాల్లో దీనికి ఉపయోగించే మరింత విస్తృతమైన పదబంధం ‘ప్రపంచంలోని మిగిలిన దేశాల నుంచి నికర ప్రాథమిక ఆదాయం’.

ఒక ఆర్థిక వ్యవస్థ GDP ₹300 లక్షల కోట్లు అని అనుకుందాం. దాని నివాసులు విదేశాల నుంచి ప్రాథమిక ఆదాయంగా ₹8 లక్షల కోట్లు అందుకుంటుండగా, అనివాసులు ఆ ఆర్థిక వ్యవస్థ నుంచి ₹11 లక్షల కోట్లు అందుకుంటున్నారు. నికర నిల్వ మైనస్ ₹3 లక్షల కోట్లు అవుతుంది. దీంతో GNI ₹297 లక్షల కోట్లు అవుతుంది. ఈ రుణాత్మక సవరణ దేశీయ ఉత్పత్తి తగ్గిందని సూచించదు: విదేశాల నుంచి అందుకోవలసిన ప్రాథమిక ఆదాయం కంటే విదేశాలకు చెల్లించవలసిన ప్రాథమిక ఆదాయం ఎక్కువగా ఉందని దీని అర్థం.

స్థూలం అంటే స్థిర మూలధన వినియోగాన్ని తీసివేయలేదని అర్థం. సాధారణ అరుగుదల, ముందుగా ఊహించగల కాలదోషం, ఇలాంటి ఇతర కారణాల వల్ల స్థిర ఆస్తుల ప్రస్తుత విలువలో కలిగే క్షీణతను స్థిర మూలధన వినియోగం సూచిస్తుంది. దీనిని GNI నుంచి తీసివేస్తే నికర జాతీయ ఆదాయం వస్తుంది. పాత భారతీయ పాఠ్యపుస్తకాల పరిభాషలో జాతీయ ఆదాయం అంటే సాధారణంగా సాధన వ్యయం వద్ద నికర జాతీయ ఉత్పత్తి అని అర్థం; సమకాలీన గణాంకాలను ఉపయోగించేటప్పుడు వాటిలో పేర్కొన్న మదింపు ప్రాతిపదికను గమనించాలి.

• GNI = GDP + విదేశాల నుంచి అందుకోవలసిన ప్రాథమిక ఆదాయం − విదేశాలకు చెల్లించవలసిన ప్రాథమిక ఆదాయం.
• NNI = GNI − స్థిర మూలధన వినియోగం.
• సాంప్రదాయ పాఠ్యపుస్తక విధానంలో, ఉత్పత్తి కారకాల వ్యయం వద్ద NNP = మార్కెట్ ధరల వద్ద NNP − పరోక్ష పన్నులు + సబ్సిడీలు.
• స్థూల–నికర భేదాన్ని దేశీయ–జాతీయ భేదంతో కలిపి గందరగోళానికి గురికావద్దు.

3. నివాస స్థితి, విదేశీ సంస్థలు మరియు చెల్లింపుల బదిలీలు

దీర్ఘకాలిక ఉపాధి కోసం విదేశాలకు వెళ్లే భారతీయ పౌరుడు, జాతీయ ఆదాయ గణన ప్రయోజనాల దృష్ట్యా సాధారణంగా ఆతిథ్య ఆర్థిక వ్యవస్థలో నివాసిగా మారతాడు. అందువల్ల ఆ వ్యక్తి ఉత్పత్తి, ఉద్యోగ ఆదాయం భారతదేశ GDP లేదా GNIలో స్వయంచాలకంగా చేరవు. ఆ వ్యక్తి భారతదేశంలోని ఒక కుటుంబానికి వ్యక్తిగత బదిలీ రూపంలో డబ్బు పంపితే, ఆ బదిలీ ద్వితీయ ఆదాయంగా పరిగణించబడుతుంది. అది భారతదేశంలో ప్రస్తుత ఉత్పత్తికి చేసిన చెల్లింపు కాదు; భారతదేశ GNIకి నేరుగా చేరే మొత్తం కూడా కాదు.

దీనికి భిన్నంగా, భారతదేశ నివాసిగానే కొనసాగుతున్న వ్యక్తి విదేశాల్లో సంపాదించే ఉద్యోగ ప్రతిఫలం భారతదేశ ప్రాథమిక ఆదాయ రాబడుల్లో చేరవచ్చు. ఒక రాబడిని వర్గీకరించే ముందు నివాస స్థితిని ఎందుకు నిర్ధారించాలో స్వల్పకాలిక, సరిహద్దులు దాటి పనిచేసే కార్మికుల ఉదాహరణలు వివరిస్తాయి. అందువల్ల విస్తృత అర్థం కలిగిన చెల్లింపుల బదిలీలు (remittances) అనే పదాన్ని జాగ్రత్తగా ఉపయోగించాలి: వ్యక్తిగత బదిలీలు ద్వితీయ ఆదాయం కాగా, చెల్లింపుల బదిలీలకు సంబంధించిన కొన్ని విస్తృత గణాంక కొలమానాల్లో ఉద్యోగ ప్రతిఫలానికి సంబంధించిన అంశాలు కూడా ఉంటాయి.

భారతదేశ నివాస సంస్థగా కార్యకలాపాలు నిర్వహించే విదేశీ యాజమాన్యంలోని కంపెనీ, భారతదేశ GDPకి విలువ జోడింపును అందిస్తుంది. విదేశీ యాజమాన్యం ఉన్నంత మాత్రాన దాని మొత్తం ఉత్పత్తిని GDP లేదా GNI నుంచి మినహాయించరు. అయితే, ఆ సంస్థలోని అనివాస పెట్టుబడిదారులకు సమకూరే పెట్టుబడి ఆదాయం విదేశాలకు చెల్లించవలసిన ప్రాథమిక ఆదాయంలో చేరుతుంది. అదే విధంగా, విదేశీ సంస్థల నుంచి భారతదేశ నివాసులకు సమకూరే పెట్టుబడి ఆదాయం భారతదేశంలో జరిగిన ఉత్పత్తి కాకపోయినప్పటికీ, భారతదేశ GNIకి దోహదపడుతుంది.

లెక్కల నమోదు కేవలం సరిహద్దులు దాటి జరిగే నగదు ప్రవాహాలను అనుసరించకుండా, ఉపార్జన ప్రాతిపదిక సూత్రాలను అనుసరిస్తుంది. విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడిదారులకు చెందే పునఃపెట్టుబడి చేసిన ఆర్జనలను, వాస్తవంగా ఎలాంటి డివిడెండ్ పంపకపోయినా, పెట్టుబడి ఆదాయంగా నమోదు చేయవచ్చు. వేరుగా, GNIకి విదేశాల నుంచి వచ్చే నికర ప్రస్తుత బదిలీలను కలిపితే స్థూల జాతీయ వ్యయార్హ ఆదాయం వస్తుంది. ఇది వినియోగానికి, పొదుపునకు అందుబాటులో ఉన్న ఆదాయాన్ని కొలుస్తుంది.

4. నామమాత్ర, వాస్తవ మరియు తలసరి కొలమానాలు

నామమాత్ర GNP లేదా GNIని ప్రస్తుత ధరల వద్ద మదింపు చేస్తారు. పరిమాణాలు పెరగడం వల్ల, ధరలు పెరగడం వల్ల లేదా రెండూ పెరగడం వల్ల ఇది పెరగవచ్చు. ఆర్థిక కార్యకలాపాలు లేదా కొనుగోలు శక్తిలో మార్పులను మరింత అర్థవంతంగా అంచనా వేయడానికి, వాస్తవ కొలమానాలు ధరల మార్పుల ప్రభావాన్ని తొలగించేందుకు ప్రయత్నిస్తాయి. GDPని, సరిహద్దులు దాటి వచ్చే ఆదాయ అంశాలను ఒకే ప్రాతిపదికపై పరిగణించాలి; ప్రస్తుత ధరల వద్ద ఉన్న విదేశీ ఆదాయ నికర శేషాన్ని స్థిర ధరల వద్ద ఉన్న GDPకి నేరుగా కలపడం సరికాదు.

తలసరి GNIని లెక్కించడానికి GNIని జనాభాతో భాగిస్తారు. వివిధ ఆర్థిక వ్యవస్థల్లో నివాసితుల సగటు ఆదాయాన్ని పోల్చడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది. అయితే, ఇది ఒక సాధారణ కుటుంబానికి వాస్తవంగా లభించే ఆదాయం కాదు. ప్రపంచ బ్యాంకు అట్లాస్ పద్ధతిలో, ద్రవ్యోల్బణ వ్యత్యాసాలకు అనుగుణంగా సర్దుబాటు చేసిన మూడు సంవత్సరాల మారకపు రేట్ల ఆధారిత మార్పిడి గుణకాన్ని ఉపయోగించి GNIని US డాలర్లలోకి మారుస్తారు. దీనివల్ల స్వల్పకాలిక మారకపు రేట్ల హెచ్చుతగ్గుల ప్రభావం తగ్గుతుంది.

కొనుగోలు శక్తి సమానత్వం ఆధారిత పోలికలు దేశాల మధ్య ధరల స్థాయుల్లోని వ్యత్యాసాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటాయి. మార్కెట్ మారకపు రేట్ల ఆధారిత పోలికలు ప్రస్తుత కరెన్సీ విలువల ప్రకారం జరిగే మార్పిడిని ప్రతిబింబిస్తాయి. ఈ రెండు కొలమానాల్లో ఏదీ స్వతహాగా ఆదాయ పంపిణీని వెల్లడించదు. తలసరి GNI అధికంగా ఉన్నప్పటికీ లేదా పెరుగుతున్నప్పటికీ, పేదరికం, ప్రాంతీయ అసమానతలు, ప్రతిఫలం లేని సంరక్షణ పనుల భారం, పర్యావరణ నష్టం కొనసాగవచ్చు. అందువల్ల, ఆదాయ పంపిణీ, మానవాభివృద్ధి సూచికలకు GNI అనుబంధంగా ఉండాలి తప్ప వాటికి ప్రత్యామ్నాయం కాకూడదు.

5. భారతదేశ సందర్భంలో ప్రాధాన్యం, పరీక్షల్లో అన్వయాలు

భారతదేశ జాతీయ ఖాతాలను గణాంకాలు, కార్యక్రమాల అమలు మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని జాతీయ గణాంక కార్యాలయం సంకలనం చేస్తుంది. భారతీయ రిజర్వు బ్యాంకు చెల్లింపుల శేష గణాంకాలు దేశ సరిహద్దులు దాటి జరిగే ప్రాథమిక, ద్వితీయ ఆదాయ ప్రవాహాలపై ముఖ్యమైన ఆధారాలను అందిస్తాయి. ఈ మూలాలను కలిపి అధ్యయనం చేయడం వల్ల ఎగుమతి ఆర్జనలు, పెట్టుబడి ఆదాయం, వ్యక్తిగత బదిలీలు స్థూల ఆర్థిక లెక్కల్లో భిన్నమైన ప్రభావాలను ఎందుకు కలిగిస్తాయో అర్థం చేసుకోవచ్చు.

భారతదేశానికి విదేశాల నుంచి గణనీయమైన వ్యక్తిగత బదిలీలు అందుతాయి. అయితే, వీటిని GNPలో అంతే మొత్తంలో పెరుగుదలగా పరిగణించకూడదు. ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో, భారతదేశ చెల్లింపుల శేషంలో సాధారణంగా ద్వితీయ ఆదాయ మిగులుతో పాటు ప్రాథమిక ఆదాయ లోటు కనిపించింది. ఇవి వేర్వేరు శేషాలు: విదేశాలకు చెల్లించవలసిన ప్రాథమిక ఆదాయం, అందుకునే ప్రాథమిక ఆదాయాన్ని మించినప్పటికీ, నికర వర్తమాన బదిలీలు వ్యయార్హ ఆదాయాన్ని పెంచగలవు.

ప్రిలిమ్స్ కోసం, ఒక లావాదేవీ ఉత్పత్తి, ప్రాథమిక ఆదాయం, వర్తమాన బదిలీ లేదా విత్త లావాదేవీల్లో దేనికి సంబంధించినదో ముందుగా గుర్తించాలి. తరువాత నివాస స్థితి, ప్రవాహ దిశ, పేర్కొన్న మొత్తం స్థూలమా లేదా నికరమా అనే అంశాలను నిర్ధారించాలి. విదేశాల నుంచి రుణం తీసుకోవడం విత్త ప్రవాహమే తప్ప జాతీయ ఆదాయం కాదు; ఎగుమతి అమ్మకాలను దేశీయ ఉత్పత్తి లెక్కల్లో నమోదు చేస్తారు కాబట్టి వాటిని మళ్లీ NFIAగా కలపకూడదు.

• NFIA ధనాత్మకంగా ఉంటే GNP, GDP కంటే ఎక్కువగా ఉంటుందని అర్థం; NFIA రుణాత్మకంగా ఉంటే దీనికి విరుద్ధంగా ఉంటుంది.
• విదేశీ పెట్టుబడి అసలు మొత్తం ప్రాథమిక ఆదాయం కాదు; దానిపై ఆర్జించిన పెట్టుబడి ఆదాయం ప్రాథమిక ఆదాయం కావచ్చు.
• జాతీయ ఆదాయ సమగ్ర పరిమాణాలు లెక్కల కొలమానాలే తప్ప సంక్షేమానికి సంబంధించిన సంపూర్ణ కొలమానాలు కావు.

సాధన ప్రశ్నలు